Σε κατάσταση διαρκούς επιχειρησιακής ετοιμότητας διατηρεί τις δυνάμεις του στη Μέση Ανατολή το αμερικανικό Πεντάγωνο, έχοντας εκπονήσει νέα σχέδια για αεροπορικά πλήγματα διάρκειας τριών ημερών κατά του Ιράν, την ίδια ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, συνεχίζει να επιδεικνύει διστακτικότητα ως προς την επανέναρξη των ευρείας κλίμακας πολεμικών επιχειρήσεων.
Το σχέδιο των 3 ημερών και η αναβολή λόγω εκλογών
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο αμερικανικός στρατός προετοιμάζει επιλογές για την επανέναρξη μεγάλων πολεμικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν.
Με διαταγή του Τραμπ, αναφέρουν οι New York Times, το Πεντάγωνο έχει καταστρώσει σχέδια για πλήγματα κατά του ιρανικού οπλοστασίου drones και πυραύλων, ενεργειακών εγκαταστάσεων και άλλων στρατιωτικών υποδομών, ενώ σύντομα στη Μέση Ανατολή θα βρίσκονται ταυτόχρονα τρία αεροπλανοφόρα.
Ωστόσο, ο ίδιος έχει αποφασίσει επανειλημμένα να μην εξαπολύσει εκ νέου βαριές επιχειρήσεις. Η απάντηση των ΗΠΑ έχει καταστεί πιο συγκρατημένη τις τελευταίες εβδομάδες, παρά τις κλιμακούμενες επιθέσεις του Ιράν σε πετρελαιοφόρα.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social την Πέμπτη, ο Τραμπ ξεκαθάρισε την πρόθεσή του. «Δεν πρόκειται να επιτεθώ στο Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, καθώς οι δύο χώρες διεξάγουν παραγωγικές συζητήσεις», δήλωσε.
Τους τελευταίους μήνες, η ομάδα εθνικής ασφαλείας και το Πεντάγωνο υπέβαλαν στον Τραμπ πέντε διαφορετικές προτάσεις για ευρείες επιχειρήσεις είτε κατά του Ιράν είτε κατά των Χούθι στην Υεμένη, αλλά ο Αμερικανός Πρόεδρος άσκησε βέτο και στις πέντε περιπτώσεις.
Παρ’ όλα αυτά, ζήτησε εκ νέου επιλογές για πλήγματα. Ανώτεροι αξιωματούχοι εθνικής ασφαλείας, υπό τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, συζήτησαν τα σχεδιαζόμενα πλάνα σε συνάντηση στη βάση Καμπ Ντέιβιντ.
Το σχέδιο εστιάζει σε μια σύντομη, εντατική εκστρατεία διάρκειας περίπου τριών ημερών.
Τα πλήγματα θα επικεντρωθούν στο οπλοστάσιο πυραύλων και drones του Ιράν -το μεγαλύτερο μέρος του οποίου έχει ανασυγκροτηθεί από τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC)- καθώς και σε ενεργειακές υποδομές, κέντρα διοίκησης και αρχηγεία των IRGC.
Το νεότερο αυτό σχέδιο είχε αποκαλυφθεί αρχικά από τον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios.
Διπλωματικό αδιέξοδο και τακτική αναβάθμιση
Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαιώνουν την εκτίμηση του Τραμπ ότι σημειώνεται κάποια πρόοδος στις διπλωματικές συνομιλίες που διεξάγονται μέσω διαμεσολαβητών, αν και αυτές προσκρούουν σταθερά στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές ζητούν συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα ως προαπαιτούμενο, ενώ οι Ιρανοί επιμένουν ότι το θέμα αυτό πρέπει να συζητηθεί τελευταίο.
Στο πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων, το Ιράν αποδεικνύεται ένας σημαντικά ενισχυμένος αντίπαλος, καθώς του τακτικές παρουσιάζουν αισθητή βελτίωση, σημειώνουν οι New York Times.
Η κατάρριψη των ιρανικών πυραύλων απαιτεί πλέον πολύ μεγαλύτερη κατανάλωση αμυντικών πυρομαχικών, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα ήδη πιεσμένα αμερικανικά αποθέματα αναχαίτισης. Παράλληλα, με τη συνδρομή υψηλής ευκρίνειας δορυφορικών εικόνων που παρέχουν κινεζικές εταιρείες, η Τεχεράνη έχει αναβαθμίσει την ακρίβειά της, στοχεύοντας με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα τις αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, οι επιθέσεις στη θάλασσα κλιμακώνονται, καθώς από τον Σεπτέμβριο το Ιράν έχει πλήξει τουλάχιστον 13 πλοία σύμφωνα με τη Βρετανική Ναυτική Υπηρεσία (UKMTO) -με άλλες εκθέσεις πληροφοριών να ανεβάζουν τον αριθμό σχεδόν στα 20- χωρίς ωστόσο καμία από αυτές τις ενέργειες να προκαλέσει μέχρι στιγμής μια ευρείας κλίμακας αμερικανική απάντηση.
