Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ είχαν επεξεργαστεί ένα μυστικό σχέδιο αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν, το οποίο προέβλεπε την ανάδειξη του πρώην προέδρου Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ στην εξουσία μετά την έναρξη του πολέμου και τη δολοφονία του τότε ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ στα πρώτα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα της 28ης Φεβρουαρίου.
Παρά τις ακραίες και σκληροπυρηνικές θέσεις του παρελθόντος, ο Αχμαντινετζάντ φαίνεται ότι είχε επιλεγεί από Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ ως ένας «πραγματιστής» που θα μπορούσε να διαχειριστεί τη χώρα σε μια μεταβατική περίοδο.
Το σχέδιο, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλούνται οι ΝΥΤ, είχε εκπονηθεί από το Ισραήλ με την έγκριση της κυβέρνησης Τραμπ. Ήταν η περίοδος κατά την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωνε δημοσίως ότι θα ήταν καλύτερο «κάποιος από το εσωτερικό» του Ιράν να αναλάβει την εξουσία.
Ωστόσο, η επιχείρηση εκτροχιάστηκε σχεδόν αμέσως.
Ο βομβαρδισμός στο σπίτι του Αχμαντινετζάντ
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ισραηλινό αεροπορικό πλήγμα στόχευσε την κατοικία του Αχμαντινετζάντ στην Τεχεράνη την πρώτη ημέρα του πολέμου.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι ο πραγματικός στόχος της επιχείρησης ήταν να σκοτωθούν οι άνδρες ασφαλείας που τον επιτηρούσαν και να απελευθερωθεί ο πρώην πρόεδρος από τον κατ’ οίκον περιορισμό που του είχε επιβάλει το ιρανικό καθεστώς.
Η επίθεση δεν κατέστρεψε το σπίτι του, ωστόσο χτυπήθηκε το φυλάκιο ασφαλείας στην είσοδο του δρόμου, με δορυφορικές εικόνες να δείχνουν ότι υπέστη σοβαρές ζημιές.
Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν αργότερα ότι ο Αχμαντινετζάντ επέζησε, αλλά σκοτώθηκαν οι «σωματοφύλακές» του, οι οποίοι στην πραγματικότητα ήταν μέλη των Φρουρών της Επανάστασης που τον επιτηρούσαν.
Σύμφωνα με τους New York Times, ο πρώην πρόεδρος τραυματίστηκε από την επίθεση και στη συνέχεια απογοητεύτηκε από το σχέδιο αλλαγής καθεστώτος. Έκτοτε δεν έχει εμφανιστεί δημόσια και οι αμερικανικές αρχές φέρονται να αγνοούν πού βρίσκεται και ποια είναι η κατάσταση της υγείας του.
Άρθρο του Atlantic τον Μάρτιο περιέγραφε την επιχείρηση ως «ουσιαστικά μια απόδραση από φυλακή», ενώ συνεργάτης του Αχμαντινετζάντ επιβεβαίωσε στους ΝΥΤ ότι ο ίδιος αντιλήφθηκε την επίθεση ως προσπάθεια απελευθέρωσής του.
Το σχέδιο αλλαγής καθεστώτος και οι αμφιβολίες στην Ουάσινγκτον
Οι New York Times αναφέρουν ότι το σχέδιο αποτελούσε μέρος μιας ευρύτερης ισραηλινής στρατηγικής για την ανατροπή της θεοκρατικής κυβέρνησης του Ιράν.
Παράλληλα, όμως, ανέδειξε το πόσο ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φαίνεται να υποτίμησαν τόσο τη δυσκολία του πολέμου όσο και την πολυπλοκότητα μιας αλλαγής εξουσίας στην Τεχεράνη.
Ακόμη και στενοί συνεργάτες του Τραμπ θεωρούσαν το σχέδιο εξαιρετικά ριψοκίνδυνο και μη ρεαλιστικό, ενώ αρκετοί Αμερικανοί αξιωματούχοι αμφισβητούσαν ανοιχτά το κατά πόσο ο Αχμαντινετζάντ θα μπορούσε πραγματικά να επιστρέψει στην εξουσία.
Οι ίδιες πηγές υποστήριζαν ότι Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ αναζητούσαν κάποιον «πραγματιστή» μέσα από το ίδιο το ιρανικό σύστημα, ακόμη κι αν δεν επρόκειτο για μετριοπαθή πολιτικό.
Το σχέδιο φαίνεται ότι επηρεάστηκε και από την προηγούμενη αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, μετά την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο, όταν η Ουάσινγκτον είχε βρει προσωρινό αντικαταστάτη πρόθυμο να συνεργαστεί με τον Λευκό Οίκο.
Η «ασυνήθιστη επιλογή» του Αχμαντινετζάντ
Οι New York Times χαρακτηρίζουν «τεράστιο ευφημισμό» το να αποκαλέσει κανείς τον Αχμαντινετζάντ «ασυνήθιστη επιλογή».
Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του από το 2005 έως το 2013, ο Ιρανός πολιτικός είχε γίνει διεθνώς γνωστός για τις δηλώσεις περί «εξαφάνισης του Ισραήλ από τον χάρτη», για την υποστήριξή του στο πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, για την επιθετική ρητορική κατά των ΗΠΑ αλλά και για τη βίαιη καταστολή της εσωτερικής αντιπολίτευσης.
Είχε επίσης αρνηθεί το Ολοκαύτωμα, είχε δηλώσει ότι «δεν υπάρχει ούτε ένας ομοφυλόφιλος στο Ιράν» και είχε συμμετάσχει σε συνέδριο με τίτλο «Ένας κόσμος χωρίς Σιωνισμό».
Παράλληλα, επί των ημερών του το Ιράν επιτάχυνε σημαντικά τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια ο Αχμαντινετζάντ είχε έρθει σε σύγκρουση με το καθεστώς των μουλάδων, κατηγορώντας την ηγεσία για διαφθορά. Οι ιρανικές αρχές τον απέκλεισαν επανειλημμένα από εκλογικές διαδικασίες, περιόρισαν τις μετακινήσεις του και συνέλαβαν συνεργάτες του.
Αν και δεν εμφανίστηκε ποτέ ανοιχτά αντικαθεστωτικός, η Τεχεράνη άρχισε να τον αντιμετωπίζει ως δυνητικά αποσταθεροποιητικό παράγοντα.
Οι δηλώσεις για τον Τραμπ και τα ταξίδια στη Δύση
Σε συνέντευξή του στους New York Times το 2019, ο Αχμαντινετζάντ είχε μάλιστα επαινέσει τον Ντόναλντ Τραμπ.
«Ο κ. Τραμπ είναι άνθρωπος της δράσης», είχε δηλώσει. «Είναι επιχειρηματίας και άρα μπορεί να υπολογίζει το κόστος και το όφελος και να παίρνει αποφάσεις».
Τα τελευταία χρόνια ταξίδεψε στη Γουατεμάλα αλλά και δύο φορές στην Ουγγαρία, χώρα με στενές σχέσεις με το Ισραήλ, γεγονός που είχε τροφοδοτήσει θεωρίες συνωμοσίας μέσα στο Ιράν.
Κατά τις επισκέψεις του στη Βουδαπέστη μίλησε σε πανεπιστήμιο που συνδέεται με τον Βίκτορ Όρμπαν, ενώ επέστρεψε στο Ιράν λίγες ημέρες πριν από την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ.
Έκτοτε έχει διατηρήσει σχεδόν πλήρη σιωπή για τον πόλεμο, κάτι που έχει προκαλέσει έντονα σχόλια στα ιρανικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
