Έντονη ανησυχία για τη χρήση των ηλεκτρικών πατινιών εκφράζει ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (ΣΕΣ) επισημαίνοντας την αυξανόμενη, άναρχη και επικίνδυνη χρήση τους. Τα στοιχεία είναι ανησυχητικά: το 2025 καταγράφηκαν δύο θανατηφόρα ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια, 400 παιδιά νοσηλεύθηκαν στα Νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ) ενώ ήδη από τους πρώτους μήνες του 2026 είχαμε τον πρώτο θάνατο ανήλικου για τον ίδιο λόγο.
Τα περισσότερα ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια δεν καταγράφονται…
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Συλλόγου Συγκοινωνιολόγων: «Η κατάσταση που περιγράφουν οι αριθμοί αυτοί, που πιθανώς υποεκτιμούν την πραγματική κατάσταση λόγω αδήλωτων ατυχημάτων, καθώς και οι τάσεις που καταγράφονται τους πρώτους μήνες του 2026, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη για την εξέταση της υφιστάμενης κατάστασης και της ενίσχυσης του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου. Η Πολιτεία οφείλει να δράσει άμεσα. Ειδικά στα ζητήματα που αφορούν στην προστασία των ανηλίκων, δεν υπάρχει περιθώριο για καμία κωλυσιεργία».
Ανάμεσα στις νέες ρυθμίσεις που η κυβέρνηση σκέφτεται να φέρει το προσεχές διάστημα είναι και η πλήρης απαγόρευση χρήσης ηλεκτρικών πατινιών μέχρι τα 18 έτη, όπως ανάφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοϊδης.
Την Παρασκευή (7/5) ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης, μιλώντας στο Οικονομικό Συνέδριο της «Ημερησίας» προανήγγειλε την πλήρης απαγόρευση στα πατίνια από ανήλικους, αυστηρότερες κυρώσεις για επιχειρήσεις και υποχρεωτική ασφάλιση για τους ενήλικες χρήστες.
Για τους Συγκοινωνιολόγους, βέβαια, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται αποκλειστικά στα ηλεκτρικά πατίνια, αλλά στην έλλειψη οδικής κουλτούρας, στη γενικότερη παραβατική συμπεριφορά των μετακινούμενων και στον ελλιπή σεβασμό των κανόνων κυκλοφορίας.
Αν και η Ελλάδα υπήρξε από τις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που ρύθμισε κανονιστικά τη χρήση ηλεκτρικών πατινιών (νομοθετικό πλαίσιο 2021 και τελευταία επικαιροποίηση τον Ιούνιο του 2025), λίγοι τηρούν το νόμο.
• Ηλικιακό όριο: Απαιτείται η συμπλήρωση των 15 ετών για την οδήγηση ηλεκτρικού πατινιού στον δρόμο.
• Μέγιστη ταχύτητα: 25 χλμ/ώρα.
• Επιτρεπόμενο οδικό δίκτυο: Κατά προτεραιότητα ποδηλατοδρόμοι ή οδοί με όριο ταχύτητας έως 50 χλμ/ώρα.
• Εξοπλισμός οχήματος: Υποχρεωτικά φώτα (λευκό εμπρός, κόκκινο πίσω), ανακλαστικά στοιχεία και κουδούνι.
• Εξοπλισμός οδηγού: Επιβάλλεται υποχρεωτικά η χρήση κράνους, καθώς και ανακλαστικού γιλέκου κατά τις νυχτερινές ώρες.
• Απαγορεύσεις: Απαγορεύεται ρητά η μεταφορά δεύτερου επιβάτη, η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, η χρήση ακουστικών (headphones) που απομονώνουν τον οδηγό από τους ήχους του περιβάλλοντος, καθώς και η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ.
Τι γίνεται στην πράξη;
Παρατηρείται συνεχής παραβατική συμπεριφορά:
-χρήση από ανηλίκους κάτω των 15 ετών.
