Σε τροχιά οξείας πολιτικής και κοινωνικής αντιπαράθεσης εισέρχεται η Γαλλία, καθώς η κυβέρνηση φέρνει εντός της εβδομάδας το αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο με τον γενικό τίτλο «ο βάνδαλος πληρώνει», υποχρεώνοντας τους διαδηλωτές να αποζημιώνουν υλικές ζημιές ακόμη κι αν δεν τις προκάλεσαν οι ίδιοι.
Εν μέσω, λοιπόν, παρατεταμένων κινητοποιήσεων μαθητών, συνδικάτων και «κίτρινων γιλέκων» για την παιδεία και το κόστος διαβίωσης, η αντιπολίτευση και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών κατηγορούν τον Εμανουέλ Μακρόν για ευθεία αμφισβήτηση του θεμελιώδους δικαιώματος στη διαμαρτυρία. Παράλληλα, προειδοποιούν ότι η αυστηροποίηση του πλαισίου αστυνόμευσης και τα τσουχτερά πρόστιμα έως 10.000 ευρώ υπονομεύουν το κράτος δικαίου και στρώνουν το έδαφος για την Ακροδεξιά, την ώρα που η Μαρίν Λεπέν επιχειρεί να καρπωθεί πολιτικά το αφήγημα του «νόμου και της τάξης» ενόψει των προεδρικών εκλογών.
Υπενθυμίζουμε ότι ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος αποχωρεί από το αξίωμά του την ερχόμενη άνοιξη, βρίσκεται αντιμέτωπος με διαδηλώσεις που διαρκούν πάνω από έναν μήνα, στις οποίες μαθητές λυκείου έχουν αποκλείσει σχολεία απαιτώντας λύσεις για τις ελλείψεις καθηγητών, τις επισκευές ετοιμόρροπων κτιρίων και τις αλλαγές στην πλατφόρμα εισαγωγής στα πανεπιστήμια.
Τα εργατικά συνδικάτα και οι διαδηλωτές των «κίτρινων γιλέκων» κατά της κυβέρνησης συμμετέχουν πλέον σε συνεχείς διαδηλώσεις δρόμου, εν μέσω μιας αυξανόμενης κοινωνικής κρίσης για τα σχολεία, το κόστος διαβίωσης και τις δημόσιες υπηρεσίες. Οι αρχές έχουν αυξήσει τα μέτρα ασφαλείας και έχουν επιβάλει περιορισμούς στις διαδηλώσεις, αφού η Γαλλία βίωσε μία από τις χειρότερες ημέρες βίας των τελευταίων ετών νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όταν κυρίως ειρηνικές διαδηλώσεις αμαυρώθηκαν από λεηλασίες, πυρκαγιές και βανδαλισμούς δημόσιων κτιρίων.
Στη Γερουσία το νομοσχέδιο για την πληρωμή των βανδαλισμών από τους υπαίτιους
Η Γερουσία θα συζητήσει αυτή την εβδομάδα τον προτεινόμενο από την κυβέρνηση νόμο «ο βάνδαλος πληρώνει». Η νομοθεσία αυτή σημαίνει ότι ένας διαδηλωτής θα μπορούσε να θεωρηθεί υπεύθυνος να πληρώσει έως και 10.000 ευρώ για ζημιές και βανδαλισμούς ακόμη και αν δεν τους προκάλεσε ο ίδιος άμεσα, εφόσον συνέχιζε να διαδηλώνει κοντά στο σημείο ή ως μέρος της ίδιας ομάδας με τους δράστες. Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης μεγαλύτερη χρήση drones πάνω από τις διαδηλώσεις.
Λεκορνί: «Απολύτως απαραίτητο το νομοσχέδιο»
Ο πρωθυπουργός, Σεμπαστιάν Λεκορνί, δήλωσε ότι το νομοσχέδιο —το οποίο αρχικά προετοιμάστηκε στον απόηχο των βίαιων επεισοδίων μετά τη νίκη της Παρί Σεν Ζερμέν επί της Άρσεναλ στο Champions League τον Μάιο— ήταν «απολύτως απαραίτητο» μετά τις λεηλασίες και τις εμπρηστικές επιθέσεις κατά τις πρόσφατες διαδηλώσεις σε όλη τη Γαλλία.
Το νομοσχέδιο έρχεται την ώρα που η κυβέρνηση παλεύει να συγκρατήσει την τρέχουσα κρίση. Η Μαρίν Λεπέν, της ακροδεξιάς, κατά της μετανάστευσης «Εθνικής Συσπείρωσης» (RN), είδε τη θέση της ως φαβορί για τις προεδρικές εκλογές της ερχόμενης άνοιξης να ενισχύεται, καθώς επιδιώκει να ισχυροποιήσει το προφίλ της υπέρ του «νόμου και της τάξης» και να στηρίξει την αστυνομία.
Η Μαρίν Λεπέν, η οποία έχει ασκήσει έφεση στο ανώτατο δικαστήριο της Γαλλίας για την καταδίκη της για υπεξαίρεση κονδυλίων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ξεκίνησε την προεκλογική της εκστρατεία την Κυριακή σε συγκέντρωση στην Ορλεάνη, υποσχόμενη να «επαναφέρει την τάξη στη Γαλλία».
