Η ιδέα της απογύμνωσης, ως επιλογή να σταθεί κανείς χωρίς φίλτρα απέναντι -κυρίως- στον εαυτό του, διατρέχει το νέο κεφάλαιο του τραγουδιστή και συνθέτη Jack Savoretti (Τζακ Σαβορέτι), στη ζωή και τη δισκογραφία. «Αυτό το νέο άλμπουμ», το We Will Always Be the Way We Were, «είναι ίσως το πρώτο στο οποίο προσπάθησα να είμαι όσο πιο ειλικρινής γίνεται», λέει στο enikos.gr, «χωρίς τίποτα που να το “ντύνει” περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται».
Του Νίκου Παγουλάτου
Με αφορμή την κυκλοφορία του 9ου στούντιο δίσκου του και την επικείμενη συναυλία του στην Αθήνα, στο Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού, την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου, ο Βρετανοϊταλός τραγουδοποιός μίλησε μαζί μας, με έναν τρόπο που θύμιζε λιγότερο προωθητική ενέργεια και περισσότερο μια σχεδόν εξομολογητική αποτύπωση του πού βρίσκεται σήμερα.
Και ίσως αυτό να εξηγείται καλύτερα μέσα από τη δική του παραδοχή. Ότι, αν έπρεπε να επιλέξει ανάμεσα σε μια ήσυχη ή χαοτική ζωή, θα διάλεγε πάντα «το χάος», γιατί «η ζωή δεν είναι ποτέ τόσο συναρπαστική όσο όταν βρίσκεσαι κάπως στο όριο».
Αυτή η στάση ειλικρίνειας χαρακτήρισε κάθε του απάντηση, καθώς ο Jack Savoretti επέλεξε να αποφύγει τις ασφαλείς διαδρομές και τις εύκολες, προβλέψιμες ατάκες.
Ρομαντισμός μέσα στο σκοτάδι
Για τον ίδιο, αυτό το «όριο» κοντά στο «χάος» δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε σκοτάδι – τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που συχνά το αντιλαμβανόμαστε. Όπως εξηγεί στο enikos.gr, η ρομαντική διάσταση της μουσικής του δεν είναι ένας τρόπος να καλύψει κάτι πιο ζοφερό, αλλά τρόπος να το προσεγγίσει.
«Νομίζω ότι πάντα θα προσπαθώ να βρίσκω ρομαντισμό σε όλα, όχι μόνο ως μουσικός αλλά και ως άνθρωπος, και πιστεύω ότι υπάρχει ρομαντισμός ακόμη και στο σκοτάδι», τόνισε.
Έτσι, σύμφωνα με τα όσα μας είπε, αντί να απομακρύνεται «από το σκοτάδι ή οποιοδήποτε συναίσθημα», κάνει το ακριβώς αντίθετο: «θα μπω κατευθείαν μέσα του… εκεί είναι ο ρομαντισμός».
Το τραγούδι ως βίωμα
Ίσως γι’ αυτό και η δημιουργική του διαδικασία δεν αφήνει χώρο για κατασκευασμένες θεματικές. «Δεν θα μπορούσα να γράψω για κάτι που δεν έχω νιώσει ή ζήσει», λέει, απορρίπτοντας εμμέσως μια πιο «τεχνική» προσέγγιση στο songwriting. «Κάποιοι καλλιτέχνες είναι πολύ καλοί στο να επιλέγουν ένα θέμα και να γράφουν γύρω από αυτό, αλλά αυτό δεν είμαι εγώ».
Όταν ρωτήθηκε αν υπάρχει κάποιο τραγούδι στο οποίο ένιωσε ότι αποκαλύφθηκε περισσότερο απ’ όσο είχε υπολογίσει, ο Savoretti αρνήθηκε ουσιαστικά την ίδια τη λογική της ερώτησης. «Δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο τραγούδι ή άλμπουμ που να μπορώ να ξεχωρίσω, γιατί δεν προσπαθώ να κρύψω τίποτα», απάντησε.
