Σε μια εξαιρετικά εύφλεκτη φάση εισέρχεται η στρατιωτική αντιπαράθεση στη Μέση Ανατολή, καθώς οι ΗΠΑ προχώρησαν στην καταστροφή πέντε ιρανικών πετρελαιοφόρων σε απάντηση για τις νέες επιθέσεις κατά αμερικανικών πολεμικών πλοίων, με την Τεχεράνη να απαντά άμεσα εξαπολύοντας πυραυλικά πλήγματα εναντίον αμερικανικών στόχων στο έδαφος της Ιορδανίας, σε έναν πόλεμο που μετρά ήδη περισσότερους από έξι μήνες.
Πλήγμα κατά ιρανικών τάνκερ
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν τα δεξαμενόπλοια την Τρίτη, αφού οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) έβαλαν δύο φορές τα τελευταία δύο 24ωρα με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον αμερικανικού πολεμικού πλοίου.
«Το αμερικανικό πολεμικό πλοίο απέφυγε με επιτυχία τις ιρανικές επιθέσεις που απέτυχαν και συνέχισε τις περιπολίες στα περιφερειακά ύδατα. Κανένα μέλος του αμερικανικού προσωπικού δεν τραυματίστηκε», αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση.
Τα ιρανικά δεξαμενόπλοια που καταστράφηκαν την Τρίτη είναι τα Kivik, Charminar, Horizon 1 και Riesco στον Κόλπο του Ομάν, ενώ οι αμερικανικές δυνάμεις κατέστρεψαν επίσης το πλοίο Derya κοντά στο νησί Χαργκ, στα Στενά του Ορμούζ.
Όπως διευκρινίστηκε, ζητήθηκε από τα πληρώματα και των πέντε πλοίων να τα εγκαταλείψουν πριν από την εκδήλωση των επιθέσεων.
Τα αμερικανικά πλήγματα επιβεβαίωσε και η ιρανική κρατική τηλεόραση, αναφέροντας ότι οι δυνάμεις των ΗΠΑ επιτέθηκαν σε ιρανικά πετρελαιοφόρα κοντά στο νότιο λιμάνι Τζασκ και κοντά στο νησί Χαργκ στον Περσικό Κόλπο, επιβεβαιώνοντας πως τα πληρώματα είχαν απομακρυνθεί.
Δημοσιογράφος της ιρανικής κρατικής τηλεόρασης στο Τζασκ ανέφερε ότι ένα ιρανικό δεξαμενόπλοιο επλήγη κοντά στις ακτές της Γιεκμπενί, ενώ στη συνέχεια μεταδόθηκε πως δέχθηκε επίθεση και δεύτερο δεξαμενόπλοιο στα ίδια ύδατα, καθώς και ένα τρίτο στην περιοχή αγκυροβολίου του νησιού Χαργκ.
Υπενθυμίζεται ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν καταστρέψει άλλα τρία ιρανικά πετρελαιοφόρα το Σάββατο, αφότου οι IRGC επιχείρησαν να επιτεθούν με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον αμερικανικού αεροπλανοφόρου και αντιτορπιλικού.
Τότε, η Ουάσινγκτον είχε προειδοποιήσει ότι «εάν χρειαστεί, θα καταστρέψει τον περιορισμένο και εκτεθειμένο πετρελαϊκό στόλο του Ιράν». Στη συνέχεια, το Ιράν ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να επιβάλει μια νέα «ζώνη αποκλεισμού» κοντά στα Στενά του Ορμούζ για τα διερχόμενα πλοία.
Πύραυλοι στην Ιορδανία και επιθέσεις στα Στενά
Μετά τα αμερικανικά πλήγματα, το Ιράν εξαπέλυσε πυραύλους εναντίον αμερικανικών στόχων στην Ιορδανία, σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Ο στρατός της Ιορδανίας ανακοίνωσε ότι τα συστήματα αεράμυνας της χώρας αναχαίτισαν 18 βαλλιστικούς πυραύλους που εκτοξεύθηκαν προς το έδαφός της, ενώ δύο άλλοι έπεσαν σε ακατοίκητες περιοχές, χωρίς να υπάρξουν αναφορές για θύματα.
Η Ιορδανία, σταθερός σύμμαχος των ΗΠΑ που φιλοξενεί αμερικανικές δυνάμεις, αποτελεί συχνό στόχο των ιρανικών επιθέσεων. Η CENTCOM ανέφερε ότι δεν είχε κάποιες επιπλέον πληροφορίες να παράσχει για το συμβάν.
Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν την Τετάρτη ότι επιτέθηκαν σε 10 πλοία, μεταξύ των οποίων δύο αμερικανικά και οκτώ πετρελαιοφόρα, τα οποία επιχειρούσαν να διασχίσουν μια «απαγορευμένη και μη ασφαλή» περιοχή των Στενών του Ορμούζ.
Νωρίτερα την Τρίτη, το ναυτικό των Φρουρών είχε προειδοποιήσει τα πληρώματα των πετρελαιοφόρων κοντά σε λιμάνια του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν να τα εγκαταλείψουν αμέσως, υποστηρίζοντας ότι τα πλοία θα μπορούσαν να στοχοποιηθούν ως αντίποινα για τις αμερικανικές επιθέσεις.
