«Ρίχνει φως στον αρχιτεκτονικό ρυθμό και τη λειτουργία της τοποθεσίας, η οποία δεν αναφέρεται από τον Ιώσηπο, τη μοναδική μας ιστορική πηγή για την περίοδο», δήλωσε ο Δρ. Raviv, διευθυντής της ανασκαφής
Μια ομάδα Ισραηλινών αρχαιολόγων αποκάλυψε ένα νέο κομμάτι του παζλ στο αρχαίο φρούριο Αλεξάνδρειο, τη δραματική τοποθεσία στην κορυφή του βουνού που υψώνεται 650 μέτρα πάνω από την Κοιλάδα του Ιορδάνη. Μήνες μετά την επανεκκίνηση των ανασκαφών στην ανατολική πλευρά της τοποθεσίας, οι ερευνητές βρήκαν τώρα τα απομεινάρια ενός προσφάτως ταυτοποιημένου βασιλικού παλατιού στη βορειοδυτική πλαγιά.
Το εύρημα υποδηλώνει ότι το οχυρό ήταν μέρος ενός πολύ πιο εκτεταμένου βασιλικού συγκροτήματος από ό,τι ήταν γνωστό προηγουμένως. «Ρίχνει φως στο αρχιτεκτονικό στυλ και τη λειτουργία της τοποθεσίας, η οποία δεν αναφέρεται από τον Ιώσηπο, τη μοναδική μας ιστορική πηγή για την περίοδο», δήλωσε ο Δρ. Dvir Raviv από το Πανεπιστήμιο Bar-Ilan, επικεφαλής της ανασκαφής, στο The Press Service of Israel. «Οπότε οποιοδήποτε αρχαιολογικό εύρημα είναι σημαντικό».
Ανάμεσα στις ανακαλύψεις στο φρούριο που στέκει πάνω από το όρος Σαρτάμπα, είναι δύο τμήματα κιόνων, διαμέτρου 40 εκατοστών και ύψους 60 εκατοστών.
Ο Raviv είπε ότι οι κολόνες ταιριάζουν με το μνημειώδες Ηρωδιανό στυλ από τον 1ο αιώνα μ.Χ., γνωστό από τη Μασάντα και άλλα φρούρια της ερήμου, ενισχύοντας τον βασιλικό χαρακτήρα των δομών που έχουν αποκαλυφθεί μέχρι στιγμής.
Η αρχαιολογική ανακάλυψη είναι ανάμνηση του αρχαίου φρουρίου Αλεξάνδρειο
Η ανακάλυψη εμπλουτίζει όσα είναι γνωστά για το Αλεξάνδρειο, το παλάτι-φρούριο που χτίστηκε από τον βασιλιά των Ασμοναίων Αλέξανδρο Γιανναίο και αργότερα ανακαινίστηκε από τον Ηρώδη τον Μέγα.
Το Αλεξάνδρειο περιγράφηκε από τον Ιώσηπο ως «ένα φρούριο χτισμένο με μεγάλη μεγαλοπρέπεια σε ένα ψηλό βουνό».
Η τοποθεσία έπαιξε κεντρικό ρόλο στους βίαιους αγώνες στο εσωτερικό της δυναστείας των Ασμοναίων και αργότερα στην άνοδο του Ηρώδη, χρησιμεύοντας κατά καιρούς ως τόπος φυλάκισης, φιλοξενίας, ακόμη και βασιλικής ταφής.
Οι ιστορικές πηγές καταγράφουν ότι η τοποθεσία καταστράφηκε από τους Ρωμαίους το 57 π.Χ., αρκετά χρόνια αφότου ο Ρωμαίος στρατηγός Πομπήιος κατέκτησε τη Ιουδαία (63 π.Χ.).
Εξεγερμένοι εβραίοι μπορεί να τη χρησιμοποίησαν κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβραϊκής Εξέγερσης εναντίον της Ρώμης (66–73 μ.Χ.), πρόσθεσε ο Raviv.
Η τοποθεσία ανασκάφηκε τελευταία φορά τη δεκαετία του 1980, αλλά δεν δημοσιεύτηκε ποτέ τελική έκθεση.
Ως εκ τούτου, ο Raviv και η ομάδα του ξεκίνησαν σχεδόν από το μηδέν, βασιζόμενοι μόνο σε όστρακα, επιγεγραμμένα θραύσματα αγγείων, με ιουδαϊκά ονόματα, σημειώσεις και φωτογραφίες που άφησαν προηγούμενοι ερευνητές.
Ένα γνωστό απομεινάρι από την προηγούμενη ανασκαφή είναι ένα λευκό ψηφιδωτό δάπεδο που κάποτε πλακόστρωσε το παλάτι στην ανατολική πλαγιά.
Με την υποστήριξη από το Υπουργείο Πολιτισμού, η ανανεωμένη ανασκαφή ξεκίνησε τον Μάρτιο, σηματοδοτώντας την πρώτη συστηματική εργασία στην τοποθεσία εδώ και τέσσερις δεκαετίες.