-με ταχύτητες πολύ πάνω του επιτρεπόμενου ορίου των 25 χλμ/ώρα
-σε οδούς που έχουν όριο άνω των 50 χλμ/ώρα ή ακόμα και σε ταχείας κυκλοφορίας
-χωρίς κράνος, ιδιαίτερα στα κοινόχρηστα οχήματα
Νομίζουν ότι το ηλεκτρικό πατίνι είναι παιχνίδι…
Ο δημοτικός αστυνομικός Κώστας Κοζανιώτης, μιλώντας στο ΕΡΤnews για το Πάργκινγκ πατινιών στη Θεσσαλονίκη, υποστήριξε πως «δεν υπάρχει ενημέρωση των χρηστών για τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, πολύς κόσμος δεν γνωρίζει ότι είναι υποχρεωμένος να φορά κράνος, ότι δεν επιτρέπονται δύο άτομα πάνω στο πατίνι… πολλοί και κυρίως παιδιά το βλέπουν ως παιχνίδι και όχι ως μέσο μεταφοράς».
Ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων προτείνει:
Εντατικοποίηση της Επιτήρησης Εφαρμογής του Θεσμικού Πλαισίου
Ο ΣΕΣ επισημαίνει ότι η χώρα διαθέτει θεσμικό πλαίσιο, το οποίο ενισχύθηκε περαιτέρω με τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Ωστόσο, η αποτελεσματική εφαρμογή του προϋποθέτει την εντατικοποίηση των ελέγχων, ώστε οι κανόνες να τηρούνται στην πράξη. Τα αποτελέσματα των στοχευμένων ελέγχων της Τροχαίας αποδεικνύουν ότι η αστυνόμευση αποδίδει: το 2025 καταγράφηκε στην Ελλάδα μείωση «ρεκόρ» 22% στα θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα, ήτοι 148 λιγότεροι νεκροί σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Πρόκειται για ένα ενθαρρυντικό αποτέλεσμα που επιβεβαιώνει την αξία της συστηματικής επιβολής των κανόνων.
Εποπτεία Αγοράς και Τεχνική Συμμόρφωση
Ένα κρίσιμο ζήτημα που υπονομεύει την οδική ασφάλεια είναι η διάθεση στην αγορά οχημάτων που υπερβαίνουν κατά πολύ τις προδιαγραφές του νόμου. Παρατηρείται το φαινόμενο να διαφημίζονται και να πωλούνται ηλεκτρικά πατίνια που αναπτύσσουν ταχύτητες της τάξης των 70 ή και 100 χλμ/ώρα, ενώ το νόμιμο όριο για χρήση σε δημόσιο δρόμο είναι τα 25 χλμ/ώρα. Τα οχήματα αυτά, είναι αδύνατον να ελεγχθούν με ασφάλεια από τον χρήστη σε τέτοιες ταχύτητες, ενώ η κίνησή τους στο οδικό δίκτυο αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια ασφάλεια.
Το Υπουργείο Ανάπτυξης, ως η καθ’ ύλην αρμόδια αρχή για την εποπτεία της αγοράς των ΕΠΗΟ, οφείλει να εντατικοποιήσει τους ελέγχους στα σημεία πώλησης και εισαγωγής, επιβάλλοντας τις προβλεπόμενες κυρώσεις σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Παράλληλα εφόσον κριθεί αναγκαίο, προτείνεται η περαιτέρω αυστηροποίηση του πλαισίου σχετικά με τις τεχνικές προδιαγραφές. Οι κατασκευαστικές εταιρείες και οι εισαγωγείς θα πρέπει να διασφαλίζουν μέσω πιστοποιήσεων ότι:
- Ο περιοριστής ταχύτητας (κόφτης) δεν επιδέχεται εύκολες παραβιάσεις από τον χρήστη.
- Ακόμη και σε περίπτωση κακόβουλης παραβίασης του λογισμικού, το όχημα θα διαθέτει μηχανικούς ή ηλεκτρονικούς περιορισμούς που θα αποτρέπουν την ανάπτυξη ταχυτήτων άνω ενός ορίου ασφαλείας.
Επιπλέον, ο ΣΕΣ προτείνει την υποχρεωτική ενσωμάτωση τεχνολογιών γεωεντοπισμού (geolocation) στα συστήματα των ΕΠΗΟ, ιδιαίτερα στα κοινόχρηστα, αλλά και ως προδιαγραφή στα ιδιωτικά πατίνια νέας τεχνολογίας. Η εφαρμογή του Geofencing επιτρέπει τον αυτόματο έλεγχο του οχήματος σε πραγματικό χρόνο.
