Σε μια αιφνιδιαστική στροφή τακτικής, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίζεται διατεθειμένος να βάλει τέλος στις πολεμικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, ακόμη και χωρίς την επίτευξη μιας επίσημης συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, θέτοντας ως μοναδική βασική προϋπόθεση την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Όπως αποκαλύπτει δημοσίευμα της Wall Street Journal την Κυριακή, επικαλούμενο Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ εξέτασε κατ’ ιδίαν με ανώτερους συνεργάτες του το ενδεχόμενο να κηρύξει τη λήξη της σύγκρουσης χωρίς πυρηνικό deal.
Η πρόταση Τραμπ και η επιχείρηση «Midnight Hammer»
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τις τελευταίες εβδομάδες ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε ιδιωτικά σε στενούς συνεργάτες του ότι το Ιράν είναι «Πιθανότατα ανίκανο να αναβιώσει τις πυρηνικές του εργασίες», μετά τη σοβαρή ζημιά που υπέστησαν οι ιρανικές πυρηνικές υποδομές από την αμερικανική επιχείρηση Midnight Hammer τον Ιούνιο του 2025.
Ο Τραμπ εκτίμησε σε πρόσφατες συσκέψεις ότι οι δυνατότητες των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών θα επέτρεπαν τον έγκαιρο εντοπισμό οποιασδήποτε ιρανικής προσπάθειας ανακατασκευής αυτών των εγκαταστάσεων ή μυστικής κατασκευής πυρηνικής βόμβας.
Παράλληλα, ο Αμερικανός Πρόεδρος εμφανίζεται βέβαιος ότι η απειλή νέων αμερικανικών πληγμάτων θα «λειτουργήσει ως διαρκές αποτρεπτικό μέσο».
Το αδιέξοδο και ο ναυτικός αποκλεισμός
Ο Τραμπ είχε εξετάσει ιδιωτικά την επιλογή αυτή αφού προετοιμαζόταν επί εβδομάδες να ανακηρύξει τη νίκη, εφόσον το Ιράν αποκαθιστούσε την ελεύθερη διέλευση από τη στρατηγική θαλάσσια οδό.
Ωστόσο, η διαδρομή αυτή έγινε πιο δύσκολη το Σάββατο, όταν η Τεχεράνη προέβαλε μια σειρά από σκληρές απαιτήσεις.
Μεταξύ άλλων, το Ιράν απαίτησε την καταβολή δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ, την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από την περιοχή και τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Σύμφωνα με την Wall Street Journal, οι απαιτήσεις αυτές αποτελούν το υψηλότερο «τίμημα» που έχει ζητήσει μέχρι σήμερα το Ιράν για να επιτρέψει την ελεύθερη ροή της ναυσιπλοΐας στα Στενά.
Αμερικανοί αξιωματούχοι αναμένουν πάντως ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος θα άρει τον ναυτικό αποκλεισμό στα λιμάνια του Ιράν, εάν η Τεχεράνη ανοίξει πλήρως το Ορμούζ.
Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι ο Τραμπ είναι «Υπομονετικός και αναμένεται να ξεπεράσει τη νέα διπλωματική εμπλοκή, ειδικά όσο οι τιμές της βενζίνης παραμένουν στα σημερινά τους επίπεδα».
Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δήλωσε στην εφημερίδα ότι οι ΗΠΑ έχουν «Ολοκληρώσει όλους τους στρατιωτικούς τους στόχους εναντίον του Ιράν».
Πρόσθεσε ότι η προσοχή του Προέδρου των ΗΠΑ εστιάζεται στη «Διασφάλιση της ροής της παγκόσμιας ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ θα διατηρήσει τις στρατιωτικές επιλογές στο τραπέζι σε περίπτωση που το Ιράν στοχεύσει περαιτέρω πλοία».
Έρχεται το τέλος του πολέμου;
Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια υπογραφής εκτελεστικού διατάγματος στον Λευκό Οίκο την Πέμπτη, εξέφρασε την αισιοδοξία του για το τέλος του πολέμου.
«Νομίζω ότι πρόκειται να τελειώσει πολύ σύντομα», είπε. «Δεν νομίζω ότι [το Ιράν] μπορεί να αντέξει για πολύ ακόμα».
Αναφορικά με το Ορμούζ και τις φήμες περί συμφωνίας για την επαναλειτουργία του, ο Τραμπ ανέφερε ότι τα Στενά είναι «Κάπως ανοιχτά αυτή τη στιγμή».
«Ξέρετε, έχουμε αυτό που λέγεται αποκλεισμός, με επικεφαλής το Αμερικανικό Ναυτικό, και το ελέγχουμε. Αλλά μπορούν πάντα να πυροβολήσουν κάτι».
Η σκληρή γραμμή των Φρουρών της Επανάστασης
Αναλύοντας τις εξελίξεις, η Μόνα Γιακουμπιάν, διευθύντρια του προγράμματος για τη Μέση Ανατολή στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS), σημείωσε: «Οι πρόσφατες σκληροπυρηνικές απαιτήσεις του Ιράν για το άνοιγμα του Ορμούζ καθιστούν όλο και πιο δύσκολο για τον πρόεδρο Τραμπ να κατασκευάσει μια διέξοδο από τη σύγκρουση που θα σώσει τα προσχήματα».
Από την πλευρά του, ο Γκρέγκορι Μπρου, ειδικός σε θέματα Ιράν στην εταιρεία συμβούλων Eurasia Group, πρόσθεσε: «Οι Ιρανοί πιστεύουν απόλυτα ότι ο Τραμπ θέλει να αποχωρήσει και είναι εστιασμένος στο άνοιγμα των Στενών, γι’ αυτό και παίζουν σκληρό ροκ».
Την ίδια στιγμή πάντως, η ηγεσία των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) διατηρεί ανυποχώρητη στάση.
Ο διοικητής Μοχαμάντ Μπαγέρ Ζολγαντρ ανακοίνωσε σε μήνυμα που μετέδωσε η κρατική ραδιοτηλεόραση IRIB, ότι το Ορμούζ δεν θα επαναλειτουργήσει έως ότου οι ΗΠΑ «Διορθώσουν τη συμπεριφορά τους», θέτοντας έξι συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
