Tο παζλ των αιτιών της φονικής έκρηξης στην Πλάκα επιχειρούν να συνθέσουν οι Αρχές, αναζητώντας στα συντρίμμια του κτιρίου τις απαντήσεις για το τι συνέβη τα κρίσιμα λεπτά πριν από τη μοιραία καταστροφή που κόστισε τη ζωή σε έξι ανθρώπους.
Από την πρώτη στιγμή μετά την καταστροφή στην Πλάκα, βρίσκεται σε εξέλιξη μια αθόρυβη και εξαιρετικά απαιτητική επιχείρηση που αφορά την αναζήτηση των στοιχείων που θα εξηγήσουν τι ακριβώς συνέβη. Δύο κλιμάκια της ΔΑΕΕ, με συνολικά δέκα εξειδικευμένα στελέχη, βρέθηκαν άμεσα στο σημείο, αναλαμβάνοντας τη διερεύνηση των αιτίων της έκρηξης και της πυρκαγιάς.
«Στεγανός ο αγωγός»
Κατά τη διάρκεια της αυτοψίας πραγματοποιήθηκαν εκσκαφή και έλεγχος του αγωγού παροχής φυσικού αερίου έως τον μετρητή του κτιρίου. Από τον έλεγχο, σύμφωνα με τα ευρήματα της ΔΑΕΕ, «δεν διαπιστώθηκε διαρροή ή διάρρηξη του αγωγού», ενώ ο αγωγός «βρέθηκε πλήρως στεγανός». Το συγκεκριμένο εύρημα απομακρύνει, μέχρι στιγμής, το ενδεχόμενο η έκρηξη να συνδέεται με διαρροή από το εξωτερικό δίκτυο φυσικού αερίου. Αντίστοιχος έλεγχος στεγανότητας στο τμήμα του δικτύου μέχρι τον μετρητή είχε επίσης δείξει ότι το συγκεκριμένο κομμάτι ήταν στεγανό.
Η ΔΑΕΕ εξετάζει πλέον «τις σωληνώσεις παροχέτευσης του δεύτερου ορόφου όπου εντοπίστηκε η εκδήλωση της έκρηξης», αλλά και «τις οικιακές συσκευές του ίδιου διαμερίσματος, που λειτουργούσαν με φυσικό αέριο». Στα συντρίμμια αναζητούνται οι συσκευές και τα εξαρτήματά τους, ώστε να εξεταστούν εργαστηριακά και να συσχετιστούν με τα υπόλοιπα πειστήρια της υπόθεσης, με τις έρευνες να επικεντρώνονται, μεταξύ άλλων, και στην εγκατάσταση που τις τροφοδοτούσε.
Σενάριο διαρροής
Κρίσιμο σημείο της έρευνας αποτελεί πλέον το ενδεχόμενο να είχε προηγηθεί διαρροή φυσικού αερίου μέσα στον συγκεκριμένο χώρο. Οπως αναφέρεται στα ευρήματα της ΔΑΕΕ, «διερευνάται το ενδεχόμενο διαρροής και συσσώρευσης φυσικού αερίου στον συγκεκριμένο χώρο πριν από την έκρηξη». Οι ερευνητές επιχειρούν, επομένως, να εντοπίσουν όχι μόνο εάν υπήρξε διαρροή, αλλά και από ποιο ακριβώς σημείο της εγκατάστασης ή ποιας συσκευής προήλθε.
Στην έρευνα λαμβάνεται υπ’ όψιν και η συμπεριφορά του φυσικού αερίου σε κλειστό χώρο. Σύμφωνα με τη ΔΑΕΕ, «το φυσικό αέριο είναι ελαφρύτερο από τον αέρα και τείνει να κινείται προς τα πάνω», ενώ «σε κλειστούς χώρους η δυνατότητα διασποράς του εξαρτάται από τον αερισμό και τη διαμόρφωσή τους». Το στοιχείο αυτό εξετάζεται σε συνδυασμό με την εικόνα που παρουσιάζει το κτίριο μετά την έκρηξη και με τη θέση στην οποία εντοπίστηκαν τα σημαντικότερα ίχνη της καταστροφής.
Ωστόσο, το πλέον δύσκολο κομμάτι της έρευνας παραμένει ο εντοπισμός της ακριβούς πηγής. «Η ακριβής προέλευση και η διαδρομή ενδεχόμενης διαρροής παραμένουν αντικείμενο της έρευνας», επισημαίνεται από πηγές της ΔΑΕΕ, καθώς «η έκρηξη και η κατάρρευση ενδέχεται να έχουν αλλοιώσει κρίσιμα στοιχεία». Ετσι, οι ερευνητές καλούνται να ανασυνθέσουν, μέσα από τα συντρίμμια, τις σωληνώσεις, τις συσκευές και τα επιμέρους εξαρτήματα που θα εντοπιστούν, την αλληλουχία των γεγονότων που προηγήθηκαν της έκρηξης.
Ευρήματα
Η «R» φέρνει στο φως φωτογραφίες από τις έρευνες της ΔΑΕΕ στην Πλάκα, αποτυπώνοντας καρέ-καρέ ορισμένα από τα κρίσιμα ευρήματα που εξετάζουν οι αρμόδιες Αρχές για την αποκάλυψη των αιτίων της φονικής έκρηξης στην οδό Λυσικράτους.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο κεντρικός αγωγός φυσικού αερίου, τμήμα του οποίου έχει κοπεί και αφαιρεθεί από τη ΔΑΕΕ, προκειμένου να πραγματοποιηθεί δοκιμαστικός έλεγχος για την αντοχή και την κατάστασή του. Παράλληλα, στο σημείο έχει εγκατασταθεί νέος μετρητής, μέσω του οποίου πραγματοποιούνται οι απαραίτητοι έλεγχοι προκειμένου να διαπιστωθεί εάν υπάρχει διαρροή.