Απαγόρευση κίνησης ΕΠΗΟ σε οδούς με όριο ταχύτητας >30χλμ/ώρα
Μία από τις πλέον κρίσιμες παραμέτρους της οδικής ασφάλειας είναι η διαφορά ταχύτητας μεταξύ των οχημάτων που συνυπάρχουν στον ίδιο δρόμο. Σήμερα, ένα ηλεκτρικό πατίνι με – κατά το νόμο – ανώτατη ταχύτητα 25 χλμ/ώρα επιτρέπεται να κινείται σε οδούς όπου τα υπόλοιπα οχήματα κινούνται νόμιμα έως 50 χλμ/ώρα. Η ανομοιομορφία αυτή δημιουργεί συνθήκες υψηλού κινδύνου, ιδίως για έναν χρήστη που κινείται χωρίς καμία παθητική ασφάλεια και χωρίς εκπαίδευση. Ο ΣΕΣ προτείνει την αναθεώρηση του επιτρεπόμενου οδικού δικτύου, ώστε τα ηλεκτρικά πατίνια να κυκλοφορούν αποκλειστικά σε οδούς με ανώτατο όριο ταχύτητας 30 χλμ/ώρα, μειώνοντας δραστικά τον κίνδυνο σοβαρού τραυματισμού σε περίπτωση πτώσης ή σύγκρουσης. Η πρόταση εναρμονίζεται πλήρως με τη φιλοσοφία του νέου ΚΟΚ (2025), ο οποίος καθιερώνει τα 30 χλμ/ώρα ως το βασικό όριο ταχύτητας στον αστικό ιστό, εξαιρώντας μόνο τις κύριες οδικές αρτηρίες (οδούς με δύο ή περισσότερες λωρίδες ανά κατεύθυνση, ύπαρξη κεντρικής νησίδας ή ειδική σήμανση). Στο πλαίσιο αυτό, οι Δήμοι αποκτούν την ευχέρεια να αποφασίζουν, μέσω των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ), εάν συγκεκριμένοι δρόμοι – ακόμη και μεγαλύτερης διατομής – πρέπει να υπαχθούν στο όριο των 30 χλμ/ώρα, επιτρέποντας έτσι και την ασφαλή κίνηση των ΕΠΗΟ σε αυτούς.
Τροποποίηση Ηλιακού Ορίου Χρήσης ΕΠΗΟ με απαγόρευση κάτω των 15 ετών
Σύμφωνα με τον ισχύοντα Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, παιδιά από 12 ετών επιτρέπεται να χρησιμοποιούν ηλεκτρικά πατίνια εκτός οδού και με ταχύτητα που δεν υπερβαίνει τα 6 χλμ/ώρα. Η ρύθμιση αυτή, παρά την προφανή πρόθεσή της να θέσει κάποια όρια, δημιουργεί στην πράξη σύγχυση, τόσο στα ίδια τα παιδιά όσο και στους γονείς, καθώς η διάκριση μεταξύ “εντός” και “εκτός” οδού είναι δυσδιάκριτη στο αστικό περιβάλλον, ενώ ο έλεγχος της ταχύτητας των 6 χλμ/ώρα είναι ουσιαστικά ανέφικτος. Η εξαίρεση αυτή αντιμετωπίζει το ηλεκτρικό πατίνι ως παιχνίδι, ενώ πρόκειται για όχημα με πραγματικούς κινδύνους οδικής ασφάλειας. Η εντύπωση που δημιουργείται στο παιδί, ότι δηλαδή η χρήση του είναι ελεύθερη και ακίνδυνη, είναι ακριβώς αυτή που οδηγεί στην παράνομη και επικίνδυνη συμπεριφορά στον δρόμο. Ο ΣΕΣ προτείνει την κατάργηση της εν λόγω εξαίρεσης και τη θέσπιση ενιαίου και σαφούς ορίου ηλικίας: απαγόρευση χρήσης ΕΠΗΟ σε οποιοδήποτε περιβάλλον για ανηλίκους δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους. Ένας απλός και κατανοητός κανόνας χωρίς εξαιρέσεις είναι ασυγκρίτως αποτελεσματικότερος από μία πολύπλοκη ρύθμιση που χρειάζεται διευκρινίσεις για την εφαρμογή της.
