• Μητσοτάκης στο συνέδριο του ΣΕΒΕ: Λέω τα ίδια εντός και εκτός Ελλάδος - Κακή η συμφωνία με τα Σκόπια - ΦΩΤΟ

    2:17 πμ, Παρασκευή 22 Ιουν 2018 2:17 πμ, Παρασκευή 22 Ιουν 2018

    Αναλυτικά η ομιλία του Προέδρου της Νέας Δημοκρατίας κ. Κυριάκου Μητσοτάκη στο συνέδριο «Export Summit VΙ» του ΣΕΒΕ:

    «Φίλες και φίλοι, χαίρομαι που είμαι πάλι εδώ στη Θεσσαλονίκη. Χαίρομαι ιδιαίτερα που βρίσκομαι ανάμεσα σε ανθρώπους της πραγματικής οικονομίας. Τους εξαγωγείς της Βόρειας Ελλάδας. Τους καλύτερους πρεσβευτές μας στα Βαλκάνια, στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και στον κόσμο. To 50% των ελληνικών εξαγωγών καλύπτονται από τα μέλη του ΣΕΒΕ. Εσάς, που επιμένετε να κρατάτε ψηλά τη σημαία της δημιουργίας, σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Εσάς που επιβιώσατε και διακριθήκατε χωρίς τραπεζικό δανεισμό, με περιορισμένη ρευστότητα και με άνισο ανταγωνισμό με χώρες που μπορούσαν να δανείζουν τις επιχειρήσεις τους με πολύ χαμηλότερα επιτόκια.

    Όπως ξέρετε, η ομιλία αυτή είχε προγραμματιστεί εδώ και καιρό. Και δεν σας κρύβω ότι, αν ερχόμουν πριν από δέκα μέρες θα σας μιλούσα μόνο για την οικονομία για τις μεγάλες ψηφιακές προκλήσεις της νέας εποχής που ανατέλλει, να δανείζουν τις επιχειρήσεις τους με πολύ χαμηλότερα επιτόκια. Όπως ξέρετε η ομιλία αυτή και η συμμετοχή μου σε αυτό το Συνέδριο του ΣΕΒΕ είχε προγραμματιστεί εδώ και πολύ καιρό. Δεν σας κρύβω ότι αν ερχόμουν εδώ πριν από δέκα μέρες θα μιλούσα μόνο για την οικονομία για τις μεγάλες ψηφιακές προκλήσεις της νέας εποχής που ανατέλλει. Η συγκυρία όμως είναι αμείλικτη. Τις τελευταίες μέρες ένιωσα έντονη την προσωπική ανάγκη να βρεθώ εδώ στη Βόρειο Ελλάδα κοντά στους ανθρώπους της. Ξέρω ότι κι εσείς, όπως και πάρα πολλοί συμπολίτες μας, όπως και σε ολόκληρη τη χώρα, αλλά ειδικά εδώ στη Μακεδονία, στη Βόριεα Ελλάδα, είστε οργισμένοι, απογοητευμένοι, θυμωμένοι, στενοχωρημένοι, για όσα έγιναν τις τελευταίες μέρες. Γι’ αυτό θα ανταποκριθώ στην πρόκληση του Γιώργου και θα σας μιλήσω με τη γλώσσα της καρδιάς και της αλήθειας. Αυτά τα δύο μπορούν εύκολα να συμβαδίσουν άμα κάποιος είναι ειλικρινής με τη συνείδησή του. Η χώρα βαδίζει, ήδη, σε ένα δρόμο διπλά ναρκοθετημένο από ένα Τέταρτο, επί της ουσίας, Μνημόνιο κι από μία πολύ κακή συμφωνία για το Σκοπιανό. Το πρώτο, υπονομεύει σε βάθος χρόνου την Οικονομία, ενώ η δεύτερη ανοίγει εθνικές πληγές με αδιευκρίνιστες ακόμη συνέπειες. Και όλα αυτά έγιναν μέσα σε λίγες ημέρες, στο πλαίσιο μιας χρονικής σύμπτωσης η οποία προκαλεί εύλογα ερωτήματα:

    - Αλήθεια, ποιος και γιατί προσάρμοσε τις συζητήσεις για το Σκοπιανό σε ένα ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα-εξπρές, ώστε να μπουν τόσο γρήγορα οι υπογραφές στις Πρέσπες;

    - Αν το ζητούμενο ήταν η ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, τότε γιατί βιαστήκαμε τόσο πολύ και γιατί δεν έκαναν εκείνοι, που ενδιαφερόντουσαν περισσότερο να λυθεί αυτό το θέμα, αλλά εμείς τις μεγαλύτερες υποχωρήσεις;

    - Και ποιον ευνοεί, άραγε, αυτή η συσχέτιση οικονομικών και εθνικών επιλογών που δεσμεύουν την Ελλάδα και απειλούν με υπονόμευση τα επόμενα βήματά της;

    Στην καλύτερη περίπτωση, μιλάμε για μια σκόπιμη πρόκληση σύγχυσης στους πολίτες για να προωθηθούν με το μικρότερο δυνατό κόστος τα σχέδια του Μαξίμου. Στη χειρότερη, για ένα ανέντιμο και τελικά ανήθικο συμψηφισμό κάποιων πρόσκαιρων επαίνων από ξένους με μόνιμες εθνικές υποχωρήσεις. Σε κάθε περίπτωση, αυτό που συμβαίνει είναι πρωτοφανές. Και αποδεικνύει ότι ο κυνισμός των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ δεν έχει, δυστυχώς, ούτε όρια ούτε τέλος. Ό,τι ξεκίνησε το 2015 συνεχίζεται. Η χώρα οδηγείται σταθερά σε όλο και χειρότερη θέση, μόνο και μόνο για να κρατηθούν λίγο παραπάνω στις καρέκλες τους αυτοί που κυβερνούν. Στη Βουλή πριν από λίγες μέρες μίλησα απλά και καθαρά:

    Κατήγγειλα την κρυφή διπλωματία της κυβέρνησης. Επισήμανα τις υπόγειες διαβουλεύσεις, ερήμην των κομμάτων και των πολιτών, μακριά από το εθνικό μέτωπο που πάντα θωράκισε τη χώρα μας στα κρίσιμα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Ανέδειξα τις κυβερνητικές παλινδρομήσεις που έφτασαν μέχρι και στο σημείο της αποδοχής της «Μακεδονίας του Ίλιντεν». Τόνισα πως η Νέα Δημοκρατία αξίωσε από την αρχή τρία πράγματα:

    Πρώτον, Συνταγματική αλλαγή, όχι οποιαδήποτε συνταγματική αλλαγή, αλλά με την απάλειψη όλων των αλυτρωτικών αναφορών με κυριότερες την εθνικότητα και τη γλώσσα.