Πέρα από τις «ταμπέλες»
Όταν κλήθηκε να περιγράψει τη μουσική του «χωρίς να ακουστεί καθόλου σοβαρός», την απελευθέρωσε από κάθε είδους σοφιστικέ βαρύτητα: «Καλή μουσική για να παίζει σε δείπνο με φίλους και οικογένεια», μας είπε χαρακτηριστικά.
Μια φράση που, πίσω από την απλότητά της, κρύβει ίσως την επιθυμία του να μην εγκλωβιστεί ποτέ πλήρως μέσα στα αυστηρά πλαίσια κάποιας μουσικής «ταμπέλας», που εξυπηρετεί κυρίως τον αλγόριθμο του Spotify.
Άλλωστε, η ευκολία με την οποία κινείται ανάμεσα σε διαφορετικούς μουσικούς κόσμους -από συνεργασίες με την Kylie Minogue μέχρι την αναμέτρησή του με αδημοσίευτους στίχους του Bob Dylan– δεν είναι, όπως εξηγεί, αποτέλεσμα στρατηγικής αλλά σχεδόν αντανακλαστική ανάγκη. «Προσπαθώ να μην εγκλωβίζομαι σε ταμπέλες. Δεν θέλω να είμαι “ένα πράγμα”. Οι συνεργασίες με διαφορετικούς καλλιτέχνες είναι επιτυχία για μένα και δεν χάνω την ταυτότητά μου όσο είμαι ειλικρινής στη διαδικασία», τονίζει.
Κλειστά κεφάλαια
Η ίδια στάση χαρακτηρίζει και τη σχέση που έχει με το ίδιο του το έργο. Όπως παραδέχθηκε, σπάνια επιστρέφει σε παλαιότερους δίσκους του – όχι επειδή δεν αντέχει να τους ακούσει, αλλά γιατί τους αντιμετωπίζει ως κεφάλαια που έχουν κλείσει.
«Είναι στιγμές της ζωής μου που έχουν περάσει», λέει. «Δεν υπάρχουν τύψεις ή φόβοι – απλώς έχω προχωρήσει».
Αποδοχή και αυτοκαταστροφή
Συνεχίζοντας, εξομολογείται στη συζήτησή μας ότι αυτή η αίσθηση «ολοκλήρωσης» δεν σημαίνει απόσταση από το συναίσθημα, αλλά μια διαφορετική μορφή αποδοχής των εμπειριών.
Ακόμη και όταν η κουβέντα μας αγγίζει πιο ακραίες έννοιες όπως η αυτοκαταστροφή, η απάντησή του δεν έχει τη δραματικότητα των δηλώσεων άλλων τραγουδοποιών, αλλά μια σχεδόν… αδιαμφισβήτητη συνειδητοποίηση: «Η αγάπη και ο ρομαντισμός είναι συνήθως εκεί που δοκιμάζεις την αυτοκαταστροφή μέσα σου. Είναι επίσης τα ίδια πράγματα που σε τραβούν πίσω».
Μια πιο ήσυχη ματιά στον κόσμο
Αυτή η αφοπλιστική ισορροπία φαίνεται να καθορίζει και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τον κόσμο γύρω του.
Όταν ρωτήθηκε τι τον θυμώνει περισσότερο σήμερα, απέφυγε τις εύκολες, σχεδόν «έτοιμες» απαντήσεις που συχνά συνοδεύουν τέτοιου είδους ερωτήσεις. Αντί για αυτό, προτίμησε μια πιο ήσυχη διαπίστωση: ότι «ξοδεύουμε υπερβολικά πολύ χρόνο εστιάζοντας στις διαφορές μας, αντί σε όσα μοιραζόμαστε».
Κι αν αυτό δεν το έχει μετατρέψει ακόμη σε τραγούδι, όπως σημείωσε στο enikos.gr, «σίγουρα προσπάθησα να το εκφράσω μέσα από τις ζωντανές μου εμφανίσεις».
Το κοινό ως συνδημιουργός και το ημερολόγιο της ζωής
Σε αυτό το σημείο, η συζήτησή μας κατέληξε στο κοινό -όχι ως «αποδέκτη» του έργου του, αλλά ως συνδημιουργό νοήματος-, και ο Savoretti απέφυγε συνειδητά να εξηγήσει τι σημαίνουν τα τραγούδια του.
