Με σημερινή (Παρασκευή 20 Μαρτίου) απόφαση του γενικού γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, κατόπιν αιτήματος της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, η Περιφερειακή Ενότητα Λέσβου κηρύσσεται σε Κατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας.
Η εν λόγω Κατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας εκδίδεται λόγω επαπειλούμενου κινδύνου εξάπλωσης της ζωονόσου του αφθώδους πυρετού, η οποία αρχικά εμφανίστηκε στην Δημοτική Ενότητα Πελόπης, προκειμένου να δρομολογηθούν άμεσες δράσεις όπως αυτές προβλέπονται στο Σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών και θα συμβάλουν στην αποτροπή εξάπλωσης της νόσου.
Η απόφαση
Έχοντας υπόψη:
1) Τα άρθρα 26 και 30 παρ.2γ του Ν.4662/20 «Εθνικός Μηχανισμός Διαχείρισης Κρίσεων και Αντιμετώπισης
Κινδύνων, αναδιάρθρωση της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, αναβάθμιση συστήματος
εθελοντισμού πολιτικής προστασίας, αναδιοργάνωση του Πυροσβεστικού και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ
27/Α ́/2020).
2) Το άρθρο 4 του Ν.4555/2018 «Μεταρρύθμιση του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης-
Εμβάθυνση της Δημοκρατίας-Ενίσχυση της Συμμετοχής-Βελτίωση της Οικονομικής και Αναπτυξιακής
Λειτουργίας των ΟΤΑ-Πρόγραμμα ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ» (ΦΕΚ 133/Α ́/2018).
3) Την Υ.Α.1299/7-4-2003 Έγκριση του από 7.4.2003 Γενικού Σχεδίου Πολιτικής Προστασίας με τη
συνθηματική λέξη ΞΕΝΟΚΡΑΤΗΣ (ΦΕΚ 423/Β ́/2003).
4) Το Π.Δ. 151/2004 «Οργανισμός Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας» (ΦΕΚ 107/Α ́/2004).
5) Το Π.Δ. 70/2021 «Σύσταση Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, μεταφορά υπηρεσιών
και αρμοδιοτήτων μεταξύ Υπουργείων» (ΦΕΚ 161/Α ́/2021)
6) Την ΥΠ 664/26.03.2025 Απόφαση «Διορισμός Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας στο Υπουργείο
Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας» (ΦΕΚ 300/Υ.Ο.Δ.Δ./2025)
7) Το υπ’ αριθμ. 30939/19-03-2026 έγγραφο της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου
8) Το Π.Δ. 138/17-5-1995 «Θέσπιση γενικών μέτρων καταπολέμησης ορισμένων ασθενειών των ζώων καθώς
και ειδικών μέτρων για την φυσαλιδώδη νόσων των χοίρων, σε συμμόρφωση προς την Οδηγία 92/119/ΕΟΚ
του Συμβουλίου» (ΦΕΚ 88/Α ́/1995)
ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΜΕ
την κήρυξη σε Κατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας της Περιφερειακής Ενότητας
Λέσβου, της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου στο πλαίσιο εφαρμογής του άρθρου 26 του Ν. 4662/2020,
λαμβάνοντας υπόψη το υπ’ αριθμ. 30939/19-03-2026 έγγραφο της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου (σχετικό
7).
Η εν λόγω Κατάσταση Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας για την Περιφερειακή Ενότητα
Λέσβου εκδίδεται λόγω επαπειλούμενου κινδύνου εξάπλωσης της ζωονόσου του αφθώδους πυρετού, η
οποία αρχικά εμφανίστηκε στην Δημοτική Ενότητα Πελόπης του Δήμου Δυτικής Λέσβου της
Περιφερειακής Ενότητας Λέσβου, προκειμένου να δρομολογηθούν άμεσες δράσεις όπως αυτές
προβλέπονται στο Σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για την καταπολέμηση των ασθενειών, του
Παραρτήματος I του Π.Δ. 138/1995 (σχετικό 8) και θα συμβάλουν στην αποτροπή εξάπλωσης της νόσου
και θα ισχύει από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσης απόφασης και για έξι (6) μήνες, ήτοι έως και 21
Σεπτεμβρίου 2026.
Μετά το πέρας του καθορισθέντος χρόνου, θα γίνει, δίχως νέο έγγραφο, άρση της παραπάνω
Κατάστασης Ειδικής Κινητοποίησης Πολιτικής Προστασίας.