    Δεύτερον, ένα όνομα erga omnes για όλες τις χρήσεις.

    Και τρίτον μια ονομασία που δεν θα προκαλεί τριβές.

    Και έκαναν οι κυβερνώντες το χειρότερο δυνατόν. Διότι, εκχωρώντας την εθνικότητα και τη γλώσσα, αυτό που γίνεται στην πράξη είναι ότι τελικά ακυρώνεται και το όνομα. Γιατί, όταν εκχωρείς τη λέξη Μακεδόνας και επιτρέπεις επιπλέον να ισχυρίζονται οι γείτονές μας ότι μιλούν Μακεδονικά τότε όχι μόνον νομιμοποιείς αλλά αυξάνεις τον αλυτρωτισμό τους. Είμαι Μακεδόνας και κατοικώ στην Βόρεια Μακεδονία, τι σημαίνει αυτό άραγε; Δεν θα μπορούν οι ακραίες φωνές τους να λένε αύριο, όχι σήμερα -αλλά ξέρετε όταν υπάρχει μία συμφωνία πρέπει να ξέρουμε τι προβλέπει και στο μέλλον- δεν θα μπορούν λοιπόν κάποιες ακραίες φωνές να λένε αύριο, ότι υπάρχουν Μακεδόνες που δεν είναι Έλληνες και σε μια Νότιο Μακεδονία;

    Ξέρετε κυρίες και κύριοι πώς εξηγούνται όλα αυτά;

    Αυτήν τη διαπραγμάτευση την έκαναν άνθρωποι που στο παρελθόν δεν είχαν κανένα πρόβλημα να δώσουμε στους βόρειους γείτονές μας ακόμη και το όνομα Μακεδονία σκέτο. Σημερινοί υπουργοί το ζητούσαν, ενώ η νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ είχε μετάσχει και σε εκδήλωση στα Σκόπια με αυτό ακριβώς το όνομα. Γι’ αυτό και όταν έγινε γνωστή η συμφωνία τους προειδοποίησα -το ίδιο βράδυ κιόλας- ότι είναι εθνικά επιζήμια για τη χώρα και ότι καμία προηγούμενη κυβέρνηση δεν θα την υπέγραφε. Τους είπα επιπλέον ότι με τον τρόπο που τη διατύπωσαν στο χαρτί θα δημιουργηθούν με την υπογραφή της νομοτελειακά τετελεσμένα -με πρώτο την απώλεια του βασικού διπλωματικού «όπλου» μας:

    Την πρόσκληση στο ΝΑΤΟ. Αυτό ήταν το διαπραγματευτικό «όπλο» που με επιτυχία χρησιμοποιήσαμε το 2008 στο Βουκουρέστι. Είχαμε στείλει τότε σε όλη τη διεθνή κοινότητα ένα σαφές και αδιαπραγμάτευτο μήνυμα. Πρώτα συμφωνία, οριστική, και μετά ένταξη στο ΝΑΤΟ. Και απεμπόλησαν ακόμη και αυτό το κεκτημένο. Το εξοργιστικό, το πρωτοφανές στην κοινοβουλευτική ιστορία του τόπου είναι ότι ο κ Τσίπρας υπέγραψε αυτή τη συμφωνία χωρίς να έχει ούτε την ομόφωνη υποστήριξη του υπουργικού συμβουλίου ούτε την ξεκάθαρη εξουσιοδότηση της Βουλής. Και βέβαια, δεν είχε και δεν έχει καμία νομιμοποίηση από τον ελληνικό λαό. Γι’ αυτό και καταθέσαμε εμείς ως Νέα Δημοκρατία πρόταση δυσπιστίας. Για να αναλάβουν όλοι τις εθνικές ευθύνες τους. Οι 153 βουλευτές που ψήφισαν κατά της πρότασης μας, έδωσαν εξουσιοδότηση έμμεση, αλλά έδωσαν εξουσιοδότηση, στον κ. Τσίπρα και τον κ. Κοτζιά να υπογράψουν μια κακή συμφωνία που ήδη παράγει τετελεσμένα. Και ανάμεσα σε αυτούς ήταν και ο κ. Καμμένος που παριστάνει ακόμη και τώρα ότι διαφωνεί με τη συμφωνία. Εκείνος ήταν που έδωσε το εισιτήριο στον κ. Τσίπρα να ταξιδέψει στις Πρέσπες. Διότι αν ήθελε να μην υπογραφεί η συμφωνία απλά θα έριχνε την κυβέρνηση, όπως είχε πει πολλές φορές ότι θα έκανε. Αλλά βλέπετε η καρέκλα της εξουσίας είναι πιο σημαντική για τον αρχηγό των ΑΝΕΛ.

    Κυρίες και κύριοι θέλω να είμαι απόλυτα ειλικρινής μαζί σας. Τα τετελεσμένα για τα οποία μίλησα πριν από τις Πρέσπες ήδη συντελούνται. Στο απομονωμένο από τα ΜΑΤ και ερημικό σκηνικό των Πρεσπών, ανάμεσα σε κιτς εκδηλώσεις με γραβάτες και καουμπόικα καπέλα, όλοι οι Έλληνες άκουσαν τον κ. Ζάεφ να μιλά για «Μακεδόνες» και για «Έλληνες». Ενώ, ταυτόχρονα, ξεκινούσαν και τα μαθήματα στο σκοπιανό ιδίωμα -από τα χείλη, μάλιστα, βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι ο ίδιος που είχε καταγγείλει, άλλοτε, την ίδια του τη χώρα για τη λειτουργία, λέει, ενός «μακεδονικού» σωματείου. Δεν πέρασε μια εβδομάδα και το κοινοβούλιο των Σκοπίων επικύρωσε αυτή τη συμφωνία και η διαδικασία ένταξης των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ έχει ήδη ξεκινήσει. Αυτά είναι τα τετελεσμένα, για τα οποία προειδοποίησα από την πρώτη στιγμή.

