Στην τελική ευθεία βρίσκεται ο ψηφιακός μετασχηματισμός της ελληνικής Δικαιοσύνης, μέσα από ένα από τα μεγαλύτερα τεχνολογικά προγράμματα που έχουν υλοποιηθεί ποτέ στη χώρα. Το έργο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την αναβάθμιση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου, την ψηφιοποίηση 300 εκατομμυρίων σελίδων δικαστικών αρχείων, καθώς και την εγκατάσταση συστημάτων ψηφιακής καταγραφής σε 110 δικαστικές αίθουσες.
Τα έργα αυτά, που σχεδιάζει και υλοποιεί η «Κοινωνία της Πληροφορίας» υπό την εποπτεία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, φέρνουν χειροπιαστά οφέλη στην καθημερινότητα. Στόχος είναι να μπει τέλος στις καθυστερήσεις για πολίτες και δικηγόρους, να βελτιωθεί η διαχείριση των δεδομένων και να εκσυγχρονιστούν ριζικά οι υποδομές σε δικαστήρια και εισαγγελίες όλης της χώρας.
Η αναβάθμιση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου
Στην καρδιά αυτής της προσπάθειας βρίσκεται ένα μεγάλο έργο ψηφιακών υποδομών (ΤΠΕ), με τον προϋπολογισμό του να αγγίζει τα 69,1 εκατ. ευρώ (μαζί με ΦΠΑ). Το συγκεκριμένο πρόγραμμα περιλαμβάνει τόσο την ουσιαστική ενίσχυση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου, όσο και τη δεύτερη φάση του Ολοκληρωμένου Συστήματος που διαχειρίζεται τις πολιτικές και ποινικές δικαστικές υποθέσεις της χώρας (ΟΣΔΔΥ-ΠΠ).
Η αναβάθμιση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου είναι κομβικής σημασίας, αφού πρόκειται για μία από τις υπηρεσίες που χρησιμοποιούν συχνότερα οι πολίτες και το Δημόσιο. Ο εκσυγχρονισμός του φέρνει περισσότερους αυτοματισμούς, καλύτερη ποιότητα δεδομένων και άμεση σύνδεση με ελληνικά και ευρωπαϊκά συστήματα (όπως το ECRIS), κάνοντας την έκδοση των πιστοποιητικών πολύ πιο γρήγορη και απλή. Παράλληλα, το σύστημα θωρακίζεται με αυστηρότερους μηχανισμούς ασφαλείας, μειώνοντας δραστικά τη γραφειοκρατία και την ταλαιπωρία για τον πολίτη.
Το μεγαλύτερο έργο ψηφιοποίησης δικαστικών αρχείων
Την ίδια στιγμή, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα ψηφιοποίησης στην ιστορία του ελληνικού Δημοσίου. Το γιγαντιαίο αυτό έργο αφορά τα αρχεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης και «απλώνεται» σε 320 δικαστήρια και εισαγγελίες της χώρας – από τον Άρειο Πάγο μέχρι ειρηνοδικεία. Ο τελικός στόχος είναι να περάσουν στον ψηφιακό κόσμο περίπου 300,24 εκατομμύρια σελίδες, με άμεσο ορόσημο την ολοκλήρωση του 90% του έργου (δηλαδή 270 εκατ. σελίδες).
Όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία προόδου, έχουν ήδη σαρωθεί 273.411.559 σελίδες, έχουν δειγματοληπτικά ελεγχθεί 246.928.398, έχουν μεταφορτωθεί 207.184.434, ενώ οι καταχωρημένες σελίδες ανέρχονται σε 139.234.997 και τα καταχωρημένα έγγραφα σε 16.838.625.
Πέρα από τον όγκο των δεδομένων, η ουσία του έργου βρίσκεται στη μετατροπή του φυσικού αρχείου σε αναζητήσιμη ψηφιακή πληροφορία. Τα έγγραφα υφίστανται διαδικασίες σάρωσης, αναγνώρισης χαρακτήρων (OCR), εμπλουτισμού με μεταδεδομένα και καταχώρισης σε σύστημα Διαχείρισης Διαδικασιών, Εγγράφων και Ψηφιακών Αρχείων.
Με τον τρόπο αυτό διευκολύνεται η αναζήτηση και η ανάκτηση εγγράφων, ενισχύεται η ασφάλεια της πληροφορίας και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για καλύτερη διασύνδεση με τα πληροφοριακά συστήματα του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
Το έργο έχει πανελλαδική κάλυψη, καθώς υλοποιείται σε 249 δομές στην ηπειρωτική Ελλάδα και σε 71 δομές της νησιωτικής χώρας.
