Αλλαγή στρατηγικής έναντι της Τεχεράνης σηματοδοτεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιλέγοντας να αφήσει την οικονομική ασφυξία να λειτουργήσει ως μέσο πίεσης αντί να διατάξει άμεσα μια νέα στρατιωτική επίθεση, παρά το γεγονός ότι το Ιράν συνεχίζει να προβάλλει αντιστάσεις και νέους σκληρούς όρους.
Η νέα τακτική
Μόλις πριν από μία εβδομάδα, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ βρισκόταν στο παρά πέντε να διατάξει την επιστροφή σε μείζονες πολεμικές επιχειρήσεις.
Ωστόσο, σε τηλεφωνική του συνέντευξη στο Axios, ο Τραμπ δεν διατύπωσε νέες στρατιωτικές απειλές.
Παράλληλα, δεν εξέφρασε οργή ή δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι το Ιράν καθυστερεί την ανακοίνωση της συμφωνίας μέσω Ομάν για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, προβάλλοντας μάλιστα το Σάββατο μια νέα λίστα απαιτήσεων.
Στη σύντομη τηλεφωνική του επικοινωνία, ο Αμερικανός Πρόεδρος δήλωσε: «Κρατάμε χαμηλούς τόνους».
«Διαπραγματευόμαστε μόνο κατά το ήμισυ μαζί τους. Απλώς παρακολουθούμε το Ιράν με τον τεράστιο πληθωρισμό του και το γεγονός ότι δεν έχουν χρήματα», πρόσθεσε.
Ο Αμερικανός Πρόεδροςυπογράμμισε ότι το Ιράν βρίσκεται σε «πολύ κακή κατάσταση» οικονομικά και δεν διαθέτει κονδύλια για να πληρώσει τα στρατεύματά του, σημειώνοντας ότι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός έχει επιδεινώσει την οικονομική κρίση του καθεστώτος.
Την ίδια στιγμή, επισήμανε ότι με την τιμή του πετρελαίου να έχει υποχωρήσει ελαφρώς πάνω από τα 75 δολάρια το βαρέλι, οι Αμερικανοί καταναλωτές πιέζονται λιγότερο από τον πόλεμο.
Αναφερόμενος στις διπλωματικές διακυμάνσεις με την Τεχεράνη, ο Τραμπ σχολίασε: «Θα διευθετηθεί. Πάντα διευθετείται. Είναι σαν παιχνίδι σκακιού».
Το παρασκήνιο της συμφωνίας του Ομάν και το εσωτερικό ρήγμα στην Τεχεράνη
Μια συμφωνία για τη ρύθμιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ είχε αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ Ιράν, Ομάν και ΗΠΑ και παραμένει σε εκκρεμότητα τις τελευταίες ημέρες.
Βάσει του σχεδίου αυτού, στο Ιράν θα παραχωρούνταν μερικός έλεγχος στη θαλάσσια κυκλοφορία των Στενών – κάτι που δεν διέθετε πριν από τον πόλεμο, σημειώνει το Axios.
Αν και μεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν εκφράζουν αισιοδοξία ότι η συμφωνία θα ανακοινωνόταν την Τετάρτη, οι προοπτικές της έκτοτε φαίνεται να αποδυναμώνονται.
Αμερικανοί αξιωματούχοι αποδίδουν την εμπλοκή στις αυξανόμενες διαφωνίες στο εσωτερικό του ιρανικού καθεστώτος, όπου καταγράφονται δύο στρατόπεδα:
- Η πτέρυγα του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν: Ανησυχεί έντονα για ενδεχόμενη οικονομική κατάρρευση και θεωρεί αναγκαία την επίτευξη συμφωνίας με τις ΗΠΑ.
- Η πτέρυγα του διοικητή των IRGC, Αχμάντ Βαχιντί: Απορρίπτει οποιαδήποτε υποχώρηση.
Οι νέοι όροι Ζολγαντρ και η αλλαγή στάσης
Το Σάββατο, ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγέρ Ζολγαντρ, έθεσε νέους όρους για το άνοιγμα των Στενών, επιπλέον αυτών που είχαν συμφωνηθεί στη διαπραγμάτευση του Ομάν.
Σε γραπτή του δήλωση, ο Ζολγαντρ ανέφερε ότι για να επαναλειτουργήσει η θαλάσσια δίοδος, οι ΗΠΑ πρέπει:
- Να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και τις κυρώσεις σε βάρος του Ιράν.
- Να αποσύρουν τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις από την περιοχή γύρω από το Ιράν.
- Να καταβάλουν πολεμικές αποζημιώσεις.
- Να αποδεσμεύσουν τα δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.
- Να τερματίσουν τις επιθέσεις εναντίον των συμμάχων του Ιράν στην περιοχή.
- Να σταματήσουν τις απειλές κατά της χώρας.
Ενώ μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες οι απαιτήσεις αυτές αποτελούσαν προαπαιτούμενο για μια συνολική πυρηνική συμφωνία, πλέον το Ιράν τις προβάλλει ως όρους αποκλειστικά και μόνο για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Διπλωμάτης από μεσολαβήτρια χώρα σχολίασε ότι η δήλωση Ζολγαντρ αντικατοπτρίζει τις πολιτικές διαμάχες στους κόλπους της Τεχεράνης.
Η τακτική αποκλιμάκωσης και η ροή του πετρελαίου
Αμερικανοί αξιωματούχοι αποκάλυψαν ότι ο Τραμπ έκλινε πριν από μία εβδομάδα προς την επανέναρξη μεγάλων πολεμικών επιχειρήσεων, αλλά πείστηκε να προχωρήσει σε προσωρινή αποκλιμάκωση.
Όπως εξήγησε Αμερικανός αξιωματούχος, οι πολεμικές επιχειρήσεις επέτρεπαν στο ιρανικό καθεστώς να αποφεύγει τη διαχείριση των συνεπειών του πολέμου, των ζημιών στις υποδομές και της βαθιάς οικονομικής κρίσης.
Όταν το Ιράν δεν βρίσκεται σε ενεργό πόλεμο, αναγκάζεται να έρθει αντιμέτωπο με μια ζοφερή πραγματικότητα χωρίς πραγματικές λύσεις.
Παράλληλα, περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου μεταφέρονται καθημερινά εκτός του Περσικού Κόλπου μέσω της νότιας λωρίδας των Στενών του Ορμούζ, σε συντονισμό με τον αμερικανικό στρατό.
Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να αυξήσουν τη ροή αυτή για όσο διάστημα δεν υπάρχει συμφωνία.
Δίνοντας το στίγμα της αμερικανικής γραμμής, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε στο Fox News: «Αυτό το πράγμα δεν έχει τελειώσει. Προφανώς δεν βρισκόμαστε στην αρχή. Είμαστε στη μέση του παιχνιδιού και εφαρμόζουμε μια ολόκληρη σειρά εργαλείων -διπλωματικά, οικονομικά, στρατιωτικά εργαλεία- για να διασφαλίσουμε ότι θα πετύχουμε το καλύτερο αποτέλεσμα για τον αμερικανικό λαό».