    Κυρίες και κύριοι, ξεκίνησα από το εθνικό μας θέμα, όχι μόνο γιατί μιλώ στη Μακεδονία, αλλά γιατί διαπιστώνω και πάλι πως η κυβερνητική προπαγάνδα διαστρεβλώνει τις θέσεις μας. Τα λόγια μου, είναι τα ίδια παντού και επαναλαμβάνουν ένα και μόνο πράγμα. Λέω τα ίδια εντός και εκτός Ελλάδος. Αυτή η συμφωνία είναι κακή και στην ελληνική Βουλή δεν θα κυρωθεί από τη Νέα Δημοκρατία. Και επειδή άκουσα χθες τον κ. Καμμένο να ζητάει από τον κ. Τσίπρα να ψηφισθεί η συμφωνία από 180 βουλευτές, νομίζοντας ότι έτσι θα στριμώξει τη Νέα Δημοκρατία, θέλω να του απαντήσω εδώ από τη Θεσσαλονίκη. Είτε με 151, είτε με 180, είτε και με όσους βουλευτές κρίνουν ότι θα χρειαστούν για να κυρώσουν αυτή τη συμφωνία, η ΝΔ θα την καταψηφίσει.

    Και αυτό που με προβληματίζει πολύ είναι ότι οι λάθος χειρισμοί της κυβέρνησης έχουν, ήδη, δηλητηριάσει τις κοινωνίες και στις δύο πλευρές:

    - Στα Σκόπια ξύπνησαν και πάλι εθνικισμοί και ακρότητες.

    - Και στην Ελλάδα, οι κρυφές μεθοδεύσεις και η ανωριμότητα στους διπλωματικούς χειρισμούς, αλλά και κάτι πιο σημαντικό, η περιφρόνηση του εθνικού αισθήματος, έβαλαν ξανά το θυμικό στη θέση ενός πατριωτικού ρεαλισμού που ήταν το βασικό κεκτημένο των τελευταίων ετών.

    Με άλλα λόγια, η «κατασκευή» την οποία οι κύριοι Τσίπρας και Κοτζιάς εμφανίζουν ως «Συμφωνία» υπηρετεί ακριβώς τα αντίθετα από αυτά που διαλαλεί:

    Δεν ικανοποιεί, αλλά τραυματίζει το εθνικό συμφέρον. Κι από την πρώτη ώρα σκεπάζει και τις δύο χώρες με βαρύ σύννεφο καχυποψίας, πυροδοτώντας τους εκατέρωθεν πατριδοκάπηλους, ενώ επαναφέρει πάθη που είχαν μπει στο περιθώριο. Και βέβαια η κυβέρνηση που υπέγραψε αυτή την κακή συμφωνία εξακολουθεί και σήμερα να ρίχνει λάδι στη φωτιά του διχασμού. Θέλω να είμαι τελείως ξεκάθαρος: Εμείς στεκόμαστε, ρητά και κατηγορηματικά, απέναντι σε όλα τα φαινόμενα βίας και προπηλακισμών. Αναρωτιέμαι όμως, αν επιδεικνύει δημοκρατικά αντανακλαστικά μια κυβέρνηση που αναθεματίζει όποιον διαφωνεί μαζί της περίπου ως φασίστα; Κάποιοι, φαίνεται ότι δεν μπορούν να συμφιλιωθούν με την ιδέα ότι απέναντι στην κυβέρνηση υπάρχει απλά οργή και αγανάκτηση. Υπήρχε ήδη για την οικονομία, τώρα προστέθηκαν και οι χειρισμοί στα εθνικά θέματα. Και βέβαια όπως εσείς ξέρετε, τα δύο αυτά θέματα είναι αλληλένδετα, ειδικά εδώ στη Βόρεια Ελλάδα. Γιατί οι διμερείς σχέσεις Ελλάδος-Σκοπίων επηρεάζουν συνολικά την οικονομία και ειδικά τις εξαγωγές προς τη γειτονική χώρα. Η οικονομία των γειτόνων είναι μικρή, με Α.Ε.Π κάτω από 10 δις ευρώ. Ωστόσο η γειτνίαση με τη χώρα μας την καθιστά σημαντική αγορά για τα προϊόντα μας. Είναι κάτι το οποίο εσείς το ξέρετε πολύ καλά.

    Και, κακά τα ψέματα, η Ελλάδα παραμένει σημαντική για τα Σκόπια ακόμη και στα χρόνια της κρίσης. Αναζήτησα λίγο τα στοιχεία του εμπορικού ισοζυγίου:

    Πέρσι, οι εξαγωγές μας εκεί ανήλθαν στα 642 εκατ. ευρώ έναντι των 566 εκατομμυρίων το 2016. Ενώ οι εισαγωγές μας παραμένουν σταθερές κάπου στα 225 εκατομμύρια. Είμαστε, δηλαδή, η τρίτη μεγαλύτερη προμηθεύτρια χώρα και ο τρίτος εμπορικός εταίρος των Σκοπίων. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας, η ενέργεια, τα δομικά υλικά και τα λατομεία - καθώς και το λιανικό εμπόριο -αποτελούν προνομιακούς χώρους για τις ελληνικές επενδύσεις. Παράλληλα, κάθε χρόνο έχουμε περίπου 3 εκατομμύρια αφίξεις τουριστών από εκεί. Όλα αυτά αποδεικνύουν ότι, παρά την 25ετή εθνική εκκρεμότητα στις διμερείς μας σχέσεις, παρά τη σχεδόν 10ετή οικονομική κρίση στην Ελλάδα και, παρά τα τεχνικά και διοικητικά προβλήματα στα τελωνεία, οι οικονομικές μας σχέσεις παρέμειναν στενές. Όπως ουσιαστικά παρέμειναν φιλικές και οι σχέσεις των δύο λαών. Και σε καμία περίπτωση δεν διαταράχθηκαν και ας υπήρχε αυτή η εκκρεμότητα. Όμως, τώρα, κινδυνεύουν να υπονομευθούν σοβαρά με την τόσο επιπόλαια και εθνικά μετέωρη επιλογή του κ. Τσίπρα. Διότι αυτή η συμφωνία αντί να αμβλύνει τα προβλήματα μπορεί τελικά να δηλητηριάσει τις σχέσεις των δύο λαών, αναβιώνοντας πάθη άλλων εποχών.