«Ελπίζω το κοινό να βρίσκει το δικό του νόημα σε κάθε τραγούδι», λέει. «Πιστεύω ότι η δική τους ερμηνεία είναι η σωστή, περισσότερο από οποιαδήποτε εκδοχή θα ήθελα εγώ να τους επιβάλω».
Μια στάση που απομακρύνεται από την ανάγκη ελέγχου του αφηγήματος και αφήνει χώρο στην προσωπική εμπειρία του ακροατή – και, ταυτόχρονα, μοιάζει να κρατά «ανοιχτό» και το ίδιο του το έργο, σαν κάτι που δεν ολοκληρώνεται ποτέ οριστικά.
Όταν η κουβέντα μετατοπίστηκε από το πώς «διαβάζονται» τα τραγούδια του στο τι μένει ακόμη ανείπωτο από τον ίδιο, η απάντηση που μας έδωσε ήρθε σχεδόν αβίαστα. Αν η μουσική του λειτουργεί ως ημερολόγιο, τότε -όπως παραδέχθηκε- τα επόμενα κεφάλαια της ιστορίας του, που δεν έχει ακόμη γράψει, αφορούν τη «ζωή που δεν έχω ακόμη ζήσει».
Το νέο άλμπουμ
Κάπου εκεί, ανάμεσα στο παρελθόν που έχει ήδη «κλείσει» και στο μέλλον που παραμένει «ανοιχτό», το νέο άλμπουμ του, «We Will Always Be the Way We Were» (Θα είμαστε πάντα όπως ήμασταν), αποκτά μια διαφορετική διάσταση.
Όχι ως ένα ακόμη κεφάλαιο, αλλά ως μια επιλογή να αφήσει πίσω του την ανάγκη του σχεδιασμού.
«Είναι η πρώτη φορά που δεν είχα μια προκαθορισμένη ιδέα», αναφέρει χαρακτηριστικά. Συνήθως, όπως λέει, ξεκινά με ένα concept, αυτή τη φορά όμως, άφησε τα τραγούδια να οδηγήσουν τη διαδικασία.
Μέσα από αυτή την πιο ελεύθερη προσέγγιση προέκυψαν και νέες δημιουργικές σχέσεις, όπως η συνεργασία του με τον Miles Kane, τραγουδιστή των The Last Shadow Puppets και συνεργάτη του Alex Turner των Arctic Monkeys.
«Δεν γνωριζόμαστε πολύ καιρό, αλλά έχει γίνει σαν αδελφός [μου] μέσα και έξω από το στούντιο», σημειώνει. «Αυτό το τραγούδι [σ.σ. «Do Ιt For Love»] γεννήθηκε από την πρώτη μας κοινή συνεδρία σύνθεσης – και οι δύο κάνουμε αυτό που κάνουμε για την αγάπη και για κανέναν άλλο λόγο».
Η επιστροφή στις μουσικές του ρίζες (στα Eastcote Studios του δυτικού Λονδίνου) και στην ουσία -όχι ως αόριστη έννοια, αλλά στην πράξη- επηρέασε και τον τρόπο που δούλεψε στο στούντιο. Το υλικό ηχογραφήθηκε σε οκτώ ημέρες, ένας περιορισμός που, όπως μας εξήγησε, λειτούργησε απελευθερωτικά.
«Όσο περισσότερο χρόνο έχεις, τόσο περισσότερο σκέφτεσαι υπερβολικά», σημειώνει, επιμένοντας ότι η ειλικρίνεια συχνά χρειάζεται όρια για να αναδειχθεί.
Η δυνατότητα τού να βρεθεί ξανά με ανθρώπους με τους οποίους ξεκίνησε να γράφει μουσική, πριν από περίπου 20 χρόνια, έκανε την εμπειρία «πολύ ξεχωριστή», ενώ η πρόσφατη εμφάνισή του στο Royal Albert Hall, όπου παρουσίασε ολόκληρο το άλμπουμ, ήταν, όπως λέει, «μαγική».
