Οι ΗΠΑ και το Ιράν προχώρησαν στην υπογραφή μιας συμφωνίας για τον τερματισμό του μεταξύ τους πολέμου, με τις δύο πλευρές να δίνουν στη δημοσιότητα φωτογραφίες και βίντεο από την ιστορική αυτή στιγμή. Η εξέλιξη αυτή, που αποτελεί την πρώτη διμερή συμφωνία που συνάπτεται από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, επισφραγίστηκε από τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια δείπνου στο Παλάτι των Βερσαλλιών, παρά το γεγονός ότι ο Λευκός Οίκος δεν έχει δημοσιεύσει ακόμα το επίσημο κείμενο.
Η επόμενη ημέρα παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, καθώς ο Τραμπ συνόδευσε την υπογραφή του Μνημονίου Συναντίληψης (MoU) με ωμές στρατιωτικές απειλές, την ώρα που στο εσωτερικό των ΗΠΑ ξεσπά θύελλα αντιδράσεων, με κορυφαίους πολιτικούς να κατηγορούν τον Αμερικανό Πρόεδρο ότι υπαναχώρησε πλήρως από τις αρχικές του δεσμεύσεις για «άνευ όρων παράδοση» της Τεχεράνης.
Οι απειλές
Παρά την υπογραφή του εγγράφου, ο Τραμπ, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Παρίσι στο περιθώριο της Συνόδου της G7, ξεκαθάρισε ότι η προσφυγή στη στρατιωτική βία παραμένει στο τραπέζι, αν η Τεχεράνη παραβιάσει τους όρους της συμφωνίας.
«Θα τους αλλάξουμε τα φώτα στις βόμβες αν παραβιάσουν τη συμφωνία. Δεν θέλω να το κάνουν. Θέλω να τιμήσουν τη συμφωνία», είπε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ο Αμερικανός Πρόεδρος χαρακτήρισε τους Ιρανούς «έξυπνους ανθρώπους» και εξέφρασε την ελπίδα ότι η μόνιμη εκεχειρία, την οποία θα επεξεργαστούν οι διαπραγματευτές των δύο πλευρών τις επόμενες 60 ημέρες, θα φέρει την ειρήνη στη Μέση Ανατολή και θα μειώσει τις τιμές του πετρελαίου, σημειώνει το Reuters.
Ωστόσο, νωρίτερα, είχε δηλώσει σε έντονο ύφος: «Αν δεν μου αρέσει, αν δεν συμπεριφερθούν καλά, θα επιστρέψουμε αμέσως στο να ρίχνουμε βόμβες κατευθείαν στα κεφάλια τους, εντάξει;»
Η μεγάλη στροφή για τους βαλλιστικούς πυραύλους
Σε μια κίνηση που προκάλεσε αίσθηση, ο Τραμπ απέσυρε ένα από τα βασικά επιχειρήματα που είχε επικαλεστεί για να ξεκινήσει τον πόλεμο —την πλήρη εξάλειψη του πυραυλικού προγράμματος του Ιράν—, χαρακτηρίζοντας πλέον «άδικο» το να μην διαθέτει η Τεχεράνη τέτοια όπλα.
«Λέω ότι αν άλλες χώρες διαθέτουν, είναι λιγάκι άδικο για εκείνους να μην έχουν μερικούς. Αν η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, και όλοι τους έχουν μερικούς, θα έλεγα σε σχετική αναλογία, νομίζω ότι είναι εντάξει».
Πανηγυρισμοί στην Τεχεράνη
Στον αντίποδα, η ηγεσία του Ιράν επέλεξε να αγνοήσει τις αμερικανικές απειλές και να εστιάσει στην ιστορική σημασία της στιγμής, δίνοντας στη δημοσιότητα φωτογραφίες από την υπογραφή.
📸 Iran’s President Pezeshkian and his US counterpart Trump signed the MoU between Tehran and Washington digitally and remotely.