    Δείτε, για παράδειγμα, την αγροτική παραγωγή και τα προϊόντα μας με ονομασία προέλευσης, το ανέφερε ο νέος Πρόεδρος. Τι γίνεται με τα τρόφιμα της «Μακεδονικής Γης» και τα πάσης φύσεως προϊόντα που έχουν αναφορά σήμερα στη λέξη «Μακεδονία»; Η «Μακεδονική Βιομηχανία Σωλήνων», «τα Μακεδονικά Ζαχαρωτά» ή τα «Μακεδονικά Μάρμαρα» και, φυσικά, ο «μακεδονικός χαλβάς» τίθενται όλα ξαφνικά υπό αμφισβήτηση.

    Είναι δεκάδες οι εταιρείες στη Βόρειο Ελλάδα, ενδεχομένως και εκατοντάδες, που χρησιμοποιούν τη λέξη Μακεδονία ή παράγωγά της στον τίτλο ή στα προϊόντα τους. Τι θα γίνει με αυτές; Ποιες «μεικτές» επιτροπές θα αποφασίζουν για το μέλλον τους και ποια δικαστήρια θα λύνουν τυχόν διαφορές; Και, στο μεταξύ, τι θα συμβαίνει στην αγορά, η οποία δεν περιμένεις τις δικαστικές αποφάσεις, στον ανταγωνισμό, στην ίδια τη φήμη των προϊόντων; Και πόσο αδυνατίζει το νομικό μας οπλοστάσιο όταν προσφεύγουμε, όπως προσφεύγουμε και προσφεύγατε συχνά, στα δικαστήρια για να προστατεύσουμε το brand Μακεδονία. Το σοκ για πολλές επιχειρήσεις της Βόρειας Ελλάδας θα είναι θα είναι μεγάλο. Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα για μια κυβέρνηση που έσπευσε να ανοίξει με λάθος τρόπο ένα σύνθετο ζήτημα 25 ετών. Επιτρέψτε μου μια προσωπική αναφορά: έσπευσε να το ανοίξει, την ίδια στιγμή που δίνει άδειες σε τρομοκράτες κατά συρροή δολοφόνους και εκφράζει τη συμπάθεια της για τους κάθε λογής Ρουβίκωνες. Μια κυβέρνηση που θα έλεγα ότι με τη συμπεριφορά της κι αυτή την ετερόκλητη συμμαχία, αυτο-γελοιοποιείται κάθε βδομάδα που περνάει – κάτι που δυστυχώς κάνει κακό στη χώρα.

    Δείτε την περίπτωση Καμμένου. Που λέει στα λόγια ακόμη τώρα ότι τάχα δεν στηρίζει τη συμφωνία Τσίπρα-Ζάεφ, αλλά την κρίσιμη ώρα στη Βουλή, έδωσε στην κυβέρνηση στην οποία συμμετέχει φυσικά, απόλυτη κάλυψη. Που στα λόγια υπόσχεται ότι θα κάνει ό,τι μπορεί για να ακυρώσει τη συμφωνία, αλλά ο ίδιος κρατούσε το στυλό του κ. Κοτζιά όταν την υπέγραφε. Η Ελλάδα αξίζει μια καλύτερη κυβέρνηση. Έχουν ήδη κάνει πολύ κακό στη χώρα. Τώρα προσβάλλουν και τις πατριωτικές ευαισθησίες των Ελλήνων. Είναι ώρα για εκλογές. Είναι ώρα να φύγουν. Όσο μένουν προκαλούν, δυστυχώς, και άλλη ζημιά στην πατρίδα μας.

    Κυρίες και κύριοι, η θλιβερή πραγματικότητα στα εθνικά μας θέματα δεν πρέπει όμως να μας κάνει να ξεχνάμε την οικονομία. Είναι, άλλωστε, το περιβάλλον στο οποίο καλείστε να λειτουργήσετε. Ποια είναι η πραγματική κατάσταση της ελληνικής οικονομίας σήμερα πίσω από τις ωραιοποιήσεις της Κυβέρνησης και όσων επιμένουν να παρουσιάζουν μια εικονική πραγματικότητα για το τι συμβαίνει πραγματικά στη χώρα μας;

    - Επιχειρήσεις και νοικοκυριά υπερχρεωμένα. Ιδιωτικό χρέος το οποίο συνέχεια αυξάνεται.

    - Ένα εκατομμύριο κατασχέσεις.

    - Δύο εκατομμύρια Έλληνες χρωστούν στην Εφορία -πολλοί κάτω από 500 ευρώ-, αδυνατούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

    -Πεντακόσιες χιλιάδες συμπολίτες μας, κυρίως νέοι επιστήμονες, έφυγαν από τη χώρα μας αναζητώντας καλύτερη τύχη. Αυτοί δεν προσμετρώνται στα νούμερα της ανεργίας. Έχουν φύγει από το εργατικό δυναμικό.

    - Αναιμικοί ρυθμοί ανάπτυξης, παρά τα οκτώ χρόνια κρίσης και βαθιάς ύφεσης.

