Η πολωνική κυβέρνηση επαναφέρει σχέδιο για έκτακτο φόρο 60% στα υπερκέρδη των πετρελαϊκών εταιρειών, με στόχο τα έσοδα να χρησιμοποιηθούν για τη μείωση των τιμών των καυσίμων. Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ κάλεσε τον πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι να μην μπλοκάρει ξανά το μέτρο, υποστηρίζοντας ότι το κόστος της ενεργειακής κρίσης δεν πρέπει να μετακυλιστεί στους πολίτες.
Το σχέδιο προβλέπει φορολόγηση με συντελεστή 60% των έκτακτων εσόδων που απέκτησαν οι πετρελαϊκές εταιρείες από τον Μάρτιο έως τον Δεκέμβριο του 2026, αναφέρει το πολωνικό TVP.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι το μέτρο θα μπορούσε να αποφέρει περίπου 4 δισ. ζλότι ετησίως, δηλαδή περίπου 1,06 δισ. δολάρια.
Ο πρόεδρος είχε ήδη μπλοκάρει το μέτρο
Το νομοσχέδιο είχε απορριφθεί προηγουμένως από τον πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι, πολιτικό σύμμαχο της εθνικιστικής αντιπολίτευσης, ο οποίος τον Ιούλιο το παρέπεμψε στο Συνταγματικό Δικαστήριο.
Το δικαστήριο δεν έχει ακόμη εκδώσει απόφαση, ωστόσο η κυβέρνηση επανέφερε το σχέδιο και προωθεί εκ νέου την ψήφισή του από το κοινοβούλιο.
Ο Τουσκ άσκησε δημόσια πίεση στον πρόεδρο να υπογράψει αυτή τη φορά τον νόμο.
«Εγγυώμαι ότι, εάν ο πρόεδρος υπογράψει τελικά τον νόμο για τα έκτακτα κέρδη που κατατέθηκε εκ νέου, θα εφαρμόσουμε αμέσως ένα ακόμη μέτρο για τη μείωση των τιμών των καυσίμων», δήλωσε πριν από συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου.
Τουσκ: «Δεν ευθύνονται οι Πολωνοί για αυτή την κρίση»
Ο Πολωνός πρωθυπουργός επέμεινε ότι το βάρος της ενεργειακής κρίσης δεν πρέπει να επωμιστούν οι καταναλωτές.
«Θα δούμε μέχρι πού θα φτάσουν τα διαθέσιμα κεφάλαια. Ελπίζω όμως να μην έχει μείνει σε κανέναν καμία αμφιβολία ότι αυτός ο νόμος πρέπει να υπογραφεί», είπε.
Και πρόσθεσε: «Δεν πρέπει να πληρώσει ο κόσμος αυτή την κρίση στα καύσιμα. Δεν ευθύνονται οι Πολωνοί για αυτή την κρίση».
Η Βαρσοβία έχει ήδη ξοδέψει δισεκατομμύρια για να συγκρατήσει τις τιμές
Τον Μάρτιο, η πολωνική κυβέρνηση είχε θέσει σε εφαρμογή πρόγραμμα πλαφόν στις τιμές των καυσίμων, το οποίο έληξε τον Ιούλιο.
Το πρόγραμμα κόστισε στον κρατικό προϋπολογισμό περίπου 4,7 δισ. ζλότι (περίπου 1,8 δισ. ευρώ).
Παράλληλα, κατά τις δύο τελευταίες εβδομάδες του Αυγούστου είχε τεθεί σε ισχύ και μειωμένος ΦΠΑ στα καύσιμα, σε μια ακόμη προσπάθεια να περιοριστεί η επιβάρυνση για τους καταναλωτές.
Η ενεργειακή κρίση αύξησε τα κέρδη των πετρελαϊκών
Η αναταραχή στις διεθνείς αγορές εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν έχει οδηγήσει σε απότομη αύξηση των τιμών των καυσίμων.
Η εξέλιξη αυτή έχει ενισχύσει τα έσοδα των πετρελαϊκών εταιρειών, με την Orlen, τη μεγαλύτερη εταιρεία του κλάδου στην Πολωνία, να βρίσκεται στο επίκεντρο.
Σύμφωνα με κυβερνητικό έγγραφο, τα έσοδα της Orlen αυξήθηκαν σχεδόν κατά 26% σε ετήσια βάση το δεύτερο τρίμηνο, ενώ τα λειτουργικά της κέρδη, με βάση τη μέθοδο LIFO, ενισχύθηκαν κατά περισσότερο από 54%.
Πίεση στους καταναλωτές και τον κλάδο των μεταφορών
Την ίδια στιγμή, οι καταναλωτές βρέθηκαν αντιμέτωποι με σημαντικές αυξήσεις στις τιμές των πρατηρίων.
Αντίστοιχα, ο τομέας των μεταφορών επιβαρύνθηκε με αυξημένο ενεργειακό κόστος, γεγονός που ενίσχυσε περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις στην οικονομία.
Η κυβέρνηση Τουσκ επιχειρεί τώρα να μεταφέρει μέρος του κόστους της κρίσης στις πετρελαϊκές εταιρείες, χρησιμοποιώντας τα έσοδα από τον φόρο για νέα μέτρα συγκράτησης των τιμών στα καύσιμα.