Καθοριστικός σε όλη αυτή τη διαδικασία ήταν και ο ρόλος της μπάντας του – ανθρώπων με τους οποίους μοιράζεται όχι μόνο τη σκηνή αλλά και τη ζωή. «Δεν χρειάζεται να εξηγώ πολλά», δηλώνει. «Ξέρουν ήδη προς τα πού πηγαίνω». Και αυτή τη φορά, όπως είπε, «όλοι ταυτίστηκαν με το μήνυμα», κάτι που αποτυπώθηκε και στο ίδιο το ηχητικό αποτέλεσμα.
Μια προσωπική εξέλιξη
Παράλληλα, όταν αναφέρεται σε αυτόν τον δίσκο ως «το άλμπουμ που πάντα ήθελε να κάνει», δεν το αποδίδει σε κάποια ξαφνική στιγμή καλλιτεχνικής διαύγειας , αλλά σε μια εσωτερική διαδρομή, με τους δικούς του χρόνους και κανόνες.
Επικαλούμενος τον σπουδαίο Miles Davis, εξηγεί σχετικά στο enikos.gr: «Πρέπει πρώτα να μιμηθείς για να μπορέσεις να καινοτομήσεις». Και αν η καινοτομία δεν είναι απαραίτητα μουσική, είναι -όπως αφήνει να εννοηθεί- βαθιά προσωπική.
«Σίγουρα ωρίμασα προσωπικά. Δεν θα μπορούσα να κάνω αυτό το άλμπουμ χωρίς να έχω περάσει από το στάδιο της μίμησης», σημειώνει.
Σε αυτή την πορεία, οι επιρροές του -από τον Paul Simon και τον Kris Kristofferson μέχρι τον Lucio Battisti και τον Fabrizio De André- δεν λειτουργούν απλώς ως σημεία αναφοράς, αλλά ως ένα είδος λεξιλογίου αφήγησης και μια παλέτα ηχοχρωμάτων.
Αυτό που μένει στο τέλος και η Ελλάδα
Τελικά, έπειτα από περισσότερα από είκοσι χρόνια πορείας, αυτό που εξακολουθεί να τον κινητοποιεί και να τον εμπνέει δεν είναι μια αφηρημένη έννοια δημιουργίας, αλλά οι σχέσεις. «Η οικογένεια, οι συνεργάτες, η μπάντα, το κοινό», τονίζει. «Το ότι υπάρχουν άνθρωποι που με εμπνέουν -και άλλοι που θέλουν να ακούσουν αυτή την έμπνευση- είναι αυτό που με κρατά να συνεχίζω».
Ενδεχομένως εκεί να βρίσκεται και η πιο καθαρή εξήγηση για τη σχέση του με την Ελλάδα.
Έχοντας επισκεφτεί τη χώρα μας αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια, περιγράφει το ελληνικό κοινό με όρους που ξεπερνούν την απλή συναυλιακή εμπειρία. «Η Ελλάδα και το κοινό της είναι μοναδικά», σχολιάζει. «Κάθε φορά μοιάζει σαν να επιστρέφω σπίτι – σαν να συναντώ παλιούς φίλους».
INFO
Το άλμπουμ «We Will Always Be the Way We Were» του Jack Savoretti κυκλοφορεί από από την Orchard με την υποστήριξη της The Hubsters.
Ο Jack Savoretti στα social media: Instagram | Facebook | TikTok | Site
ATHENS MUSIC WEEK 2026: In conversation with Jack Savoretti: The voice that won over Europe Πέμπτη 7 Μαΐου, 17:00 – 18:00 | Goethe Library
Ο Jack Savoretti, ένας από τους πιο αγαπητούς καλλιτέχνες του ελληνικού κοινού, έρχεται στην Αθήνα για μία μοναδική συναυλία την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026 στο Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού, σηματοδοτώντας την πρώτη στάση του ευρωπαϊκού σκέλους της περιοδείας «We Will Always Be the Way We Were» Tour 2026.
Προπώληση εισιτηρίων: Highpriority.ticketmaster.gr