Πρωτοβουλία του δήμου Δυτικής Λέσβου
Με πρωτοβουλία του δημάρχου Δυτικής Λέσβου Ταξιάρχη Βέρρου, ο δήμος προχωρά σε δύο πρώτες δράσεις προκειμένου συνδράμει, όσο μπορεί, τους σκληρά δοκιμαζόμενους κτηνοτρόφους της περιοχής.
Πιο συγκεκριμένα:
Ζήτησε ήδη την κήρυξη του δήμου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, προκειμένου να επιταχυνθούν οι όποιες διαδικασίες απαιτηθούν.
Παρήγγειλε ήδη 150 συσκευασίες των πέντε κιλών (που διαλύονται σε ένα τόνο νερό ή κάθε μία) απολυμαντικών, προκειμένου να προμηθευτούν οι κτηνοτρόφοι με τα απαραίτητα υλικά για την απολύμανση των κτηνοτροφικών τους εκμεταλλεύσεων.
«Δεν κοιτάμε άπραγοι την συμφορά που μας έχει βρει. Έπεται και συνέχεια», δήλωσε σχετικά ο δήμαρχος Δυτικής Λέσβου.
Ας σημειωθεί ότι χθες ο δήμαρχος Δυτικής Λέσβου και πρόεδρος της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου Ταξιάρχης Βέρρος, με επιστολή του ζήτησε άμεσα συνάντηση με τον πρωθυπουργό της χώρας, Κυριάκο Μητσοτάκη, λόγω των τελευταίων, ιδιαίτερα ανησυχητικών εξελίξεων για τον κτηνοτροφικό κόσμο της Λέσβου, μετά την εμφάνιση κρούσματος αφθώδους πυρετού στα βοοειδή.
Τσιάρας: Αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας και στήριξη σε κτηνοτρόφους
Στην επιχείρηση περιορισμού του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, αναφέρθηκε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ, με τον υπουργό να χαρακτηρίζει την κατάσταση στο νησί ιδιαίτερα κρίσιμη, επισημαίνοντας ότι η προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι η αποτροπή περαιτέρω εξάπλωσης της νόσου εκτός της νήσου Λέσβου.
Όπως ανέφερε, πρόκειται για μια εξαιρετικά μεταδοτική ασθένεια, με τον κίνδυνο διασποράς να παραμένει υψηλός, εάν δεν περιοριστεί άμεσα.
Επίσης, σημείωσε ότι το υπουργείο έχει ενεργοποιήσει το σύνολο των διαθέσιμων μηχανισμών, εφαρμόζοντας αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, σε πλήρη συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς.
«Η παρουσία της πολιτικής και υπηρεσιακής ηγεσίας στη Λέσβο είναι συνεχής, με στόχο τον συντονισμό των ενεργειών και την αποτελεσματική διαχείριση της κρίσης. Αυτή είναι η στιγμή που ή θα καταφέρουμε να περιορίσουμε τη νόσο σε αυτήν την καταγραφή που έχουμε ή θα δημιουργηθεί ένα τεράστιο πρόβλημα για την ελληνική κτηνοτροφία», τόνισε.
Ο κ. Τσιάρας υπογράμμισε ότι υπήρξε έγκαιρη κινητοποίηση των αρχών ήδη από την εμφάνιση των πρώτων κρουσμάτων αφθώδους πυρετού στην Κύπρο, επισημαίνοντας ότι, από τότε είχαν ξεκινήσει οι απαραίτητοι σχεδιασμοί και οι προληπτικές παρεμβάσεις.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία των επόμενων εβδομάδων, τις οποίες χαρακτήρισε καθοριστικές για την πορεία της ελληνικής κτηνοτροφίας.
Όπως προειδοποίησε, η επιτυχής ανάσχεση της νόσου στη σημερινή της έκταση θα κρίνει εάν θα αποφευχθούν ευρύτερες επιπτώσεις στον κλάδο. «Αυτό που διακυβεύεται είναι πολύ μεγαλύτερο από οτιδήποτε άλλο. Δηλαδή, πρέπει να κλείσουμε τον κύκλο της μετάδοσης του αφθώδους πυρετού και να σταματήσει εκεί».
Παράλληλα, αναγνώρισε τη σοβαρή οικονομική επιβάρυνση που υφίστανται ήδη οι κτηνοτρόφοι, οι συνεταιρισμοί και οι μεταποιητικές μονάδες της Λέσβου, τονίζοντας ότι οι συνέπειες επεκτείνονται σε ολόκληρη την παραγωγική αλυσίδα, ιδίως λόγω των περιορισμών στη διακίνηση προϊόντων.