Την ίδια ώρα, ο μετρητής που βρισκόταν στο κτίριο τη στιγμή της έκρηξης έχει απομακρυνθεί, ώστε να υποβληθεί σε λεπτομερή εξέταση και να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες μετρήσεις. Οπως προκύπτει από την εικόνα του, δεν είχε καταστραφεί ολοσχερώς από την έκρηξη, ωστόσο έφερε εμφανείς ζημιές και φθορές που αποδίδονται στην καύση. Τα συγκεκριμένα ευρήματα αναμένεται να αξιοποιηθούν από τους ερευνητές, καθώς κάθε στοιχείο μπορεί να συμβάλει στην ανασύνθεση των συνθηκών που προηγήθηκαν της έκρηξης.
Κατάρρευση
Ολα ξεκίνησαν το πρωί της 25ης Σεπτεμβρίου, όταν ισχυρή έκρηξη σημειώθηκε σε κτίριο στην οδό Λυσικράτους, στην καρδιά της Πλάκας. Το ωστικό κύμα ήταν τόσο ισχυρό ώστε προκάλεσε την κατάρρευση τμήματος του κτιρίου, ενώ σοβαρές ζημιές υπέστησαν γειτονικά κτίρια και οχήματα.
Στο σημείο έσπευσαν άμεσα ισχυρές δυνάμεις της Πυροσβεστικής, άνδρες της ΕΜΑΚ και διασώστες του ΕΚΑΒ, καθώς υπήρχαν πληροφορίες για ανθρώπους που βρίσκονταν μέσα στο κτίριο. Η επιχείρηση ήταν ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς τα συντρίμμια και ο κίνδυνος περαιτέρω κατάρρευσης επέβαλλαν ιδιαίτερη προσοχή.
Οι έρευνες συνεχίστηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας, με τους διασώστες να επιχειρούν μέσα στα ερείπια για τον εντοπισμό των αγνοουμένων. Τις επόμενες ώρες άρχισαν να εντοπίζονται οι σοροί, με τον τελικό απολογισμό να ανέρχεται σε έξι νεκρούς. Πρόκειται για τέσσερις Αμερικανούς πολίτες, δύο ζευγάρια που διέμεναν σε διαμέρισμα βραχυχρόνιας μίσθωσης στον πρώτο όροφο, καθώς και ένα ηλικιωμένο ζευγάρι που διέμενε στον δεύτερο όροφο. Μεταξύ των Αμερικανών θυμάτων ήταν και μία γυναίκα, η οποία, σύμφωνα με συγγενικό της πρόσωπο, ήταν τριών μηνών έγκυος. Το ένα από τα δύο ζευγάρια είχε ταξιδέψει στην Ελλάδα για τον μήνα του μέλιτος, με το ταξίδι τους να καταλήγει σε ανείπωτη τραγωδία.
Ευθύνες
Η πρόσφατη έκρηξη στην οδό Λυσικράτους, στην Πλάκα, επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της συντήρησης των εγκαταστάσεων φυσικού αερίου και θέρμανσης σε κατοικίες, πολυκατοικίες, επαγγελματικούς χώρους και δημόσια κτίρια, αλλά και το ερώτημα για το ποιος φέρει την ευθύνη όταν αυτές δεν συντηρούνται σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Οπως εξηγεί ο Μιχάλης Χριστοδουλίδης, μηχανολόγος μηχανικός του ΑΠΘ και ενεργειακός επιθεωρητής, η ευθύνη διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος της εγκατάστασης. «Στην περίπτωση μιας πολυκατοικίας, υπεύθυνος για τη συντήρηση του καυστήρα είναι ο διαχειριστής, ενώ σε μια ιδιόκτητη κατοικία η ευθύνη ανήκει στον ιδιοκτήτη. Αντίστοιχα, όταν ένα διαμέρισμα πολυκατοικίας διαθέτει αυτόνομη εγκατάσταση φυσικού αερίου, την ευθύνη δεν έχει ο διαχειριστής, αλλά ο ιδιοκτήτης του συγκεκριμένου διαμερίσματος», λέει ο ενεργειακός επιθεωρητής.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η προβλεπόμενη συχνότητα συντήρησης. Σύμφωνα με τον ίδιο, το άρθρο 5 παρ. 1 ορίζει ότι η συντήρηση και ρύθμιση του συστήματος καυστήρα – λέβητα – καπνοδόχου πρέπει να πραγματοποιείται από αδειοδοτημένο συντηρητή και, στις εγκαταστάσεις κεντρικής θέρμανσης κτιρίων κατοικίας, τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο.
Ωστόσο, ένα σημαντικό ζήτημα αφορά και τους ελέγχους. Οπως επισημαίνει ο Μ. Χριστοδουλίδης, στις κατοικίες δεν πραγματοποιούνται αντίστοιχοι έλεγχοι, σε αντίθεση με τους επαγγελματικούς χώρους και τα δημόσια κτίρια. Ετσι, η τήρηση της υποχρέωσης για την τακτική συντήρηση στις κατοικίες στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ευθύνη του ιδιοκτήτη ή, στην περίπτωση της κεντρικής θέρμανσης, του διαχειριστή της πολυκατοικίας.