    Αυτά ήταν τα αποτελέσματα της τριετίας Τσίπρα-Καμμένου, μιας Κυβέρνησης που είναι πάρα πολύ καλή στο να βάζει φόρους και εισφορές. Και, που -όπως προειδοποιούσατε κι εσείς, αγαπητέ κύριε Πρόεδρε, από το 2016 στα υπομνήματά σας- οδήγησαν και οδηγούν νομοτελειακά σε αύξηση της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής. Η Κυβέρνηση έχει προκαλέσει μια ασφυξία:

    Το 2014 η χώρα έβγαινε από την κρίση. Τα τελευταία τρία χρόνια καταγράψαμε αναιμική αύξηση του Α.Ε.Π. με ρυθμό υποδιπλάσιο από όσο προβλεπόταν. Ανοίγω μια παρένθεση για να επαναλάβω ότι στους καλούς καιρούς της παγκόσμιας οικονομίας όταν σωρευτικά ανταγωνιστές μας όπως η Κύπρος, η Πορτογαλία -χώρες που βγήκαν και αυτές από τα Μνημόνια- αναπτυσσόντουσαν με σωρευτικούς ρυθμούς 8% - 12%, εμείς δεν είχαμε ουσιαστικά καμία ανάπτυξη. Έτσι, όμως, δεν πάμε πουθενά. Έτσι αποκλίνουμε από την Ευρώπη αντί να συγκλίνουμε. Ποιος είναι ο στόχος μας; Η Ελλάδα πρέπει να τρέξει με ένα ρυθμό ανάπτυξης 4% το χρόνο κατά μέσο όρο την επόμενη πενταετία για να αρχίζει να κερδίζει πίσω το χαμένο έδαφος της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Όμως για να γίνει αυτό χρειάζεται μια μεγάλη πολιτική αλλαγή που θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη, θα διαμορφώσει ένα διαφορετικό μείγμα οικονομικής πολιτικής, με ταυτόχρονη μείωση φόρων και δαπανών. Ξέρω ότι ο Σύνδεσμός σας έχει προτείνει την εισαγωγή ενός flat tax 20%, ώστε να μειωθεί γενικά το φορολογικό βάρος, αλλά και για να αποφύγετε την υπερφορολόγηση στελεχών σας που φεύγουν σε άλλες χώρες. Ξέρω πολύ καλά πόσο δύσκολο είναι να κρατήσετε σήμερα στελέχη σας όταν το ύψος των εργοδοτικών εισφορών που βαραίνουν εσάς, αλλά και τα στελέχη σας, καθιστούν την απασχόληση καλών στελεχών μια εξαιρετικά ακριβή άσκηση για τις επιχειρήσεις σας. Θα μειώσω τη φορολογία. Είναι δέσμευσή μου αδιαπραγμάτευτη. Και θα ήθελα ενώπιον σας να επαναλάβω τις βασικές πτυχές του προγράμματός μας:

    1. Θα μειώσουμε το φόρο στις επιχειρήσεις από το 29% στο 20% εντός μιας διετίας. Αν έχουμε τα δημοσιονομικά περιθώρια θα το κάνουμε σε ένα χρόνο. Θεωρώ πάρα πολύ σημαντικό το συμβολισμό να ξεκινήσει κανείς τη μείωση των φόρων στις επιχειρήσεις.

    2. Θα μειώσουμε το φόρο στα μερίσματα στο 5% από 15% που είναι σήμερα.

    3. Θα μειώσουμε τον ΕΝΦΙΑ κατά 30% μέσα σε 24 μήνες.

    4. Θέλουμε να καταλήξουμε σε δύο κλίμακες Φ.Π.Α. εντός της τετραετίας, 11% και 22%, από 13% και 24% που είναι σήμερα. Με στόχο να μειώσουμε το Φ.Π.Α. στην εστίαση κατευθείαν στο 13% ώστε να καταστήσουμε πιο ανταγωνιστικό συνολικά το τουριστικό μας πακέτο.

    5. Και βέβαια, δεν βλέπουμε τη φορολογία μόνο ως ένα εργαλείο για να μειώσουμε το φορολογικό σας βάρος, αλλά και ως ένα ουσιαστικό εργαλείο για να προσελκύσουμε επενδύσεις. Γι’ αυτό κίνητρα, όπως οι υπεραποσβέσεις, ο διπλασιασμός της περιόδου συμψηφισμού ζημιών με κέρδη, η αποσαφήνιση φορολογικής κατοικίας και η ενίσχυση του προγράμματος golden visa/non-dom για κεφάλαια και αλλοδαπών επενδυτών, όλα αυτά έχουν ήδη βρει την θέση τους στο πρόγραμμά μας.

    Οι παρεμβάσεις μας στη φορολογία συνδυάζονται με:

    - Αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, ώστε να επιστρέψουν καταθέσεις στις τράπεζες, ξεκινώντας με τις εταιρικές καταθέσεις. Θα πρέπει και εσείς όλοι να εμπιστευτείτε την καινούργια μέρα που ξημερώνει και να επιστρέψουν καταθέσεις από το εξωτερικό σε ελληνικές τράπεζες.

    - Τολμηρές μεταρρυθμίσεις. Μεγάλη έμφαση στις αποκρατικοποιήσεις και στις επενδύσεις, στη δραστική απλοποίηση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, κυρίως στον τομέα των αδειοδοτήσεων. Ξέρω πως ακόμα και σήμερα πόσο πολύ ταλαιπωρείστε για οποιαδήποτε άδεια. Και είναι ασυγχώρητο αυτό το οποίο συμβαίνει. Θα αντιστρέψουμε τη λογική των αδειοδοτήσεων. Θα θεωρήσουμε ότι οι αδειοδοτήσεις πρέπει να γίνονται εκ των υστέρων και όχι εκ των προτέρων. Και θα εκχωρήσουμε και ένα κομμάτι της αδειοδοτικής διαδικασίας στον ιδιωτικό τομέα. Θα κάνουμε τη ζωή σας -και την πρόθεσή σας να επενδύσετε- πολύ πιο εύκολη.

    - Πρέπει να αξιοποιήσουμε πλήρως τα 27,4 δις ευρώ του τελευταίου -του τρίτου προγράμματος- για να μειωθεί και ο εσωτερικός δανεισμός -όχι απλά για να χτίσουμε το λεγόμενο cash buffer- για να αποπληρωθούν οφειλές του Δημοσίου, για να ενισχυθούν οι ισολογισμοί των τραπεζών, να μειωθούν τα repos και να φέρουμε έτσι ρευστότητα στην αγορά.

    - Πρέπει να αντιμετωπίσουμε πολύ πιο τολμηρά το ζήτημα των «κόκκινων» δανείων και να έχουμε το θάρρος, επιτέλους, να διαγράψουμε ως Κράτος, ως Ελληνικό Δημόσιο, οφειλές «φαντάσματα» που σήμερα υπάρχουν, αλλά όλοι γνωρίζουμε ότι είναι ανείσπρακτες, ώστε να δώσουμε τη φορολογική διοίκηση τη δυνατότητα να εστιαστεί πραγματικά στις οφειλές εκείνες που είναι εισπράξιμες.