Follow: https://t.co/7Dg3b41hTx pic.twitter.com/8GtQFZhuZ0
— PressTV Extra (@PresstvExtra) June 18, 2026
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε θριαμβευτικά στην κρατική τηλεόραση: «Όλα όσα επιδιώκαμε να επιτύχουμε μέσω στρατιωτικής δράσης, τα κερδίσαμε πολλαπλάσια μέσω της διαπραγμάτευσης· δεν ήταν καν συγκρίσιμο».
Αν και ο Λευκός Οίκος είχε προγραμματίσει επίσημη τελετή υπογραφής για την Παρασκευή στην Ελβετία, οι εξελίξεις τον προσπέρασαν.
«Έχει υπογραφεί», δήλωσε κοφτά ο Τραμπ αποχωρώντας από το δείπνο στις Βερσαλλίες, αναφέρει το Associated Press.
Σε βίντεο που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο, ο Αμερικανός Πρόεδρος εμφανίζεται καθισμένος δίπλα στον Γάλλο ομόλογό του, Εμανουέλ Μακρόν, να υπογράφει το έγγραφο, προτού το παραδώσει μαζί με το στυλό στον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, εν μέσω χειροκροτημάτων.
🚨 President Donald J. Trump has SIGNED the Iran Memorandum of Understanding at Versailles in France. 🇺🇸 pic.twitter.com/JQ6qlbvFAF
— The White House (@WhiteHouse) June 17, 2026
«Αυτό δεν ήταν εύκολο», ακούγεται να λέει ο Τραμπ λίγο πριν υπογράψει, σε βίντεο που μοιράστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Γάλλος Πρόεδρος.
Le Président Trump a signé ce soir à Versailles l’accord entre l’Iran et les États-Unis.
Cet accord ouvre la voie à une paix durable et permet la réouverture du détroit d’Ormuz.
C’est un pas important dans la bonne direction pour nos compatriotes… pic.twitter.com/b1XgZrBv0m
— Emmanuel Macron (@EmmanuelMacron) June 18, 2026
Από την «άνευ όρων παράδοση» στον οικονομικό συμβιβασμό
Πριν από μόλις 15 εβδομάδες, ο Τραμπ διακήρυττε με έπαρση ότι «δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία με το Ιράν εκτός από την άνευ όρων παράδοση».
Όμως, όπως σχολιάζουν οι New York Times, το κείμενο του Μνημονίου Συναντίληψης (MoU) που αναγνώστηκε παράγραφο προς παράγραφο από ανώτερο κυβερνητικό αξιωματούχο στα αμερικανικά ΜΜΕ, κάθε άλλο παρά έγγραφο συνθηκολόγησης θυμίζει.
Αντίθετα, οι Ιρανοί κατάφεραν όχι μόνο να επιβιώσουν από τη μετωπική σύγκρουση με την ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη του κόσμου, αλλά βγαίνουν από αυτήν έχοντας πολλούς λόγους να πανηγυρίζουν.
Η συμφωνία ξεκινά με την άμεση αποκατάσταση της δυνατότητας της Τεχεράνης να αποκομίζει δισεκατομμύρια δολάρια από τις πωλήσεις πετρελαίου, αίροντας την ασφυκτική πίεση πάνω στο δοκιμαζόμενο καθεστώς, την ίδια ώρα που οι διαπραγματευτές ετοιμάζονται για το επόμενο, πολύ πιο κρίσιμο έγγραφο, το οποίο σύμφωνα με τον Τραμπ θα παγώσει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν για τα επόμενα 15 με 20 χρόνια.
Επιπλέον, το μνημόνιο περιγράφει μια ξεκάθαρη οδό μέσω της οποίας το Ιράν θα αρχίσει να δέχεται δισεκατομμύρια δολάρια από περιουσιακά στοιχεία που παρέμεναν παγωμένα για χρόνια.
