Η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων του Ιράν αποφάσισε να ορίσει τον δεύτερο γιο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ως τον επόμενο ανώτατο ηγέτη της χώρας, με την επίσημη ανακοίνωση να έρχεται αργά το βράδυ της Κυριακής (8/3). Η απόφαση φέρεται να είχε ληφθεί από το πρωί της ίδιας ημέρα, ωστόσο φαίνεται ότι η ανακοίνωση καθυστέρησε επειδή υπήρχαν σχετικά με τις διαδικασίες ψηφοφορίας.
«Το όνομα του Χαμενεΐ θα συνεχιστεί», δήλωσε ο Χοσεϊνάλι Εσχέβαρι, μέλος του συμβουλίου που είναι επιφορτισμένο με την εκλογή νέου ηγέτη. «Η ψηφοφορία έχει ολοκληρωθεί και τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν σύντομα».
Ο Χασάν Ρουχανί, πρώην πρόεδρος, άφησε να εννοηθεί ότι καθυστέρηση που υπήρξε έγινε επειδή «έπρεπε η ανακοίνωση να γίνει σε κατάλληλη στιγμή, ώστε να μην αποσπάσει την προσοχή του κοινού από την ιερή άμυνα».
Ο διορισμός του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είναι πιθανό να απορριφθεί από τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τον χαρακτήρισε «απαράδεκτο». Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επέμεινε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην επιλογή, ενώ το Ισραήλ απείλησε να σκοτώσει τον επόμενο ανώτατο ηγέτη και όσους τον επέλεξαν.
Ωστόσο, υπάρχουν δυνάμεις στο Ιράν που υποστηρίζουν ότι η παράδοση της εξουσίας σε έναν σχετικά άπειρο σε καιρό πολέμου θα ήταν αποσταθεροποιητική. Πιστεύουν ότι οι αμυντικές προσπάθειες πρέπει να παραμείνουν στα χέρια των ενόπλων δυνάμεων και του Αλι Λαριγιάνι, του έμπειρου γραμματέα του ανώτατου συμβουλίου εθνικής ασφάλειας. Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος ήταν αναπληρωτής αρχηγός του επιτελείου του δολοφονημένου πατέρα του, είναι εξοικειωμένος με τις εσωτερικές λειτουργίες του γραφείου του ανώτατου ηγέτη και παρουσιάζεται ως μια ανανεωμένη εκδοχή του.
Η «αποτυχημένη» συγγνώμη του Πεζεσκιάν
Το Ιράν διοικείται από ένα προσωρινό τριμελές συμβούλιο ηγεσίας, στο οποίο συμμετέχει και ο πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν. Το Σάββατο, ο Πεζεσκιάν έκανε μια αποτυχημένη προσπάθεια να επαναφέρει τις σχέσεις με τα κράτη του Κόλπου, ζητώντας συγγνώμη για τις επιθέσεις του Ιράν στο έδαφός τους. Ανακοίνωσε ότι είχε αποφασιστεί να τερματιστούν οι επιθέσεις, εάν τα κράτη του Κόλπου δεν επέτρεπαν την πραγματοποίηση επιθέσεων κατά του Ιράν από τα εδάφη τους.
Τα σχόλια του Πεζεσκιάν ακολούθησαν τη μεσολάβηση της Ρωσίας και αναμενόταν μια θετική ανταπόκριση από τουλάχιστον δύο κράτη του Κόλπου. Ωστόσο, η άμεση εσωτερική αντίδραση στη στάση του και οι συνεχείς επιθέσεις εναντίον των κρατών του Κόλπου εμπόδισαν αυτό να συμβεί. Ο Τραμπ επίσης αναφέρθηκε στο Truth Social χαρακτηρίζοντας την κίνηση του Πεζεσκιάν ως ταπεινωτική παράδοση – ένας θριαμβευτικός τόνος που υπονόμευσε περαιτέρω τον Πεζεσκιάν.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, υπερασπίστηκε την απολογία, σημειώνοντας ότι στην ιρανική κουλτούρα το να ζητάς συγγνώμη είναι «ένδειξη αξιοπρέπειας και δύναμης».
Η δήλωση του Πεζεσκιάν αντέκρουσε αμέσως ο ιρανικός στρατός, ο οποίος θεωρεί τις αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο ως νόμιμους στόχους σε αυτό που θεωρούν έναν υπαρξιακό πόλεμο αυτοάμυνας. Μέχρι στιγμής, 10.000 πολιτικά κτίρια έχουν υποστεί ζημιές στο Ιράν.
Ο στρατός επίσης δυσανασχέτησε με τον ισχυρισμό του Πεζεσκιάν ότι οι Ισλαμικές Επαναστατικές Φρουρές πυροβόλησαν κατά βούληση.
Ο Λαριγιάνι διευκρίνισε τη στάση του Ιράν σε τηλεοπτική συνέντευξη, λέγοντας: «Έχουμε πει στους γείτονές μας και το επαναλαμβάνουμε: αν δοθεί βάση στους Αμερικανούς από το έδαφός σας για να επιτεθούν στο Ιράν από εκεί, είναι αναμφισβήτητο δικαίωμά μας να ανταποκριθούμε σε αυτές τις βάσεις. Το έχουμε πει ξεκάθαρα και δεν λέμε ψέματα».
Εξέφρασε επίσης πίεση στα κράτη του Κόλπου να εξετάσουν το ρόλο των βάσεων, αν πιστεύουν ότι το Ισραήλ είναι η κύρια πηγή ανασφάλειας στην περιοχή και ότι οι ΗΠΑ είναι ο κύριος υποστηρικτής του Ισραήλ.