    - Και βέβαια, θα παρουσιάσουμε τους επόμενους μήνες ένα νέο ασφαλιστικό τριών πυλώνων με τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και στην Υγεία, αλλά και στην συμπληρωματική σύνταξη. Μεγαλύτερη αξιοποίηση των αποθεματικών των Ταμείων. Μόνο έτσι θα μπορούμε να αρχίσουμε να μειώσουμε τις εισφορές, να βελτιώσουμε την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και να βελτιώσουμε το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων.

    Ξέρουμε πού θέλουμε να πάμε. Και ξέρουμε ότι αυτές οι αλλαγές θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και θα τονώσουν την εξωστρέφεια. Αλλά θέλω όλα αυτά να γίνουν μαζί σας με μια συμφωνία αλήθειας που θα συνομολογήσουμε και θα την τηρήσουμε. Προσωπικά δεσμεύομαι ότι θα μειώσω τους φόρους και τις εισφορές, θα απλοποιήσω δραστικά το επιχειρηματικό περιβάλλον, θα διευκολύνω τη ρευστότητα. Αλλά και εσείς, θα πρέπει να δεσμευθείτε ότι θα επενδύσετε στη Πατρίδα μας, θα βελτιώσετε τη φορολογική συμμόρφωση, θα προστατεύετε το περιβάλλον, θα πραγματοποιείτε περισσότερες και ουσιαστικότερες δράσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Και κυρίως, το σημαντικότερο απ’ όλα, θα προσέχετε τους εργαζομένους σας, θα τους κάνετε συμμέτοχους στην επιτυχία της επιχείρησής σας. Στη σύγχρονη κοινωνία της γνώσης -μιας και αυτό είναι το αντικείμενο του σημερινού συνεδρίου- οι εργαζόμενοί σας είναι το μεγαλύτερο συγκριτικό σας πλεονέκτημα. Και στο δικό τους πρόσωπο πρέπει να καθρεφτίζεται κάθε επιτυχημένη επιχείρηση. Μικρή ή μεγάλη. Οι προτάσεις που σας εξέθεσα -λίγο πιο συνοπτικά, γιατί έπρεπε να μιλήσω για τα εθνικά θέματα- δεν είναι μόνο τίτλοι. Πίσω τους κρύβονται καλά επεξεργασμένες προτάσεις, ενός συνολικού σχεδίου για την ανάταξη της οικονομίας. Ένα σχέδιο -δε θα κουραστώ να το λέω- που το έχουμε εκπονήσει εμείς οι ίδιοι, όχι οι πιστωτές μας. Ένα σχέδιο το οποίο θα το εφαρμόσουμε με συνέπεια γιατί το πιστεύουμε, και όχι γιατί κάποιοι μας υποχρεώνουν. Ένα σχέδιο που θα δημιουργήσει το υπόστρωμα για να αξιοποιηθούν οι πολλές επιχειρηματικές ευκαιρίες που και σήμερα υπάρχουν. Και είναι ευκαιρίες που θα τις αδράξουν επιχειρηματίες, όπως εσείς. Αρκεί να ξέρετε ποιες είναι οι συνθήκες, ποιο είναι το σταθερό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα αναλάβετε το επιχειρηματικό ρίσκο και θα βάλετε τα κεφάλαιά σας αλλά και τον προσωπικό σας μόχθο ώστε να κάνετε πράξη τις ιδέες τους. Να πραγματοποιήσετε τα όνειρά σας.

    Θα σας πως δύο μόνο παραδείγματα, σχετικά πρόσφατα, από δύο κλάδους, που έχουν και ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη βόρεια Ελλάδα:, Χθες είχα την ευκαιρία να συναντηθώ με τους εκπροσώπους του κλάδου του Αλουμινίου -ένας δυναμικός κλάδος με επιχειρήσεις δυναμικές, ανταγωνιστικές, πολλές από τις οποίες όχι απλά επιβίωσαν αλλά βελτιώθηκαν και διακρίθηκαν τα χρόνια της κρίσης. Τους μίλησα για το πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε μια καινούργια αγορά για τα προϊόντα τους. Για το πώς βλέπω την αγορά κατοικίας. Όχι μόνο μέσα από τη μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 30%, και των προγραμμάτων goldenvisa και nom/dom για να αγοράζουν περισσότεροι ξένοι κατοικία στην Ελλάδα, αλλά για το πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε φορολογικά κίνητρα για να αναβαθμίσουμε ενεργειακά αλλά και αισθητικά το στοκ των υφιστάμενων κατοικιών, κάτι που μπορεί να αυξήσει θεαματικά τις επενδύσεις στην αγορά κατοικίας, που είχαν καταρρεύσει τα τελευταία χρόνια. Με γενναίες φορολογικές εκπτώσεις της τάξης του 40% για τέτοιου είδους παρεμβάσεις σε υφιστάμενα ακίνητα. Μιλάμε με άλλα λόγια για ένα πρόγραμμα «Εξοικονομώ» το οποίο θα κινητοποιήσει όμως ιδιωτικά κεφάλαια. Αυτό μπορεί να οδηγήσει ολόκληρη την αγορά κατοικίας, και κατα συνέπεια όλα τα επαγγέλματα που συνδέονται με αυτή, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων του κλάδου του αλουμινίου να δουν τις επενδύσεις και τα αποτελέσματα να τετραπλασιάζονται μέσα στα επόμενα χρόνια. Είναι τεράστιες οι ευκαιρίες που μπορούμε να δημιουργήσουμε όχι μόνο για τους κατασκευαστές προϊόντων αλουμινίου, αλλά και για τις συνδεδεμένες με αυτόν επιχειρήσεις, για τους εργαζόμενους σε αυτές, αλλά και για τους ελεύθερους επαγγελματίες του χώρου.