Οι 110 αίθουσες που περνούν στην ψηφιακή εποχή
Ένα ακόμη σημαντικό σκέλος του ψηφιακού μετασχηματισμού αφορά την αναβάθμιση του συστήματος τήρησης των αρχείων των δικαστηρίων, έργο συνολικού συμβατικού τιμήματος 28,78 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ.
Το έργο προβλέπει την εγκατάσταση τεχνικών υποδομών για την ψηφιακή καταγραφή, αποθήκευση και διάθεση των πρακτικών συνεδριάσεων των πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό αναπτύσσεται ο απαραίτητος εξοπλισμός και πραγματοποιούνται εργασίες δικτύωσης σε έως 110 αίθουσες ακροαματικής διαδικασίας πανελλαδικά, συμπεριλαμβανομένων επιλεγμένων αιθουσών σε καταστήματα κράτησης που χρησιμοποιούνται ως ακροατήρια.
Παράλληλα, προβλέπεται η παροχή υπηρεσιών ηχογράφησης και αποηχογράφησης έως 110.000 ωρών ανά συμβατικό έτος, γεγονός που αναδεικνύει το εύρος της παρέμβασης στην καθημερινή λειτουργία των δικαστηρίων.
Η ψηφιακή καταγραφή της ακροαματικής διαδικασίας και η ασφαλής αποθήκευση των πρακτικών θεωρούνται κρίσιμες παράμετροι για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των δικαστικών υποθέσεων, καθώς μειώνουν τον χρόνο επεξεργασίας και διευκολύνουν την πρόσβαση στο σχετικό υλικό.
Το έργο περιλαμβάνει επίσης συμπληρωματικές δυνατότητες αξιοποίησης τεχνητής νοημοσύνης για την αποηχογράφηση πρακτικών, με στόχο την περαιτέρω επιτάχυνση της επεξεργασίας και την ενίσχυση της ποιότητας των παραγόμενων δεδομένων.
Η πορεία υλοποίησης
Σύμφωνα με τα στοιχεία προόδου, στο έργο για την τήρηση των αρχείων των δικαστηρίων έχουν ήδη παραληφθεί οι φάσεις που αφορούν τη μελέτη εφαρμογής, την αναβάθμιση του συστήματος, τις εξωστρεφείς ηλεκτρονικές υπηρεσίες, τις διαλειτουργικότητες, την εγκατάσταση εξοπλισμού και την επέκταση των υπηρεσιών στις 110 δικαστικές αίθουσες.
Έχουν επίσης ολοκληρωθεί οι φάσεις δοκιμαστικής και πιλοτικής λειτουργίας, εκπαίδευσης χρηστών και υιοθέτησης τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, ενώ σε εξέλιξη παραμένουν οι υπηρεσίες ηχογράφησης και αποηχογράφησης.
Αντίστοιχα, στο έργο αναβάθμισης και επέκτασης των ΤΠΕ της Δικαιοσύνης έχουν ολοκληρωθεί φάσεις που αφορούν μελέτες, προμήθεια εξοπλισμού, ανάπτυξη ψηφιακών υπηρεσιών, παραμετροποίηση συστημάτων και εκπαίδευση. Όσον αφορά στο ΟΣΔΔΥ-ΠΠ, η πλήρης παραγωγική λειτουργία των νέων δυνατοτήτων προβλέπεται εντός του 2026.
«Η Δικαιοσύνη μπαίνει πλέον σε μια νέα ψηφιακή τάξη, όπου η πληροφορία δεν χάνεται στον όγκο του χαρτιού, αλλά οργανώνεται, προστατεύεται και αξιοποιείται προς όφελος του πολίτη και των θεσμών. Με τα έργα που υλοποιεί η Κοινωνία της Πληροφορίας, το ποινικό μητρώο, τα δικαστικά αρχεία και οι ίδιες οι αίθουσες των δικαστηρίων αποκτούν σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, που ενισχύουν την ταχύτητα, τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της δικαστικής λειτουργίας», δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθύνων σύμβουλος της Κοινωνίας της Πληροφορίας, Σταύρος Ασθενίδης.
«Δεν μιλάμε απλώς για έργα πληροφορικής. Μιλάμε για μια ουσιαστική θεσμική υποδομή που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η Δικαιοσύνη στην πράξη. Από την ψηφιοποίηση εκατοντάδων εκατομμυρίων σελίδων και την ενίσχυση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου, έως τις 110 αίθουσες ακροαματικής διαδικασίας που αποκτούν προηγμένες δυνατότητες ψηφιακής καταγραφής, χτίζουμε ένα περιβάλλον πιο αποτελεσματικό, πιο διαφανές και πιο φιλικό για όλους», προσθέτει.
