Έντονη ανησυχία προκαλεί η αύξηση των επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων και πετρελαιοφόρων στα Στενά του Ορμούζ τις τελευταίες ημέρες.
Όπως μεταδίδει το Al Jazeera, τουλάχιστον τρία δεξαμενόπλοια έχουν πληγεί από αγνώστου ταυτότητας βλήματα εντός και γύρω από το στρατηγικό πέρασμα από την 1η Οκτωβρίου, σύμφωνα με προειδοποιήσεις της υπηρεσίας Maritime Trade Operations του Βρετανικού Ναυτικού (UKMTO).
Νωρίς το Σάββατο, δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού πετρελαίου δέχτηκε πλήγμα στην αριστερή του πλευρά, περίπου 4 ναυτικά μίλια ανατολικά του Ομάν, όπως ανέφερε η UKMTO.
UKMTO WARNING 149-26
Click here to view the full warning.⤵️https://t.co/4vjKc1kTda#MaritimeSecurity #MarSec pic.twitter.com/wJUAcPtJBU
— UKMTO Operations Centre (@UK_MTO) October 2, 2026
Το περιστατικό αυτό ακολούθησε δύο άλλα συμβάντα την Παρασκευή: σε ένα πλοίο εκδηλώθηκε μικρή πυρκαγιά και συσκότιση ενώ κατευθυνόταν προς την έξοδο των Στενών, ενώ ένα δεύτερο πετρελαιοφόρο επλήγη σε κοντινή απόσταση.
Παράλληλα, την Πέμπτη, ένα υπερδεξαμενόπλοιο που μετέφερε 2,5 εκατομμύρια βαρέλια εκδήλωσε πυρκαγιά έπειτα από χτύπημα στα ανοικτά του Ομάν, ενώ διερχόταν από «μη εξουσιοδοτημένη διαδρομή», σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars.
Από την πλευρά τους, τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα την Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου (PGSA), μετέδωσαν ότι επτά δεξαμενόπλοια μπήκαν στο στόχαστρο μέσα σε διάστημα πέντε ημερών.
Οι αρχές κατονόμασαν συγκεκριμένα τα πλοία «Al Ruwais», «Sinbad» και «Mersin Prosperity» ως παραβάτες μη συμμόρφωσης, υποστηρίζοντας ότι και τα τρία «ανήκουν ή είναι ναυλωμένα από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα».
Iran War Media:
In recent days, several oil tankers have been #hit in the Strait of Hormuz, the last three of which are owned or chartered by the UAE.The tankers AL RUWAIS, SINBAD, and MERSIN PROSPERITY attempted to pass through the Strait of Hormuz several times.
— IRIB (Islamic Republic of Iran Broadcasting) (@iribnews_irib) October 1, 2026
Επιπλέον, ο κρατικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας του Ιράν, IRIB, ανέφερε ότι σημειώθηκε έκρηξη σε πετρελαιοφόρο στα Στενά του Ορμούζ, επικαλούμενος πηγές που σημείωσαν ότι το πλοίο είχε απενεργοποιήσει το σύστημα εντοπισμού του κατά την είσοδό του στα Στενά.
Την ίδια στιγμή, ο εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), ταξίαρχος Χοσεΐν Μοχεμπί, είχε διαμηνύσει από την περασμένη Τρίτη ότι κάθε πλοίο που επιχειρεί να διασχίσει τα Στενά χωρίς την άδεια της Τεχεράνης, μπορεί να μπει στο στόχαστρο ή να προσκρούσει σε νάρκη.
Δεκάδες «αθέατες» επιθέσεις την εβδομάδα μακριά
Καθ’ όλη τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου, τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης δημοσίευαν σχεδόν καθημερινά αναφορές για εκρήξεις που «ακούγονταν από τη θάλασσα» – μια οφθαλμοφανή ένδειξη της πολεμικής δραστηριότητας στην περιοχή, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται ποιες δυνάμεις βρίσκονταν πίσω από αυτές.
Όπως αποκαλύπτουν εμπιστευτικά στοιχεία που περιήλθαν στην κατοχή των New York Times από Δυτικό αξιωματούχο ασφαλείας, το ίδιο το Ιράν εξαπολύει εβδομαδιαίως δεκάδες drones και πυραύλους εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά, σε μια αθέατη επιχείρηση, αν και πολλές φορές αποτυγχάνει να βρει στόχο.
Μάλιστα, την Τετάρτη, οι Φρουροί της Επανάστασης επιβεβαίωσαν για πρώτη φορά έμμεσα την εμπλοκή τους, δηλώνοντας ότι πλήττουν στόχους στα Στενά του Ορμούζ κάθε 24 ώρες.