    Δεύτερο πρόσφατο παράδειγμα: συνάντησα πρόσφατα εκπροσώπους του πρωτιγενούς τομέα. Από τα φρούτα μέχρι τους ξηρούς καρπούς κι από το κρασί μέχρι το λάδι, οι ευκαιρίες είναι μπροστά σας. Και φυσικά, η προέλευσή τους από τις κατά τόπους γνωστές για τα προϊόντα τους περιοχές της Βορείου Ελλάδας, αποτελεί εγγύηση για την ποιότητά τους. Αλλά δεν αρκεί μόνο αυτό. Εγώ θα σας πω τι θα κάνω για να σας βοηθήσω. Κι εσείς, καλείσθε να αξιοποιήσετε τις ευκαιρίες. Πρώτα-πρώτα, απαιτείται ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και μείωση του κόστους παραγωγής, η οποία μπορεί να προέλθει μόνο μέσα από οικονομίες κλίμακας κι από τη μείωση των φόρων, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Για τις οικονομίες κλίμακας, που πρέπει να δημιουργήσουμε στον πρωτογενή τομέα, είμαστε ανοικτά υπέρ των αγροτικών συλλογικών σχημάτων. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Πρέπει να αποκτήσουμε κρίσιμη μάζα, κρίσιμο μέγεθος στον πρωτογενή τομέα. Είμαστε έτοιμοι να στηρίξουμε αυτές τις συνέργειες. Σε όσους αποκτούν νομική προσωπικότητα, από τις ομάδες παραγωγών μέχρι τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, θα δώσουμε μεγαλύτερα φορολογικά πλεονεκτήματα. Θα φορολογούνται με χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή απ’ αυτόν που ισχύει ως σήμερα. Ενώ και στους μεμονωμένους αγρότες, ο εισαγωγικός φορολογικός συντελεστής θα κατέβει στο 9% για εισοδήματα μέχρι 10.000 ευρώ. Δε γίνεται να μειώνουμε το αφορολόγητο, όπως έχει δεσμευθεί ήδη η κυβέρνηση Τσίπρα- Καμμένου, και να κρατάμε τον εισαγωγικό φορολογικό συντελεστή για τα χαμηλά εισοδήματα στο 22% -πρέπει να κατέβει. Επιπλέον, μιας και μιλάμε για το ψηφιακό μας μέλλον, η αγροτική παραγωγή μπορεί να εκμεταλλευτεί μια μεγάλη ψηφιακή επανάσταση, που μπορεί να κάνει θαύματα αυξάνοντας τις στρεμματικές αποδόσεις μέσω υποδομών «ευφυούς γεωργίας».

    Αλλά δεν στοχεύω μόνο σε κλαδικές πολιτικές. Βεβαίως έχουμε κλαδικές πολιτικές για όλους τους κλάδους οικονομίας που έχουμε συγκριτικά πλεονεκτήματα. Αλλά αυτό το οποίο μας ενδιαφέρει είναι να καλλιεργήσουμε τις κατάλληλες συνθήκες για να μπορεί να ευδοκιμήσει κάθε νέα ιδέα. Γιατί στην εποχή της κοινωνίας της γνώσης, ποτέ κανείς δεν ξέρει ποια θα είναι η νέα καινοτόμος ιδέα που θα ανοίξει νέους δρόμους. Και η Θεσσαλονίκη και η Βόρεια Ελλάδα κατεξοχήν πρέπει να είναι στην πρώτη γραμμή της καινοτομίας και της σύνδεσης της καινοτομίας με τα Πανεπιστήμια, με τα ερευνητικά κέντρα μέσα από μία τελείως διαφορετική φιλοσοφία για τον ρόλο τον οποίο έχει η Παιδεία και η εφαρμοσμένη έρευνα. Για αυτό είναι κρίσιμο να λειτουργούν σωστά οι υποδομές και το Κράτος, κι αυτό αφορά ιδιαίτερα τους εξαγωγείς, μέσω των Υπηρεσιών του σε Ελλάδα και εξωτερικό, να είναι αρωγός σας. Από τις Βιομηχανικές Περιοχές και τα Επιχειρηματικά Πάρκα μέχρι τα λιμάνια και τα τελωνεία. Από το EnterpriseGreece το οποίο δεν μπορεί να είναι μόνο υποδοχέας επενδυτών στην Ελλάδα, αλλά πρέπει να προωθεί να πουλά τη χώρα μας στο εξωτερικό, μέχρι τις Πρεσβείες μας. Η διπλωματία μας, δεν θα κουραστώ να το λέω, πρέπει επιτέλους να αποκτήσει πρωτίστως οικονομική διάσταση. Πραγματική και όχι θεωρητική. Και το διπλωματικό μας προσωπικό να αξιολογείται, δεν είναι δύσκολο να το κάνουμε, με βασικό κριτήριο, όχι το πόσα τηλεγραφήματα στέλνουν για θέματα που αφορούν την υψηλή γεωπολιτική, αλλά με βάση την επιτυχία στην προώθηση οικονομικών και εμπορικών σχέσεων. Αυτές είναι οι συνέργειες που μπορούν να συμβάλλουν καθοριστικά στην ενίσχυση της εξωστρέφειας. Και να στηρίξουν τις επιτυχημένες εξαγωγικές επιχειρήσεις, όπως οι δικές σας που συχνά αισθάνονται ότι κολυμπούν μόνες κόντρα στο ρεύμα.