Ασφάλιση και Ταυτοποίηση Οχήματος
Ένα από τα βασικά κενά του ισχύοντος πλαισίου είναι η απουσία υποχρεωτικής ασφάλισης και συστήματος ταυτοποίησης για τα ηλεκτρικά πατίνια. Σε αντίθεση με άλλα οχήματα που κυκλοφορούν στον δημόσιο δρόμο, το ηλεκτρικό πατίνι κινείται σήμερα ανώνυμα και στερούμενο εξασφαλισμένης οικονομικής κάλυψης σε περίπτωση πρόκλησης ζημίας ή τραυματισμού τρίτου. Ο ΣΕΣ προτείνει την άμεση θέσπιση υποχρεωτικής ασφάλισης αστικής ευθύνης και σήματος κυκλοφορίας ανά όχημα, ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη νόμιμη κυκλοφορία στο δημόσιο δίκτυο. Παράλληλα, με αυτόν τον τρόπο, θα υπάρχει καταγραφή των οδηγών και των οχημάτων που κυκλοφορούν ανά περιοχή παρέχοντας πιο οργανωμένη και συστηματική πληροφορία για την κινητικότητα στην κάθε πόλη.
Εκπαίδευση στο Σχολείο και Πιστοποίηση οδήγησης
Η έλλειψη βασικής εκπαίδευσης και οδηγικής κουλτούρας αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για τους χρήστες ηλεκτρικών πατινιών, ιδιαίτερα για τους νέους. Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, οποιοσδήποτε έχει συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας του μπορεί να κινηθεί σε δημόσιο δρόμο χωρίς καμία απόδειξη γνώσης των κανόνων κυκλοφορίας ή ικανότητας χειρισμού του οχήματος.
Ο ΣΕΣ προτείνει τα ΕΠΗΟ να οδηγούνται από χρήστες που είτε διαθέτουν ειδική πιστοποίηση, είτε διαθέτουν δίπλωμα οδήγησης άλλου οχήματος. Σε αυτό το πλαίσιο προτείνεται η καθιέρωση ενός μοντέλου εκπαίδευσης και πιστοποίησης στο σχολείο, το οποίο θα διασφαλίζει ότι κάθε ανήλικος χρήστης ΕΠΗΟ κατέχει τις απαραίτητες δεξιότητες πριν την έξοδό του στο οδικό δίκτυο. Συγκεκριμένα προτείνεται:
- Σχολική Εκπαίδευση: Θεσμοθέτηση προγραμμάτων οδικής ασφάλειας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με θεωρητική και πρακτική κατάρτιση σε συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία και φορείς οδικής ασφάλειας. Η επιτυχής ολοκλήρωση θα συνοδεύεται από Πιστοποιητικό Ικανότητας, το οποίο θα αποτελεί προϋπόθεση για τη νόμιμη χρήση ποδηλάτου και ΕΠΗΟ από ανηλίκους, ακολουθώντας βέλτιστες διεθνείς πρακτικές.
- Πιστοποίηση Ενηλίκων: Αντίστοιχη υποχρέωση πιστοποίησης, μέσω της Ελληνικής Αστυνομίας, για ενήλικες χρήστες ΕΠΗΟ που δεν κατέχουν δίπλωμα οδήγησης άλλης κατηγορίας.