Μάλιστα, κατηγόρησε το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν ότι φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις και συνδράμουν στις επιθέσεις.
Η στρατηγική Τραμπ
Τα νέα πλήγματα εντάσσονται στη διπλή οικονομική και στρατιωτική στρατηγική που εφαρμόζει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στην προσπάθειά του να τερματίσει τον πόλεμο.
Στο πλαίσιο αυτό, η αμερικανική διοίκηση επέβαλε την Τρίτη νέες κυρώσεις στην ιρανική αεροπορική βιομηχανία, βάζοντας στο στόχαστρο περισσότερες από είκοσι εμπορικές και ιδιωτικές αεροπορικές εταιρείες καθώς και ξένες εταιρείες εμπορευματικών μεταφορών (cargo), προκειμένου να απομονώσει την Τεχεράνη από τους εναπομείναντες εμπορικούς της εταίρους.
Παράλληλα, ο αμερικανικός αποκλεισμός στα ιρανικά λιμάνια έχει στραγγαλίσει την οικονομία της χώρας περιορίζοντας τις εξαγωγές πετρελαίου, την ώρα που ο αμερικανικός στρατός βοηθά περιορισμένο αριθμό πλοίων να διέρχονται μέσω των Στενών του Ορμούζ από μια διαδρομή στα ανοικτά του Ομάν.
Ωστόσο, ο αριθμός των πλοίων που καταφέρνουν να διασχίσουν τα Στενά είναι μικρός, ενώ η όλη προσπάθεια συνεπάγεται τεράστιο κόστος για τις ΗΠΑ.
Παρ’ όλα αυτά, η αμερικανική παρουσία έχει εμποδίσει μια περαιτέρω εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου, αμβλύνοντας την ικανότητα του Ιράν να προκαλέσει οικονομικό πλήγμα στην Ουάσινγκτον.
«Πώς ανακτάς τη δυναμική σου; Κλιμακώνοντας», εκτιμά ο Φαρζάν Σαμπέτ, αναλυτής για θέματα Ιράν στο Graduate Institute της Γενεύης. Όπως σημειώνει ο ίδιος, το Ιράν θα επιχειρήσει πιθανότατα να εντείνει τη στρατιωτική αντιπαράθεση, προσπαθώντας παράλληλα να αποφύγει την επιστροφή σε έναν γενικευμένο πόλεμο.
«Είναι μια εξαιρετικά ζημιογόνα τακτική, αλλά ταυτόχρονα ελπίζουν ότι έτσι θα αυξήσουν τις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου ή θα κλείσουν εντελώς τα Στενά του Ορμούζ», πρόσθεσε.
Η Τεχεράνη απαιτεί τα πλοία να ακολουθούν τη διαδρομή που ορίζει η ίδια μέσω των Στενών, τα οποία πριν από τον πόλεμο θεωρούνταν διεθνή ύδατα.
Τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν διεκδικούν τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου πριν από το ξεσπασμα του πολέμου.
Η αύξηση των τιμών της ενέργειας προκαλεί πολιτικούς πονοκεφάλους στον Τραμπ και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, με το αργό τύπου Brent να φτάνει πρόσκαιρα έως και τα 99,46 δολάρια το βαρέλι την Τρίτη.
«Όλες οι ενδείξεις δείχνουν ότι βρισκόμαστε σε σημείο καμπής», επισημαίνει ο Μοχάμαντ Αλί Σαμπανί, αναλυτής σε θέματα Ιράν και διευθυντής του περιφερειακού ειδησεογραφικού ιστότοπου Amwaj.media.
«Δεν είμαι βέβαιος ότι οι Ιρανοί θα περιμένουν μέχρι μετά τις εκλογές για να δεχθούν επίθεση, εφόσον η διπλωματία αποτύχει».
Προειδοποιήσεις για επικίνδυνη κλιμάκωση
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο κατέστησε σαφές ότι οι ΗΠΑ δεν θα αφήσουν τις ιρανικές επιθέσεις χωρίς απάντηση.
«Το Ιράν συνεχίζει να προσπαθεί να πλήξει αμερικανικά πολεμικά πλοία. Και για κάθε φορά που το κάνουν αυτό ή προσπαθούν να το κάνουν, θα χάνουν δεξαμενόπλοια. Και νομίζω ότι θα το δείτε αυτό να συμβαίνει ξανά σήμερα», δήλωσε ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους την Τρίτη κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στην Κολομβία.
Από την πλευρά του, ο Ντάνι Σιτρίνοβιτς, ειδικός σε θέματα Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, προειδοποίησε ότι τέτοιου είδους διαδοχικά πλήγματα εγκυμονούν τον κίνδυνο περαιτέρω αντιποίνων με σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.
«Δεν υπάρχει κινητική [στρατιωτική] λύση στο πρόβλημα των Στενών του Ορμούζ», σημείωσε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Κάθε προσπάθεια επιβολής μιας τέτοιας λύσης απλώς φέρνει την Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη πιο κοντά σε μια κλιμάκωση που μπορεί να γινει όλο και πιο δύσκολα διαχειρίσιμη».