Αν και ο Αμερικανός Πρόεδρος επιμένει ότι τα χρήματα αυτά θα αποδεσμευτούν μόνο ως αντάλλαγμα για μια «καλή συμπεριφορά», πρόκειται ουσιαστικά για την ίδια ακριβώς παραχώρηση που είχε κάνει ο Μπαράκ Ομπάμα πριν από 11 χρόνια, την οποία ο Τραμπ κατηγορούσε έκτοτε με σφοδρότητα, επισημαίνουν οι NYT.
Μια ακόμη μεγάλη υποχώρηση της Ουάσινγκτον αποτυπώνεται στο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ.
Η διατύπωση του κειμένου υποδηλώνει ότι, με την πάροδο του χρόνου, το Ιράν ενδέχεται να διαπραγματευτεί έναν μόνιμο τρόπο άσκησης κυριαρχίας πάνω στη στρατηγική δίοδο.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις δηλώσεις του Αμερικανού ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος πριν από λίγες εβδομάδες ξεκαθάριζε ότι οτιδήποτε λιγότερο από την ελεύθερη διέλευση που ίσχυε προπολεμικά ήταν «μη αποδεκτό» και «δεν μπορεί να συμβεί».
Για έναν πρόεδρο που εκτιμά τα μέσα πίεσης πάνω από όλα, η υποχώρηση αυτή αποτελεί ένα ακόμη μυστήριο του πολέμου.
Είναι αλήθεια ότι οι ΗΠΑ πέτυχαν πολλά στο πεδίο των μαχών, καθώς βύθισαν το ιρανικό ναυτικό, εξουδετέρωσαν την αεροπορία του, κατέστρεψαν μεγάλο μέρος της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας και ισοπέδωσαν αρκετές από τις πυραυλικές της εγκαταστάσεις.
Όμως, αυτός δεν ήταν ο αρχικός στόχος του Τραμπ.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος ξεκίνησε την εκστρατεία του με μαξιμαλιστικές απαιτήσεις, γράφει ο Guardian, επιδιώκοντας την ολοκληρωτική καταστροφή των πυρηνικών και πυραυλικών προγραμμάτων, την πτώση του καθεστώτος και τον αμερικανικό έλεγχο στην ιρανική βιομηχανία πετρελαίου.
Αντίθετα, τώρα, ο Τραμπ αποχωρεί από τη σύγκρουση έχοντας μόνο τη γραπτή υπόσχεση του Ιράν για διατήρηση του πυρηνικού «status quo» και για διεξαγωγή μελλοντικών συνομιλιών, χωρίς καμία γραπτή αναφορά για περιορισμό των βαλλιστικών πυραύλων ή των περιφερειακών ένοπλων οργανώσεων (proxies).
Την ίδια ώρα, η Χεζμπολάχ πανηγυρίζει για «νίκη» στον Λίβανο, καθώς το μνημόνιο επιβάλλει κατάπαυση του πυρός, αφήνοντας το Ισραήλ να ελέγχει απλώς μια εδαφική λωρίδα ως ζώνη ασφαλείας.
Ο φόβος του οικονομικού κραχ πίσω από τη βιασύνη του Τραμπ
Παρά τις στρατιωτικές επιτυχίες των ΗΠΑ στο πεδίο -όπως η καταστροφή του ιρανικού ναυτικού, της αεροπορίας και πολλών πυραυλικών εγκαταστάσεων-, ο Τραμπ αναγκάστηκε να τερματίσει τον πόλεμο εσπευσμένα.
Ο ίδιος εξήγησε με απόλυτη ειλικρίνεια τους λόγους στους δημοσιογράφους στο Εβιάν-λε-Μπαίν, αναφερόμενος στον Χέρμπερτ Χούβερ, τον Αμερικανό πρόεδρο που συνδέθηκε με τη Μεγάλη Ύφεση.
«Εκείνος ήταν πάντα αυτός που δεν ήθελα να γίνω. Δεν ήθελα να δω μια οικονομική καταστροφή».