Το Ορμούζ, ο «σκιώδης στόλος» και οι κυρώσεις
Αν και οι εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή καταγράφουν άνοδο, οι ιρανικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει ανησυχία στις ναυτιλιακές εταιρείες.
Στην ανάρτησή του την Πέμπτη, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι κανένα δεξαμενόπλοιο που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ δεν μεταφέρει ιρανικό πετρέλαιο. Ισχυρισμός που αμφισβητείται από αναφορές πληροφοριών, καθώς το Ιράν επιτρέπει τη διέλευση σε πλοία που καταβάλλουν τέλη ή μεταφέρουν δικό του πετρέλαιο, ενώ διαθέτει και τον δικό του «σκιώδη στόλο».
Κινεζικές εταιρείες καταβάλλουν τέλη στο Ιράν για ασφαλή διέλευση, ενώ η Τεχεράνη αναμιγνύει κρυφά το πετρέλαιό της με ιρακινό για να παρακάμπτει τις κυρώσεις, σύμφωνα με τους NYT.
Την Πέμπτη, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ επέβαλε κυρώσεις σε 17 πλοία που συμμετείχαν στον σκιώδη στόλο λαθρεμπορίου.
Εσωτερικές διαφωνίες
Ακόμη και μέλη του στενού κύκλου του Τραμπ εμφανίζονται σκεπτικά για το αν η στρατιωτική δράση θα αλλάξει τους υπολογισμούς της Τεχεράνης.
Ορισμένοι θεωρούν ότι η εκστρατεία οικονομικής πίεσης αποδίδει και χρειάζεται απλώς περισσότερος χρόνος.
Αναλυτές και αξιωματούχοι προέβλεπαν ότι ο Τραμπ θα περίμενε την ολοκλήρωση των ισραηλινών εκλογών στις 27 Οκτωβρίου και των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών την επόμενη εβδομάδα, πριν λάβει οριστικές αποφάσεις.
Παρ’ όλα αυτά, οι αμερικανικές στρατιωτικές διοικήσεις παραμένουν σε ετοιμότητα για άμεση έναρξη επιχειρήσεων.
Τρία αεροπλανοφόρα στον Κόλπο
Παράλληλα, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή ενισχύεται θεαματικά. Η ομάδα μάχης του αεροπλανοφόρου «USS Theodore Roosevelt» απέπλευσε από το Σαν Ντιέγκο και αναμένεται να συντονιστεί με τα αεροπλανοφόρα «George H.W. Bush» και «George Washington» στα τέλη Οκτωβρίου.
Αυτή η εξέλιξη σηματοδοτεί μια σπάνια κλίμακα ναυτικής ισχύος, καθώς είναι η πρώτη φορά από το 2003 που τρία αμερικανικά αεροπλανοφόρα θα βρίσκονται ταυτόχρονα στη Μέση Ανατολή.
Έτσι, στα τέλη του μήνα, περισσότεροι από 20.000 ναύτες και πεζοναύτες θα είναι αναπτυγμένοι στη θάλασσα, υποστηριζόμενοι από εκατοντάδες αεροσκάφη – αν και η συγκέντρωση αυτή θα είναι προσωρινή, δεδομένου ότι το George Washington προβλέπεται να επιστρέψει στη βάση του στην Ιαπωνία μόλις φτάσει το Roosevelt για να το αντικαταστήσει.
Όμως, παρά τη γιγαντιαία συσσώρευση δυνάμεων, το «πράσινο φως» από τον Τραμπ δεν θεωρείται βέβαιο. Αμερικανοί αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους για περαιτέρω εξάντληση των παγκόσμιων αποθεμάτων αμυντικών όπλων.
Στον αντίποδα, όσοι υποστηρίζουν την επανέναρξη των πληγμάτων επισημαίνουν ότι η ιρανική οικονομία εξασθενεί και ένα σύντομο, σφοδρό σφυροκόπημα θα επιδείνωνε τα προβλήματα της Τεχεράνης, πλήττοντας την ικανότητά της να ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ.
Προς το παρόν, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να καταρρίπτουν ιρανικά drones και πυραύλους κρουζ, χωρίς όμως να χτυπούν τον σκιώδη στόλο ή να διεξάγουν αποκτήσεις αντιποίνων εντός του ιρανικού εδάφους.
Ενώ στην αρχή του πολέμου οι ΗΠΑ εκτόξευαν συνήθως δύο πυραύλους αναχαίτισης για κάθε ιρανικό πύραυλο, οι βελτιωμένες ιρανικές τακτικές αναγκάζουν πλέον τις αμερικανικές δυνάμεις να καταναλώνουν πολύ μεγαλύτερο αριθμό αμυντικών πυραύλων.
Έτσι, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) αναγκάζεται πλέον να μεταφέρει οπλικά συστήματα και πυρομαχικά από την Ευρώπη και την Ασία για να καλύψει τις ανάγκες στη Μέση Ανατολή.
