Ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με το πιο κρίσιμο δίλημμα από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, καθώς ύστερα από σχεδόν πέντε μήνες συγκρούσεων η Ουάσιγκτον δυσκολεύεται να βρει μια στρατηγική που να οδηγεί σε πολιτική ή στρατιωτική νίκη. Παρά την προσωρινή παύση των αμερικανικών βομβαρδισμών για τρίτη συνεχόμενη νύχτα, η αμερικανική κυβέρνηση επιμένει ότι όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι, την ώρα όμως που αυξάνονται οι πιέσεις τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και στο πεδίο των επιχειρήσεων.
Πρόκειται για μία κατάσταση στην οποία κάθε νέα επιλογή του Αμερικανού προέδρου μοιάζει χειρότερη από την προηγούμενη, ενώ ακόμη και οι στενότεροι συνεργάτες του εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι σε μια περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση, σημειώνει το CNN.
Η παύση των βομβαρδισμών ανοίγει παράθυρο για διπλωματία
Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αναστείλει τις αμερικανικές επιδρομές κατά του Ιράν για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν δύο εβδομάδες συνεχών βομβαρδισμών φαίνεται ότι επηρεάστηκε άμεσα από τις εισηγήσεις της στρατιωτικής ηγεσίας των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τον Guardian, ο ανώτατος Αμερικανός διοικητής στη Μέση Ανατολή, ναύαρχος Μπράντλεϊ Κούπερ, ενημέρωσε τον πρόεδρο των ΗΠΑ ότι η αμερικανική εκστρατεία είχε σχεδόν εξαντλήσει τους στόχους που είχαν επιλεγεί για πλήγματα στο Ιράν. Όπως φέρεται να του ανέφερε, χωρίς επιστροφή σε ευρείας κλίμακας πολεμικές επιχειρήσεις δεν υπήρχε ουσιαστικός λόγος να συνεχιστεί η εκστρατεία βομβαρδισμών, καθώς η αποτελεσματικότητά της είχε φτάσει στα όριά της.
Η Τεχεράνη δεν αλλάζει στάση για τα Στενά του Ορμούζ
Παρά τις περιορισμένες διπλωματικές επαφές με τη διαμεσολάβηση του Ομάν, το βασικό σημείο σύγκρουσης παραμένει αμετάβλητο.
Η ιρανική κυβέρνηση εξακολουθεί να απαιτεί να αποκτήσει δικαίωμα ελέγχου της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, ξεκαθάρισε ότι δεν διεξάγονται απευθείας συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπογραμμίζοντας ότι η Τεχεράνη «δεν θα επιτρέψει ποτέ στις ΗΠΑ να καθορίσουν πότε αρχίζει και πότε τελειώνει ένας πόλεμος».
Παράλληλα, Ιρανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι πραγματοποιούνται επαφές με το Ομάν για την αποκλιμάκωση της κρίσης, ενώ η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι ανέστειλε και τις δικές της «ανταποδοτικές επιχειρήσεις» εναντίον αμερικανικών συμμάχων, ακολουθώντας την παύση των αμερικανικών επιθέσεων.
Κάθε στρατιωτική επιλογή συνοδεύεται από σοβαρό κόστος
Ο Τραμπ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με ιδιαίτερα δυσάρεστες επιλογές.
Η πρώτη είναι η αποστολή χερσαίων αμερικανικών δυνάμεων, κάτι που θα μπορούσε θεωρητικά να αξιοποιήσει τη σαφή στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ. Ωστόσο, ένα τέτοιο βήμα θα αύξανε δραματικά τον κίνδυνο μεγάλων αμερικανικών απωλειών σε έναν πόλεμο που ήδη θεωρείται ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στο εσωτερικό της χώρας.
Η δεύτερη επιλογή θα ήταν η επέκταση των αεροπορικών επιθέσεων σε λιμάνια, ενεργειακές υποδομές και δίκτυα μεταφορών του Ιράν. Μια τέτοια στρατηγική θα επιδείνωνε σημαντικά τις συνθήκες για τον ιρανικό άμαχο πληθυσμό, χωρίς να υπάρχει βεβαιότητα ότι θα ανάγκαζε την ιρανική ηγεσία να αλλάξει στάση.
Αξιωματούχοι των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών εκτιμούν μάλιστα ότι οι μέχρι σήμερα βομβαρδισμοί δεν έχουν επηρεάσει ουσιαστικά τη διαπραγματευτική θέση της Τεχεράνης.
Οι διαφωνίες μέσα στον Λευκό Οίκο
Σύμφωνα με το CNN, κατά τη διάρκεια σύσκεψης στον Λευκό Οίκο την περασμένη Παρασκευή, τόσο ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς όσο και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν, εξέφρασαν σοβαρές επιφυλάξεις για περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση.
Ο Κέιν φέρεται να προειδοποίησε ότι η συνέχιση της εκστρατείας θα επηρέαζε αρνητικά τα αποθέματα πυρομαχικών των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, δημιουργώντας κινδύνους για άλλες πιθανές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, εκθέσεις της CIA και της Υπηρεσίας Πληροφοριών Άμυνας (DIA) κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι πρόσφατοι βομβαρδισμοί είναι απίθανο να αναγκάσουν το Ιράν να υποχωρήσει στις διαπραγματεύσεις.