Ο Αμερικανός Πρόεδρος παραδέχθηκε ότι αν ο πόλεμος συνεχιζόταν, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου θα άρχιζαν να εξαντλούνται.
Το Ιράν, εφαρμόζοντας με ακρίβεια το ασύμμετρο δόγμα πολέμου του, κατάφερε να πλήξει πετροχημικές εγκαταστάσεις, εργοστάσια αφαλάτωσης και αεροπορικές βάσεις στον Κόλπο, προκαλώντας δυσβάσταχτο οικονομικό κόστος στους Αμερικανούς καταναλωτές και καθιστώντας τον πόλεμο πολιτικά μη βιώσιμο για τον Λευκό Οίκο.
«Ο Ρίγκαν θα στριφογυρνάει στον τάφο του»
Η συμφωνία έχει προκαλέσει οργή ακόμα και στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Ο απερχόμενος Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι χαρακτήρισε τη συμφωνία ως το μεγαλύτερο σφάλμα εξωτερικής πολιτικής των τελευταίων δεκαετιών.
«Ο Ρίγκαν θα στριφογυρνάει στον τάφο του. Οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν δεν χαλιναγωγήθηκαν και έμαθαν ότι το να απειλείς τα Στενά του Ορμούζ πιάνει, και αναμφίβολα θα το εκμεταλλευτούν στο μέλλον. Τώρα, το Ιράν αποκτά τη δυνατότητα να χτίσει ολοκαίνουργιες υποδομές βάσει αυτής της συμφωνίας».
Από την πλευρά του, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τομ Τίλις δήλωσε ότι τα 14 σημεία που δημοσιεύθηκαν δεν είναι αρκετά για να χαρακτηρίσει τη συμφωνία καλή.
Αντίθετα, ο Ρόμπερτ Μάλεϊ, πρώην αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, υπεραμύνθηκε της ρεαλιστικής προσέγγισης Τραμπ, τονίζοντας: «Η ουσία είναι ότι το Μνημόνιο Συναντίληψης είναι μακράν προτιμότερο από οποιαδήποτε άλλη εναλλακτική λύση ήταν διαθέσιμη. Τελεία».
Σχολιάζοντας τις εξελίξεις, η Μπάρμπαρα Λιφ, διακεκριμένη διπλωματική εταίρος στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής (MEI) και πρώην βοηθός υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για υποθέσεις Εγγύς Ανατολής, επεσήμανε ότι οι ΗΠΑ ξεκίνησαν αυτόν τον πόλεμο με «καταστροφικά μη ρεαλιστικές εκτιμήσεις για την ανθεκτικότητα του καθεστώτος», καθώς και για την ετοιμότητα του Ιράν να καταλάβει τα Στενά του Ορμούζ και να επιτεθεί σε αμερικανικές και ξένες εγκαταστάσεις στον Κόλπο.
«Οι ΗΠΑ ανακάλυψαν γρήγορα ότι η υπερβολική πίεση σε έναν αντίπαλο που έχει περάσει τέσσερις δεκαετίες ακονίζοντας το δόγμα και τις ικανότητές του στον ασύμμετρο πόλεμο δεν θα οδηγούσε στον πόλεμο για τον οποίο είχαν προετοιμαστεί», δήλωσε η Λιφ.
«Και η ραγδαία κλιμάκωση του οικονομικού πόνου παγκοσμίως, που τελικά έφτασε στους Αμερικανούς καταναλωτές, κατέστησε τον πόλεμο ακόμη πιο μη βιώσιμο».
Πλέον, όπως προσθέτει η ίδια, ο Τραμπ βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα σοβαρό δίλημμα: «Δεν ήθελε να επιστρέψει στις πολεμικές επιχειρήσεις. Αλλά έχει πετάξει στα σκουπίδια τόσα πολλά από τα μέσα πίεσης που θα μπορούσε να είχε, αν ο πόλεμος είχε τελειώσει την πρώτη ή τη δεύτερη εβδομάδα».