«Τους εμποδίζουμε να περάσουν, αλλά εδώ και λίγο καιρό η Αμερική δεν απαντά», ανέφερε χαρακτηριστικά εκπρόσωπος των IRGC σε συνέντευξή του στην κρατική τηλεόραση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Δυτικού αξιωματούχου, από τις αρχές Αυγούστου το Ιράν εξαπολύει περίπου 30 επιθέσεις με drones και 10 επιθέσεις με πυραύλους κατά πλοίων την εβδομάδα. Τουλάχιστον τέσσερα εμπορικά πλοία έχουν πληγεί από το Ιράν τις τελευταίες 10 ημέρες.
Παράλληλα, καταγραφές της βρετανικής UKMTO δείχνουν ότι από τις 10 Σεπτεμβρίου τουλάχιστον 13 πλοία, στην πλειονότητά τους πετρελαϊκά δεξαμενόπλοια, έχουν δεχθεί πλήγματα από βλήματα ή θραύσματα, με τους ναυτιλιακούς εμπειρογνώμονες να επιβεβαιώνουν ότι τα στοιχεία δείχνουν ιρανική ευθύνη.
Η αμερικανική παρουσία και το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων
Η επιθετικότητα της Τεχεράνης διατηρείται παρά το γεγονός ότι οι εξαγωγές αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή παρουσιάζουν ανάκαμψη πλησιάζοντας τα προπολεμικά επίπεδα, αναφέρουν οι New York Times.
Η εξέλιξη αυτή οφείλεται εν μέρει σε αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση για την προστασία των πλοίων, η οποία έχει ενθαρρύνει τις αποστολές από μεγάλους εξαγωγείς, όπως η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ.
Τα πλοία αυτά διέρχονται από τα χωρικά ύδατα του Ομάν υπό την καθοδήγηση του Αμερικανικού Ναυτικού, με την υποστήριξη μαχητικών αεροσκαφών και επιθετικών ελικοπτέρων των ΗΠΑ, ενώ ορισμένα πλοία απενεργοποιούν τους πομπούς τους για να περάσουν απαρατήρητα.
Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι η στρατιωτική προστασία των ΗΠΑ απαιτεί τεράστιους πόρους και είναι δύσκολο να διατηρηθεί επ’ αόριστον.
Παράλληλα, μέρος της αύξησης των εξαγωγών οφείλεται σε εναλλακτικές διαδρομές που παρακάμπτουν εντελώς τα Στενά του Ορμούζ.
«Το γεγονός ότι κινούνται περισσότερα πλοία και πετρέλαιο σε σχέση με τις πρώτες ημέρες του πολέμου, δεν σημαίνει ότι βλέπουμε μια ομαλοποίηση των ροών», προειδοποιεί η Άνα Σούμπασιτς, αναλύτρια εμπορικού κινδύνου στην εταιρεία Kpler.
Από την πλευρά της, η Αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) αρνήθηκε να σχολιάσει τις ιρανικές επιθέσεις του Σεπτεμβρίου, ενώ το Πεντάγωνο δεν έχει ανακοινώσει πλήγματα κατά του Ιράν ή ιρανικών πλοίων από τις αρχές του περασμένου μήνα.
Σύμφωνα με τον Ίαν Ράλμπι, πρόεδρο της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Auxilium Worldwide, η απουσία στρατιωτικής απάντησης από την Ουάσινγκτον ενδέχεται να οφείλεται στην προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να βρει μια διέξοδο από τη σύγκρουση, που συμπληρώνει πλέον επτά μήνες.
«Οι διαπραγματεύσεις δεν οδηγούν πουθενά. Καμία από τις δύο πλευρές δεν υποχωρεί πραγματικά. Επομένως πρόκειται για ένα αδιέξοδο», εξηγεί ο Γκρέγκορι Μπρου, αναλυτής για θέματα Ιράν στον όμιλο Eurasia Group.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η βία στα Στενά «αποτυπώνει τη θέση στην οποία βρίσκονται και οι δύο πλευρές: Καμία δεν επιζητά μια επιθετική κλιμάκωση της σύγκρουσης», αλλά και οι δύο θέλουν να διατηρήσουν τον έλεγχο της θαλάσσιας οδού.
Από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο, μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, το Ιράν χρησιμοποιεί τη δυνατότητά του να στραγγαλίζει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ προκαλώντας αναταραχή στην παγκόσμια οικονομία.
Σε απάντηση, οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό και αυστηρότερες κυρώσεις, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να μετατοπίσει την πολεμική εκστρατεία από το στρατιωτικό πεδίο στον οικονομικό ασφυκτικό κλοιό της Τεχεράνης.