«Δεν έχει νόημα μια χώρα να δηλώνει τη φιλία της προς εμάς, αλλά ταυτόχρονα η βάση της να βρίσκεται στα χέρια του εχθρού για να επιτεθεί στο Ιράν. Οι χώρες της περιοχής πρέπει είτε να εμποδίσουν οι ίδιες τις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν το έδαφός τους εναντίον του Ιράν, είτε θα το κάνουμε εμείς. «Το κύρος της Αμερικής στην περιοχή έχει κλονιστεί και αυτές οι χώρες έχουν πλέον συνειδητοποιήσει ότι η Αμερική δεν είναι πλέον σε θέση να διασφαλίσει την ασφάλειά τους» ανέφερε.
Θα διευρύνει τις επιθέσεις του το Ιράν
Στρατιωτικές πηγές ανέφεραν ότι το εύρος των επιθέσεων εναντίον αμερικανικών στόχων στον Κόλπο θα διευρυνθεί ως απάντηση στην αμερικανική επίθεση εναντίον ιρανικών διυλιστηρίων πετρελαίου και αποθηκών καυσίμων. Το Ιράν ανταποκρίθηκε στην επίθεση μειώνοντας τη μέγιστη ημερήσια κατανάλωση βενζίνης, αλλά δήλωσε ότι οι προμήθειες παραμένουν σταθερές. Ιρανοί αξιωματούχοι δεν αρνήθηκαν ότι λαμβάνουν βοήθεια από τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες.
Σύμφωνα με τον Guardian, δυτικοί διπλωμάτες αναφέρουν ότι δεν έχουν παρατηρήσει καμία μείωση στην ικανότητα του Ιράν να πραγματοποιεί επιθέσεις με drones και πυραύλους και προειδοποίησαν ότι η κλίμακα των στρατιωτικών πόρων που διοχετεύονται στην περιοχή δεν υποδηλώνει ότι οι ΗΠΑ σκοπεύουν να προχωρήσουν σε πρόωρη μονομερή ανακήρυξη νίκης.
Ο Λαριγιάνι εμφανίστηκε σίγουρος στην τηλεοπτική συνέντευξή του ότι η ιρανική κοινωνία δεν στρέφεται εναντίον της κυβέρνησης και δήλωσε ότι το σχέδιο του Τραμπ να διαιρέσει τη χώρα σε ένα εθνοτικό μωσαϊκό θα απορριφθεί από τους Ιρανούς, συμπεριλαμβανομένων των Κούρδων.
Παρά την αυξανόμενη οργή εναντίον του Ιράν για την έντονη επίθεσή του εναντίον των κρατών του Κόλπου, οι περισσότερες από αυτές τις κυβερνήσεις δεν υποστηρίζουν ακόμη μια αντεπίθεση εναντίον της Τεχεράνης που θα τις έθετε στο πλευρό των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
«Η υπομονή των χωρών της Αραβικής Ένωσης εξαντλείται»
Το Ιράν έχει παραδεχτεί ότι το 60% των πυραύλων και των μη επανδρωμένων αεροσκαφών του έχουν στραφεί κατά των κρατών του Κόλπου, σε σύγκριση με το 40% που έχει στραφεί κατά του Ισραήλ. Οι υπουργοί Εξωτερικών της Αραβικής Ένωσης συναντήθηκαν την Κυριακή για να συζητήσουν τις επιλογές τους, με έναν δυτικό διπλωμάτη να δηλώνει: «Η υπομονή τους εξαντλείται. Η ελκυστικότητα των οικονομιών τους και η φήμη τους για σταθερότητα καταστρέφονται».
Το Ομάν έχει δηλώσει στους γείτονές του ότι η πρόταση του Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα ήταν σοβαρή στις συνομιλίες που διακόπηκαν από την αμερικανο-ισραηλινή επίθεση. Ωστόσο, οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να είναι πολύ ευρύτερη και να περιλαμβάνει ένα συμβούλιο συνεργασίας μεταξύ του Ιράν και του Κόλπου.
Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων χαρακτήρισε τις ιρανικές επιθέσεις ως βίαιες και απρόκλητες και ισχυρίστηκε ότι περισσότερα από 1.400 βαλλιστικά πυραύλους και drones είχαν στοχεύσει τις υποδομές της.
«Αυτές οι επιθέσεις συνιστούν κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και του καταστατικού χάρτη του ΟΗΕ, παραβίαση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας των ΗΑΕ και άμεση απειλή για την ασφάλεια και τη σταθερότητά τους».
Ορισμένοι Άραβες διπλωμάτες, παρά τις επιφυλάξεις τους για το ρόλο του Ιράν στην περιοχή, θεωρούν ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να βγει το Ισραήλ ενισχυμένο από αυτόν τον πόλεμο.
Ο Αμρ Μούσα, πρώην γενικός γραμματέας της Αραβικής Ένωσης, δήλωσε: «Η συνεχιζόμενη επίθεση κατά του Ιράν δεν είναι απλώς μια ισραηλινή περιπέτεια στην οποία ο Νετανιάχου κατάφερε να παρασύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά μια προμελετημένη στρατηγική κίνηση των Αμερικανών, στην οποία η Ουάσιγκτον χρησιμοποίησε το Ισραήλ ως περιφερειακό εταίρο, σε ένα σημαντικό βήμα προς την αλλαγή της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένου του αραβικού κόσμου, σε μια περιφερειακή γεωπολιτική κατάσταση που το Ισραήλ προσπαθεί να ηγηθεί».