Όπως γνωστοποίησε, βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία με το υπουργείο Οικονομικών για την ενεργοποίηση μέτρων στήριξης, ενώ διαβεβαίωσε ότι οι προβλεπόμενες αποζημιώσεις για την απώλεια ζωικού κεφαλαίου και εισοδήματος θα καταβληθούν κανονικά.
«Θα δοθούν οι αποζημιώσεις, οι οποίες προβλέπονται και για τον θάνατο με τα ζώα και για αποζημίωση, λόγω απώλειας εισοδήματος. Δεν συζητάμε γι’ αυτά. Αυτά είναι καθιερωμένες διαδικασίες», σχολίασε.
Ο κ. Τσιάρας απηύθυνε έκκληση για ψυχραιμία και αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, προσθέτοντας ότι η φύση της νόσου επιβάλλει παρατεταμένη περίοδο αυξημένης επιφυλακής, προκειμένου να περιοριστεί οριστικά η μετάδοση.
Αναφερόμενος στην αγορά, ενόψει του Πάσχα, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς την επάρκεια, σημειώνοντας: «Αυτήν τη στιγμή, με βάση τις ενδείξεις που έχουμε, δεν φαίνεται ότι θα υπάρξει κάποιο πρόβλημα».
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι οι αυξημένοι έλεγχοι είναι απολύτως αναγκαίοι, υπενθυμίζοντας ότι έχει ενεργοποιηθεί και δεύτερο εργαστήριο για τη διενέργεια των απαραίτητων ελέγχων πριν από την είσοδο των ζώων στα σφαγεία.
Ταυτόχρονα, συνέδεσε την ανάγκη αυστηρής εφαρμογής των μέτρων και με την εμπειρία της ευλογιάς, διευκρινίζοντας ότι η πασχαλινή περίοδος είναι κρίσιμη, για να μην επαναληφθούν λάθη που στοίχισαν ακριβά πέρυσι.
Όπως είπε, «το μεγάλο στοίχημα, για να μπορέσουμε να κλείσουμε τον κύκλο της ευλογιάς, είναι η περίοδος του Πάσχα».
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Τσιάρας αναφέρθηκε και στις πιέσεις που δέχεται συνολικά ο πρωτογενής τομέας από τις ανατιμήσεις σε βασικές εισροές, όπως τα λιπάσματα και το πετρέλαιο κίνησης, εξαιτίας της διεθνούς κρίσης.
Όπως είπε, το υπουργείο παρακολουθεί καθημερινά την εξέλιξη των τιμών σε συνεργασία με το υπουργείο Οικονομικών, προκειμένου να ληφθούν ουσιαστικά μέτρα στήριξης και διαβεβαίωσε τους αγρότες ότι, όπως η κυβέρνηση στήριξε τους αγρότες στην περίοδο της ενεργειακής κρίσης που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία, με την ίδια λογική θα υπάρξει και τώρα ανάλογη στήριξη.
«Η κυβέρνηση είναι εδώ να στηρίξει τον αγροτικό κόσμο. Αυτήν τη στιγμή, συλλέγουμε όλα τα στοιχεία τα οποία χρειαζόμαστε, βλέποντας ότι όντως υπάρχουν ανατιμήσεις, σε ποιον βαθμό είναι και που ενδεχομένως θα καταλήξει όλη αυτή η υπόθεση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τέλος, ερωτηθείς για την πορεία υλοποίησης των δεσμεύσεων που ανέλαβε η κυβέρνηση απέναντι στους αγρότες στις κινητοποιήσεις, απάντησε ότι είτε έχουν υλοποιηθεί είτε βρίσκονται σε φάση υλοποίησης. Ειδικότερα, για το αγροτικό ρεύμα είπε ότι το νέο τιμολόγιο θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1 Απριλίου 2026, ενώ η επιστροφή του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο στην αντλία από την 1η Νοεμβρίου.