Το κόμμα της Μαρίν Λεπέν ισχυρίστηκε ότι το νομοσχέδιο «ο βάνδαλος πληρώνει» ήταν αρχικά δική του ιδέα και η Λεπέν δήλωσε ότι θα διασφαλίσει πως οι ζημιές στην περιουσία θα πληρώνονται από τους ταραξίες. Η Μαρίν Λεπέν δήλωσε σε ένα ζητωκραυγάζον πλήθος άνω των 8.000 ατόμων στη συγκέντρωση: «Οι βάνδαλοι θα πληρώσουν, κι αν χρειαστεί ολόκληρη η ζωή τους για να πληρώσουν, τότε θα περάσουν όλη τους τη ζωή πληρώνοντας».
«Πρόκειται να αποκαταστήσουμε το κράτος δικαίου», δεσμεύτηκε η Μαρίν Λεπέν. «Ποιος μπορεί να ισχυριστεί ότι υπάρχει κράτος δικαίου όταν ορδές έρχονται να λεηλατήσουν και να καίουν τα κτίριά μας;», διερωτήθηκε.
Ο Ερίκ Κοκερέλ, από τη ριζοσπαστική αριστερή «Ανυπότακτη Γαλλία» του Ζαν-Λικ Μελανσόν, δήλωσε την Κυριακή ότι «ο νόμος ‘ο βάνδαλος πληρώνει’ θα σημάνει το τέλος των διαδηλώσεων δρόμου στη Γαλλία, επειδή ο κόσμος δεν θα θέλει να αναλάβει το ρίσκο να θεωρηθεί υπεύθυνος και να κληθεί να πληρώσει έως και 10.000 ευρώ για βανδαλισμούς που δεν διέπραξε». Ο κομμουνιστής γερουσιαστής Φαμπιέν Γκέι δήλωσε στο κοινοβουλευτικό κανάλι Public Sénat: «Καμία διαδήλωση δεν θα μπορεί να πραγματοποιηθεί ξανά στη χώρα μας».
Τι λένε τα συνδικάτα
Σε ανοιχτή επιστολή τους προς την εφημερίδα Le Monde, αριστερά συνδικάτα και η Γαλλική Λίγκα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έγραψαν: «Αυτός ο άδικος νόμος, που αποτελεί σοβαρή επίθεση στην ελευθερία της διαδήλωσης, πρέπει να αποσυρθεί, αλλιώς ελλοχεύει ο κίνδυνος ενός μεγάλου πισωγυρίσματος για το κράτος δικαίου».
Στις διαδηλώσεις αυτού του Σαββατοκύριακου υπήρχε ευρεία οργή κατά του Μακρόν επειδή απαγόρευσε τις διαδηλώσεις που δεν οργανώνονταν από συνδικάτα και τις οποίες η κυβέρνησή του έκρινε «παράνομες», καθώς και επειδή κρατούσε όλους τους διαδηλωτές μακριά από τα κέντρα των πόλεων.
Αν και ο Εμανουέλ Μακρόν δεν έχει επιβάλει κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, η κυβέρνηση και οι τοπικές αρχές έχουν εισαγάγει περιορισμούς στις διαδηλώσεις, συμπεριλαμβανομένων των απαγορεύσεων συγκεντρώσεων μπροστά από σχολεία και διαδηλώσεων στα κέντρα των πόλεων, καθώς και απαγόρευση κυκλοφορίας σε ορισμένες περιοχές και παρατεταμένες περιόδους αστυνομικής κράτησης για τον αριθμό-ρέκορ των ατόμων που συνελήφθησαν.
Στις διαδηλώσεις αυτού του Σαββατοκύριακου, πολλοί δήλωσαν ότι βγήκαν στον δρόμο για να υπερασπιστούν το γαλλικό δικαίωμα στη διαμαρτυρία. Οι διαδηλώσεις δρόμου στη Γαλλία, οι οποίες θεωρούνται θεμελιώδης τρόπος για να ακουστούν οι πολίτες από ένα συγκεντρωτικό κράτος, έχουν χρησιμοποιηθεί τακτικά για την έκφραση κριτικής σε νομοθετικές αλλαγές, από τις μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό έως τον γάμο ομόφυλων ζευγαριών.
Ο Σερζ Σλαμά, καθηγητής δημοσίου δικαίου στο Πανεπιστήμιο Grenoble Alpes, δήλωσε στο περιοδικό Telerama: «Παρόλο που η κατάσταση εκτάκτου ανάγκης έχει αποκλειστεί [από τον Εμανουέλ Μακρόν] μέχρι στιγμής, έχουμε δει μια σειρά από διατάγματα που επιβάλλουν ευρύ περιορισμό στις δημόσιες ελευθερίες».
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι αυτό είναι «πρωτοφανές» και θα ευνοήσει την ακροδεξιά εάν κερδίσει τις εκλογές το επόμενο έτος, επιτρέποντάς της να εφαρμόσει περαιτέρω κατασταλτικά μέτρα χωρίς να χρειαστεί να αλλάξει τον νόμο.
Να σημειωθεί ότι ο πρωθυπουργός της Γαλλίας, Σεμπαστιάν Λεκορνί θα συναντηθεί με εκπροσώπους των διαμαρτυρόμενων μαθητών Λυκείου τη Δευτέρα, καθώς η κυβέρνηση δέχεται πιέσεις να ανταποκριθεί στα αιτήματά τους για χρηματοδότηση και επισκευές σχολείων, προκειμένου να αποφευχθούν περαιτέρω αποκλεισμοί σχολείων.
