Η Μέση Ανατολή διολισθαίνει εκ νέου σε μια ανεξέλεγκτη περιφερειακή σύγκρουση, καθώς το Μνημόνιο Συναντίληψης (MoU) μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει ουσιαστικά καταρρεύσει μέσα σε μόλις τρεις εβδομάδες από την υπογραφή του.
Η διεθνής ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ βρίσκεται υπό πλήρη αποκλεισμό από την Τεχεράνη, την ώρα που οι εκατέρωθεν στρατιωτικές επιχειρήσεις κλιμακώνονται δραματικά με ιρανικά πλήγματα σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Ομάν και Ιορδανία.
Διπλωματική κατάρρευση
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, ξεκαθάρισε από την Τεχεράνη ότι η χώρα του δεν προτίθεται πλέον να τηρήσει τις δεσμεύσεις της, εάν η Ουάσινγκτον δεν εκπληρώσει τις δικές της υποχρεώσεις για τον τερματισμό του πολέμου.
Συγκεκριμένα, ο Μπαγκαΐ δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Το Ιράν έχει προσέλθει σε κάθε διαπραγμάτευση με σχολαστικότητα και σοβαρότητα, έχοντας κατά νου τα συμφέροντα και τις ανησυχίες του ιρανικού έθνους. Από τη στιγμή που επιτεύχθηκε μια συμφωνία, ενήργησε με καλή πίστη και σοβαρότητα στην εκπλήρωση των δεσμεύσεών του».
«Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν υπήρξε ποτέ η πρώτη που παραβίασε τις δεσμεύσεις της. Κάθε φορά που το άλλο μέρος αποτύγχανε να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, δεν τηρούσαμε ούτε εμείς τις δικές μας… Θα συνεχίσουμε να ενεργούμε με αυτόν τον τρόπο».
Παράλληλα, ο Ιρανός εκπρόσωπος αποκάλυψε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να δημιουργήσει έναν κοινό μηχανισμό με το Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ, σημειώνοντας ωστόσο ότι «οι αμερικανικές πιέσεις στο Μουσκάτ έχουν εμποδίσει αυτές τις προσπάθειες».
Όσον αφορά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο Μπαγκαΐ τόνισε ότι η απόδοση δικαιοσύνης αποτελεί «θεμελιώδη αρχή» για την κυβέρνηση.
«Η κυβέρνηση έχει ένα σαφές καθήκον. Το υπουργείο Εξωτερικών είναι μέρος αυτής της διαδικασίας. Θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα νομικά και διεθνή εργαλεία και τις ευκαιρίες σε διεθνές επίπεδο για να τεκμηριώσουμε τα εγκλήματά τους [ΗΠΑ-Ισραήλ] και να επιδιώξουμε την εφαρμογή της δικαιοσύνης».
Το MoU στο καλάθι των αχρήστων
Οι ΗΠΑ έχουν εξαπολύσει μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές εκστρατείες τους κατά του Ιράν από την υπογραφή του Μνημονίου, σηματοδοτώντας την έκτη φορά που τα δύο μέρη ανταλλάσσουν πυρά.
Οι αμερικανικές δυνάμεις σφυροκοπούν θέσεις γύρω από τον Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ, με στόχο να μειώσουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) και των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, σημειώνει το Al Jazeera.
Ωστόσο, η Τεχεράνη δεν υποχωρεί. Το Ιράν επιβεβαίωσε ότι έπληξε μια αποθήκη καυσίμων στην Ιορδανία, μια εγκατάσταση συντήρησης ελικοπτέρων στο Μπαχρέιν, καθώς και δεξαμενές καυσίμων και ένα σύστημα αεράμυνας Patriot στο Κουβέιτ.
Η διπλωματική προοπτική φαντάζει πλέον ζοφερή.
Το Άρθρο 1 του MoU, το οποίο προέβλεπε την αποχή από εκατέρωθεν επιθέσεις, έχει καταρρεύσει πλήρως, ενώ το Άρθρο 10, που αφορούσε την άρση των κυρώσεων, ακυρώθηκε στην πράξη μετά τις νέες κυρώσεις που επέβαλαν οι ΗΠΑ πριν από λίγες ημέρες.
Χάος στη ναυσιπλοΐα
Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσαν επίσημα ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι πλέον κλειστά, προχωρώντας μάλιστα στην αναχαίτιση και την ακινητοποίηση δύο εμπορικών πλοίων που επιχείρησαν να διέλθουν.
Η ιρανική πλευρά βασίζει τις ενέργειές της στην ερμηνεία του Άρθρου 5 του Μνημονίου, υποστηρίζοντας ότι της παρέχει τον πλήρη έλεγχο της διεθνούς θαλάσσιας κυκλοφορίας στην περιοχή.
Σε αυστηρή προειδοποίησή τους, οι IRGC ανέφεραν: «Ο μόνος τρόπος για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ για την κυκλοφορία των πλοίων είναι να τερματιστούν οι παρεμβάσεις του επιθετικού αμερικανικού στρατού σε αυτό το στενό και να γίνει σεβαστή η κυριαρχία των χωρών στα δικά τους παράκτια ύδατα. Η συνέχιση αυτών των παρεμβάσεων θα οδηγήσει σε μεγαλύτερα περιστατικά στον παγκόσμιο τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου».
Σειρήνες στο Μπαχρέιν και επιθέσεις σε Κουβέιτ και Ομάν
Η κατάσταση επί του πεδίου κλιμακώνεται ραγδαία. Το υπουργείο Εσωτερικών του Μπαχρέιν ενεργοποίησε ξανά τις σειρήνες αεράμυνας, εκδίδοντας επείγουσα ανακοίνωση.
«Οι πολίτες και οι κάτοικοι παρακαλούνται να παραμείνουν ψύχραιμοι, να κατευθυνθούν στην πλησιέστερη ασφαλή τοποθεσία και να παρακολουθούν τις ενημερώσεις μέσω των επίσημων καναλιών».
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν τις λεπτομέρειες της «πέμπτης φάσης» των αντιποίνων τους, υποστηρίζοντας ότι εξαπέλυσαν επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον «εγκαταστάσεων και υποδομών του επιθετικού αμερικανικού στρατού» στην περιοχή Τζουφέιρ του Μπαχρέιν.
Παράλληλα, ισχυρίζονται ότι κατέστρεψαν ολοσχερώς το εναέριο ραντάρ μεγάλου βελληνεκούς FPS και το ραντάρ εντοπισμού σκαφών στο Ομάν.
Νωρίτερα το πρωί, κατά την «τέταρτη φάση» των επιχειρήσεων, το Ιράν έπληξε αμερικανική βάση πυραύλων εδάφους-εδάφους στο Κουβέιτ, δηλώνοντας ότι «παρέδωσε στις φλόγες δύο εκτοξευτές πυραύλων HIMARS και αποθήκες γεμάτες πυραύλους, καταστρέφοντάς τα ολοσχερώς».