Η οικονομική πίεση ίσως δεν αποδώσει
Μία ακόμη επιλογή για την Ουάσιγκτον θα ήταν η ενίσχυση του οικονομικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και εμπορικών πλοίων, ώστε να περιοριστούν τα έσοδα που χρηματοδοτούν το κράτος και τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης.
Ωστόσο, μια τέτοια στρατηγική θα απαιτούσε εβδομάδες ή ακόμη και μήνες για να αποδώσει, ενώ δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα άλλαζε τη στάση της Τεχεράνης.
Αντίθετα, το Ιράν θα μπορούσε να απαντήσει επαναλαμβάνοντας επιθέσεις εναντίον εμπορικών δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας νέα άνοδο στις τιμές της ενέργειας και αυξάνοντας την πολιτική πίεση προς τον Λευκό Οίκο.
Πηγή: CENTCOM/Reuters
Δύσκολη και η επιστροφή σε συμφωνία
Υπάρχει και το ενδεχόμενο επαναφοράς του μνημονίου κατανόησης που είχε οδηγήσει στην προηγούμενη κατάπαυση του πυρός.
Το πρόβλημα είναι ότι η Τεχεράνη θεωρεί πως η συμφωνία προέβλεπε ουσιαστικά την αναγνώριση του δικαιώματός της να ρυθμίζει και να αποκομίζει οικονομικά οφέλη από τη διέλευση πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.
Η αποδοχή μιας τέτοιας απαίτησης θα θεωρούνταν πολιτική ήττα για τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς πριν από την έναρξη του πολέμου η θαλάσσια οδός λειτουργούσε κανονικά χωρίς τέτοιους περιορισμούς.
Παράλληλα, ο Τραμπ θα δεχόταν έντονη κριτική από τους υποστηρικτές μιας σκληρής εξωτερικής πολιτικής, οι οποίοι θα τον κατηγορούσαν ότι προσφέρει στην Τεχεράνη ευνοϊκότερους όρους από εκείνους που είχαν αρχικά συμφωνηθεί.
Αυξάνονται οι πολιτικές πιέσεις
Εκτός από τις στρατιωτικές δυσκολίες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ βρίσκεται αντιμέτωπος και με σοβαρές πολιτικές πιέσεις.
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου τις προηγούμενες ημέρες αύξησε τον φόβο για ακριβότερα καύσιμα στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ οι επιθέσεις των φιλοϊρανών Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα απειλούν και εναλλακτικές θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου.
Οι εξελίξεις αυτές σημειώνονται λίγους μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, στις οποίες οι Ρεπουμπλικανοί αναμένεται να δώσουν δύσκολη μάχη για τη διατήρηση των πολιτικών τους δυνάμεων.
Δημοσκόπηση δείχνει σύγχυση και απαισιοδοξία
Νέα δημοσκόπηση των CBS News και YouGov αποτυπώνει τη δυσκολία της κυβέρνησης να πείσει τους Αμερικανούς για τη στρατηγική της.
Μόλις το 31% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι κατανοεί ξεκάθαρα τι συμβαίνει στα Στενά του Ορμούζ, ενώ μόνο το 40% θεωρεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν το πάνω χέρι στη σύγκρουση.
Παράλληλα, το 76% πιστεύει ότι ο πόλεμος αποδείχθηκε πολύ πιο δύσκολος από ό,τι είχε υπολογίσει η κυβέρνηση Τραμπ.
Ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι «όλες οι επιλογές είναι ανοιχτές»
Ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, επιχείρησε να παρουσιάσει την παύση των βομβαρδισμών ως τακτική επιλογή και όχι ως ένδειξη αδυναμίας.
Μιλώντας στα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα υποστήριξε ότι το Ιράν βρίσκεται διπλωματικά, οικονομικά και στρατιωτικά απομονωμένο, ενώ προειδοποίησε ότι ο πρόεδρος παραμένει «έτοιμος και πλήρως προετοιμασμένος» για νέα στρατιωτική δράση εφόσον το κρίνει αναγκαίο.
Ωστόσο, η πραγματικότητα στο πεδίο παραμένει σύνθετη. Παρότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν σαφή στρατιωτική υπεροχή, το Ιράν εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα να προκαλεί σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία μέσω των επιθέσεων με πυραύλους και drones στη ναυσιπλοΐα των Στενών του Ορμούζ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να αναζητά έναν τρόπο να αναγκάσει την Τεχεράνη σε υποχώρηση χωρίς να εμπλακεί σε έναν μακροχρόνιο χερσαίο πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, ύστερα από σχεδόν πέντε μήνες συγκρούσεων, κάθε νέα κλιμάκωση φαίνεται να τον οδηγεί ξανά στο ίδιο αδιέξοδο, χωρίς να διακρίνεται κάποια ρεαλιστική πορεία προς μια συμφωνία ειρήνης που να ικανοποιεί τους αμερικανικούς στόχους.