    Κυρίες και κύριοι, σήμερα, την ώρα που μιλάμε, στο Eurogroup, στο Λουξεμβούργο, θα επισημοποιηθεί ότι λήγει στις 20 Αυγούστου το Τρίτο Μνημόνιο Τσίπρα-Καμμένου. Μόνο που, στη θέση του, ξέρουμε ήδη ασχέτως του τι θα γίνει στο Eurogroup, ότι ξεκινάει ένα νέο Τέταρτο Μνημόνιο. Δεν το αποκαλούμε Τέταρτο Μνημόνιο, αλλά αυτό είναι στην ουσία. Με ψηφισμένα μέτρα μείωσης συντάξεων και αφορολογήτου ύψους 5,1 δις ευρώ που ξεκινούν να εφαρμόζονται σε περίπου 6 μήνες από τώρα. Καμία άλλη χώρα που βγήκε από Μνημόνια δεν είχε προνομοθετήσει μέτρα για την περίοδο μετά την έξοδο από τα Μνημόνια. Με εξοντωτικά υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του Α.Ε.Π. μέχρι το 2022. Με συνεχιζόμενη σκληρή εποπτεία, διαφορετική και πιο σφιχτή από εκείνη που ίσχυσε για άλλες χώρες που βγήκαν από τα Μνημόνια, όπως η Κύπρος και η Πορτογαλία, με τριμηνιαίες εκθέσεις παρακολούθησης. Και όλα αυτά για να γυρίσει η χώρα πίσω στο 2014, μόνο που είναι πολύ φτωχότερη και πολύ πιο χρεωμένη. Και όλα αυτά, ενώ η ρύθμιση για το χρέος, που είναι και το βασικό ζητούμενο, και δεν ξέρουμε ακόμα τις λεπτομέρειές της, -να είστε βέβαιοι ότι όποια και αν είναι η κυβέρνηση Τσίπρα θα την πανηγυρίσει- συνιστά επί της ουσίας μια τελική επιβεβαίωση των όσων είχαν συμφωνηθεί για πρώτη φορά το Νοέμβριο του 2012. Θέλω να είμαι ξεκάθαρος. Στο πλαίσιο αυτό, κάθε μέτρο για την ελάφρυνση του χρέους πρέπει να αντιμετωπίζεται θετικά. Κι εγώ προσωπικά έχω δώσει αγώνα εντός αλλά και κυρίως εκτός Ελλάδος, η ρύθμιση για το χρέος να είναι όσο το δυνατό πιο ευνοϊκή για την πατρίδα μας. Αλλά αυτά που θα αποφασιστούν απόψε είναι λίγα σε σχέση με το βαρύ κόστος που έχει συσσωρεύσει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Είναι λίγα και δυστυχώς όπως σας είπα συνοδεύονται από αυστηρές δεσμεύσεις, όρους και προϋποθέσεις. Ενώ η αξιοποίηση μέρους των αδιάθετων υπολοίπων του δανείου, που φαίνεται ευτυχώς να δρομολογείται, επιβεβαιώνει την ορθότητα της πρότασής που πρώτοι είχαμε καταθέσει κι επιμείναμε να αξιοποιηθούν αυτά τα χρήματα από το Τρίτο Πρόγραμμα τα οποία έχουν πολύ χαμηλό κόστος δανεισμού και τα οποία αν δεν τα αξιοποιήσουμε τώρα θα πάνε χαμένα στις 20 Αυγούστου, θα εξαφανιστούν.

    Είναι μια πρόταση που, αν την είχε αξιοποιήσει έγκαιρα η κυβέρνηση και αφορούσε το σύνολο των κονδυλίων του Τρίτου Προγράμματος, όλα τα 86 δις, δεν θα είχε στερήσει τη ρευστότητα, στραγγαλίζοντας την πραγματική οικονομία. Αλλά, κυρίες και κύριοι, το κύριο πρόβλημα της οικονομίας δεν είναι το μόνο το δημόσιο χρέος. Το πραγματικό ζήτημα είναι η χώρα να πετύχει υψηλούς και διατηρήσιμους ρυθμούς ανάπτυξης. Η ρύθμιση του χρέους εδώ που έχουμε φτάσει είναι αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη για να πετύχουμε αυτόν τον στόχο. Είπα και πρόσφατα ότι στην Ελλάδα το πρόβλημα της οικονομίας είναι, πλέον, πολιτικό. Και το δικό μας Α.Ε.Π δεν είναι απλά ένα οικονομικό μέγεθος. Το «Α» σημαίνει Αξιοπιστία και Ανάπτυξη. Το «Ε» Ενότητα και Εργασία. Και το «Π» Πατριωτισμός και Παιδεία. Με άλλα λόγια, «κλειδί» για την οικονομία είναι μόνο μία νέα κυβέρνηση που θα εμπνεύσει ρεαλιστική αισιοδοξία εντός των συνόρων και ειλικρινή σχέση εμπιστοσύνης με τους εταίρους μας. Τότε, είμαι βέβαιος ότι το κοστολογημένο πρόγραμμά μας, το οποίο θα εφαρμοστεί άμεσα και αποτελεσματικά, θα οδηγήσει, τελικά, σε ρυθμούς του 4%, οι οποίοι θα επιτρέψουν την πραγματική και συνολική ανάταξη της Πατρίδος μας. Κλείνω, αγαπητέ Πρόεδρε, διαβεβαιώνοντας ότι δεν ήλθα μόνο για να μιλήσω, αλλά και για να ακούσω, όπως κάνω πάντα σε τέτοιου είδους συναντήσεις. Και να ξέρετε και απευθύνω αυτό και στο Σύνδεσμο Εξαγωγέων ότι η κάθε δημιουργική ιδέα σας που μπορεί να προσαρμοστεί στο πρόγραμμά μας, μπορεί να γίνει, αύριο, κυβερνητική πράξη.

    Όμως, θα ήθελα και τη δική σας διαβεβαίωση πως θα συνεχίσετε να πρωτοπορείτε, να πηγαίνετε κόντρα στο ρεύμα, στον τόσο κρίσιμο τομέα σας. Αντέξατε στα χρόνια της κρίσης, γίνατε καλύτεροι, βελτιώσατε την επιχειρηματική σας απόδοση, προσαρμοστήκατε, μειώσατε το κόστος σας, εξοπλιστήκατε με νέες τεχνολογίες, αναζητήσατε καινούριες αγορές. Και εσείς, όπως και όλοι οι δυναμικοί συντελεστές του τόπου αυτού, θα συμβάλλετε στη μεγάλη αναγεννητική προσπάθεια που σύντομα ξεκινά. Εσείς αντέξατε στην κρίση. Και με την πολιτική αλλαγή που έρχεται δημιουργούνται οι συνθήκες για να πάει η Ελλάδα πολύ καλύτερα. Γιατί οι Έλληνες, είμαι σίγουρος ότι το πιστεύετε όλοι σας, και αξίζουμε καλύτερα και μπορούμε καλύτερα. Σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας.»

    Δείτε φωτογραφίες από την εκδήλωση:

    σχολίασε κι εσύ
    σχετικά άρθρα