Το έργο στοχεύει στην επίλυση των ερωτημάτων που παραμένουν σχετικά με το φρούριο, την αρχιτεκτονική του ανάπτυξη και τον ρόλο του κατά τις Ασμοναϊκές και Ηρωδιανές περιόδους.
Το παλάτι που ταυτοποιήθηκε πρόσφατα στη βορειοδυτική πλαγιά διευκρινίζει τόσο την κλίμακα όσο και τη μεγαλοπρέπεια του συγκροτήματος στην κορυφή του λόφου.
Δεδομένων των σύντομων αναφορών του Ιώσηπου στο Αλεξάνδρειο, τα φυσικά στοιχεία είναι απαραίτητα για την κατανόηση του πώς οι Ασμοναίοι και ο Ηρώδης έχτισαν και χρησιμοποίησαν το φρούριο.
Προσπάθειες για τη διάσωση της εβραϊκής κληρονομιάς
Σύμφωνα με τον Raviv, τα αρχιτεκτονικά θραύσματα που έχουν αποκαλυφθεί μέχρι στιγμής επιτρέπουν στους αρχαιολόγους να ανακατασκευάσουν τμήματα της διάταξης του παλατιού και να κατανοήσουν καλύτερα τη λειτουργία του.
Η ανασκαφή διεξάγεται από το Πανεπιστήμιο Bar-Ilan σε συνεργασία με τον Υπεύθυνο Αρχαιολογίας της Πολιτικής Διοίκησης στην Ιουδαία και Σαμάρεια, καθώς η τοποθεσία βρίσκεται στην Περιοχή Γ της Ιουδαίας και Σαμάρειας, υπό την ισραηλινή διοικητική και δικαιοδοσία ασφαλείας.
Ο Raviv λέει ότι οι ανακαλύψεις αυτής της σεζόν είναι πιθανότατα μόνο η αρχή.
«Ελπίζουμε να αποκαλύψουμε περισσότερα», δήλωσε στην TPS-IL.
Όπως ανέφερε η TPS-IL τον Απρίλιο, οι Ισραηλινοί αρχαιολόγοι βρίσκονται ουσιαστικά στη μαύρη λίστα της διεθνούς ακαδημαϊκής κοινότητας, μην μπορώντας να δημοσιεύσουν ευρήματα από την Ιουδαία και τη Σαμάρεια.
Σύμφωνα με τη Jerusalem Post, πολιτικές της ακαδημαϊκής και αρχαιολογικής κοινότητας, έχουν οδηγήσει στην εξάλειψη της ιστορίας της Βίβλου.
Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με την ίδια πηγή, η Παλαιστινιακή Αρχή εσκεμμένα επιχειρεί να εξαλείψει τα τεκμήρια της σύνδεσης των Εβραίων με την γη, θέτοντας σε κίνδυνο σπουδαίους χώρους τεράστιας ιστορικής αξίας, εξηγούν αρχαιολόγοι στην TPS-IL.
Σε μια προσπάθεια αλλαγής των δεδομένων, η ισραηλινή κυβέρνηση διέθεσε έναν πρωτοφανή προϋπολογισμό περίπου 28,3 εκατομμυρίων ευρώ για τη διατήρηση αρχαιολογικών χώρων στην Περιοχή Γ.
Στα μέσα Νοεμβρίου, η Πολιτική Διοίκηση ξεκίνησε την απαλλοτρίωση γης κοντά στην αρχαία βιβλική πρωτεύουσα της Σεβαστής για τη «διατήρηση και ανάπτυξη» του αρχαιολογικού χώρου εκεί.
Κάνοντας μέρος αυτής της προσπάθειας, η Αρχή Αρχαιοτήτων του Ισραήλ, μαζί με κορυφαία πανεπιστήμια, οργάνωσε το Φεβρουάριο το πρώτο διεθνές συνέδριο για την αρχαιολογία και τη συντήρηση αρχαιολογικών χώρων της Ιουδαίας και Σαμάρειας, προσελκύοντας δεκάδες ερευνητές από πολλές χώρες.
Προκειμένου να προστατευθούν περαιτέρω οι χώροι εβραϊκής κληρονομιάς, έχουν υπάρξει εκκλήσεις για επέκταση της δικαιοδοσίας της Αρχής Αρχαιοτήτων του Ισραήλ στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια, αντικαθιστώντας τον Υπεύθυνο Αρχαιολογίας της Πολιτικής Διοίκησης.
Οι υποστηρικτές υποστηρίζουν ότι η Πολιτική Διοίκηση δεν είναι εξοπλισμένη για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της διατήρησης και ανασκαφής των αρχαιολογικών χώρων.
Οι επικριτές προειδοποιούν ότι αυτή η κίνηση μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την απαγόρευση όλης της ισραηλινής αρχαιολογίας από τη διεθνή συνεργασία.