«Ο βασιλιάς των λοιμωδών νοσημάτων στα ζώα»
Ως τον «βασιλιά των λοιμωδών νοσημάτων στα ζώα» χαρακτηρίζει τον αφθώδη πυρετό ο καθηγητής Μικροβιολογίας και Λοιμωδών Νοσημάτων των ζώων στο Τμήμα Κτηνιατρικής της Σχολής Επιστημών Υγείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Σπύρος Κρήτας. Μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, με αφορμή τα μέτρα που λαμβάνονται στο λιμάνι και το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης, ώστε να αποτραπεί η εξάπλωση της ζωονόσου από τη Λέσβο (όπου υπήρξαν κρούσματα) στην ηπειρωτική Ελλάδα, ο κ. Κρήτας κάνει λόγο για ένα νόσημα πάρα πολύ μεταδοτικό που προσβάλλει πολλά είδη ζώων, χοιροειδή, αιγοπρόβατα και βοοειδή, αλλά όχι τα πτηνά, και μεταδίδεται ακόμη και αερογενώς, ακόμη και μέσω του ανθρώπου, χωρίς όμως εκείνος να αρρωσταίνει.
Σε ό,τι αφορά τον κίνδυνο για την ελληνική κτηνοτροφία, αναφέρει:
«Αυτή τη στιγμή ο κίνδυνος είναι περιορισμένος στη Λέσβο. Αν κρατηθεί εκεί, με τα μέτρα που λαμβάνονται, θα είναι καλό. Αν ξεφύγει στην υπόλοιπη Ελλάδα εκεί θα έχουμε μεγάλο πρόβλημα γιατί ο αφθώδης πυρετός δεν είναι όπως η ευλογιά, είναι ακόμη χειρότερο νόσημα». Παράλληλα σημειώνει ότι στη χώρα υπάρχει αυτάρκεια σε χοιρινό κρέας σε ποσοστό 30% (καθώς οι εισαγωγές στη συγκεκριμένη κατηγορία φτάνουν το 70%) και στα βοοειδή η αυτάρκεια φτάνει το 10% (καθώς εισάγονται σε ποσοστό 90%). Στα αιγοπρόβατα υπάρχει αυτάρκεια σε υψηλά ποσοστά ωστόσο στην περίπτωση αυτή υπάρχει και το πρόβλημα με την ευλογιά.
Για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το ζήτημα σχολιάζει:
«Ο καθένας θα πρέπει να σκέφτεται ομαδικά. Αν σκέφτεται μόνο την τσέπη του θα κρύψει και τα παράνομα, θα τα μεταφέρει και στην υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα και θα μεταδοθεί το νόσημα». Για τον λόγο αυτό συνιστά πειθαρχία στα μέτρα βιοασφάλειας και τονίζει: «Μπορεί ένας άνθρωπος να εισπνεύσει, ο ιός να πάει στις αμυγδαλές και μετά να φταρνιστεί και να τον μεταδώσει. Ο ίδιος δεν αρρωσταίνει αλλά μπορεί να μεταδώσει. Εμείς στα σεμινάρια που κάνουμε συνιστούμε, σε όσους έρχονται σε επαφή με ζώα παραγωγής, το βράδυ αλλαγή ρούχων, μπάνιο αλλά και πλύσεις στόματος».
Σημειώνεται ότι νωρίτερα το μεσημέρι πραγματοποιήθηκε τηλεδιάσκεψη μεταξύ των εκπροσώπων των αρμόδιων φορέων από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και την Κτηνιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. «Ήταν μια παρουσίαση που έγινε για τον αφθώδη πυρετό, τα γενικότερα μέτρα βιοασφάλειας τα οποία χρειάζεται να ληφθούν. Υποβλήθηκαν ερωτήσεις από τους περευρισκόμενους, κτηνιάτρους, γεωπόνους, εμπόρους κρεάτων» σημείωσε ο κ. Κρήτας.
Σύμφωνα, άλλωστε, με ανακοίνωση της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για τα τυπικά κλινικά σημεία του αφθώδη πυρετού στα ζώα, αυτά περιλαμβάνουν φυσαλίδες και διαβρώσεις στη στοματική κοιλότητα, στη στεφάνη της οπλής, στη μεσοδακτύλια χώρα και στον μαστό, καθώς και σοβαρή χωλότητα. Σε νεαρά ζώα όλων των ειδών μπορεί να εμφανιστεί οξεία μυοκαρδίτιδα με αιφνίδιο θάνατο. Επ αυτού ο καθηγητής Μικροβιολογίας και Λοιμωδών Νοσημάτων των ζώων στο ΑΠΘ, διευκρινίζει ότι δεν σημειώνονται πολλοί θάνατοι από τον αφθώδη πυρετό στα ζώα ωστόσο επειδή πρόκειται για νόσο υποχρεωτικής δήλωσης, αν μεταδοθεί σε μια εκτροφή θα πρέπει να σφαγούν όλα τα ζώα.