Αδειοδότηση Κοινόχρηστων Συστημάτων ΕΠΗΟ
Η εισαγωγή κοινόχρηστων ηλεκτρικών πατινιών σε μια πόλη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή εμπορική δραστηριότητα. Σήμερα, οι άδειες λειτουργίας χορηγούνται από το Υπουργείο Ανάπτυξης, χωρίς να εξασφαλίζεται εκ των προτέρων ότι η πόλη διαθέτει το κατάλληλο οδικό δίκτυο και τις απαραίτητες υποδομές στάθμευσης. Το αποτέλεσμα είναι η αυξανόμενη κυκλοφορία πατινιών σε πόλεις που δεν διαθέτουν το απαραίτητο κανονιστικό πλαίσιο και τις αναγκαίες υποδομές για να τα ενσωματώσουν με ασφάλεια. Ο ΣΕΣ προτείνει τη συμμετοχή των Δήμων στην διαδικασία αδειοδότησης, οι οποίοι γνωρίζουν καλύτερα τις τοπικές συνθήκες και φέρουν την ευθύνη για την ασφάλεια του αστικού χώρου. Παράλληλα, προτείνεται να μην χορηγείται αδειοδότηση εμπορικής χρήσης κοινόχρηστων πατινιών σε έναν Δήμο εφόσον αυτός δεν διαθέτει εγκεκριμένο κανονιστικό πλαίσιο κίνησης και στάθμευσης ΕΠΗΟ.
Βελτίωση Υποδομών και Μείωση της Ταχύτητας στην πράξη
Η ασφαλής κυκλοφορία ηλεκτρικών πατινιών δεν εξαρτάται μόνο από τη συμπεριφορά του χρήστη, αλλά και από την ποιότητα του οδικού περιβάλλοντος. Οι Δήμοι καλούνται να αναλάβουν ενεργό ρόλο: να προχωρήσουν στη βελτίωση και στην κατασκευή ανάλογων υποδομών, όπως ποδηλατοδρόμοι, χώροι στάθμευσης, και να προσαρμόσουν το όριο ταχύτητας των 30 χλμ/ ώρα στο τοπικό οδικό δίκτυο σύμφωνα και με τον νέο ΚΟΚ, δημιουργώντας τις συνθήκες όπου η συνύπαρξη ήπιων μέσων κυκλοφορίας και αυτοκινήτων είναι εφικτή και ασφαλής. Η κίνηση με χαμηλή ταχύτητα στο τοπικό οδικό δίκτυο δεν μπορεί να επιτευχθεί αποκλειστικά μέσω της θέσπισης κανόνων, ενώ η αστυνόμευση κάθε γειτονιάς παραμένει ανέφικτη στην πράξη. Η αποτελεσματικότερη προσέγγιση είναι η διαμόρφωση του ίδιου του οδικού περιβάλλοντος με τρόπο που να «καθοδηγεί» τον οδηγό προς χαμηλότερες ταχύτητες, όπου απαιτείται, μέσω υπερυψωμένων διαβάσεων, στένωσης οδοστρώματος, κυκλικών κόμβων ήπιας κυκλοφορίας και άλλων ήπιων παρεμβάσεων.
Πρακτικά η μείωση της ταχύτητας μπορεί να επέλθει μέσα από παρεμβάσεις στο οδικό δίκτυο, έτσι ώστε το περιβάλλον να «υποχρεώνει» τον οδηγό να κινηθεί με χαμηλότερες ταχύτητες. Τέτοιες διατάξεις χρησιμοποιούνται εφαρμόζονται ευρέως σε ευρωπαϊκές πόλεις που έχουν αναγάγει την προστασία των ήπιων μέσων μετακίνησης σε στρατηγική προτεραιότητα, διαμορφώνοντας ένα φιλικό αστικό περιβάλλον για πεζούς, ποδηλάτες και χρήστες πατινιών. Δυστυχώς, στην Ελλάδα παρατηρείται συχνά το φαινόμενο, αντί να προωθούνται διεθνώς αναγνωρισμένες βέλτιστες πρακτικές, αυτές να παρεμποδίζονται από ένα αναχρονιστικό κανονιστικό πλαίσιο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η απαγόρευση εφαρμογής υπερυψωμένων διατάξεων (όπως οι υπερυψωμένες διαβάσεις) σε οδούς από τις οποίες διέρχεται αστική συγκοινωνία. Ο ΣΕΣ τονίζει ότι η ασφάλεια των ευάλωτων χρηστών και η μείωση της ταχύτητας στις γειτονιές απαιτούν την άμεση αναθεώρηση αυτών των περιορισμών, ώστε οι Δήμοι να μπορούν να υλοποιούν ουσιαστικές παρεμβάσεις ήπιας κυκλοφορίας, όπως συμβαίνει σε όλες τις σύγχρονες ευρωπαϊκές πόλεις.
