Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε χθες, Τετάρτη, ότι η σύναψη συμφωνίας με το Ιράν είναι «πολύ πιθανή». Η δήλωσή του προκάλεσε πτώση στις τιμές του πετρελαίου και άνοδο στους διεθνείς χρηματιστηριακούς δείκτες, αν και ο ίδιος διατήρησε στο τραπέζι την απειλή νέων αμερικανικών βομβαρδισμών.
Η αισιοδοξία Τραμπ για συμφωνία με το Ιράν
«Είχαμε πολύ καλές συζητήσεις τις τελευταίες 24 ώρες και είναι πολύ πιθανό να καταλήξουμε σε συμφωνία», διαβεβαίωσε ο Αμερικανός πρόεδρος δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου.
Ο Τραμπ είχε εκφράσει νωρίτερα την αισιοδοξία του μέσω Truth Social. «Αν το Ιράν δεχτεί να δώσει ό,τι συμφωνήθηκε (…) η ήδη θρυλική επιχείρηση ‘Επική Οργή’ θα τελειώσει», ανέφερε ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος.
Ωστόσο, ο ίδιος προειδοποίησε ότι η στρατιωτική πίεση θα επανέλθει, εάν η Τεχεράνη απορρίψει την αμερικανική πρόταση. Αν οι Ιρανοί «δεν δεχτούν, θα αρχίσουν (νέοι) βομβαρδισμοί, και θα είναι, λυπηρά, πολύ υψηλότερου επιπέδου και έντασης από ό,τι προηγουμένως», διεμήνυσε ο Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφερόταν στον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι αμερικανικές και οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας στις 28 Φεβρουαρίου και συνεχίστηκε έως την κήρυξη κατάπαυσης του πυρός στις 8 Απριλίου.
Η στάση της Τεχεράνης στις διαπραγματεύσεις
Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο βασικός διαπραγματευτής του Ιράν και πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, εκτίμησε ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει την «παράδοση» της χώρας. Ο ίδιος ανέφερε ότι οι ΗΠΑ εφαρμόζουν «νέα στρατηγική» με στόχο «να καταστραφεί η συνοχή της χώρας».
Πάντως, το Ιράν δεν έκλεισε την πόρτα στις διαπραγματεύσεις. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, σημείωσε ότι η Τεχεράνη «εξετάζει ακόμη το σχέδιο και την πρόταση» των Αμερικανών.
Θετική αντίδραση στις αγορές και πτώση στο πετρέλαιο
Οι αγορές επέλεξαν να κρατήσουν το αισιόδοξο σενάριο. Η Wall Street έκλεισε με καθαρή άνοδο, ακολουθώντας το κλίμα ευφορίας στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Στις πρώτες συναλλαγές στα ασιατικά χρηματιστήρια, οι δείκτες παρουσίαζαν επίσης μεγάλη άνοδο. Η τιμή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, που αποτελεί ποικιλία αναφοράς του αργού, υποχώρησε σχεδόν κατά 8%, στα 101,27 δολάρια, μακριά από τα 126 δολάρια όπου είχε φθάσει πριν από λίγες ημέρες.
Προχθές, Τρίτη, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι έλαβε υπόψη «την τεράστια στρατιωτική επιτυχία που σημειώσαμε» και «τη μεγάλη πρόοδο που έγινε προς πλήρη και τελική συμφωνία με αντιπροσώπους του Ιράν». Στη συνέχεια, ο ίδιος αποφάσισε ότι η στρατιωτική επιχείρηση, η οποία είχε αρχίσει μία ημέρα νωρίτερα με στόχο την έξοδο εκατοντάδων αποκλεισμένων εμπορικών πλοίων από τον Κόλπο μέσω των Στενών του Ορμούζ, συνοδεία αμερικανικών πολεμικών πλοίων, «θα ανασταλεί για βραχύ χρονικό διάστημα». Την ανακοίνωση την έκανε και αυτή τη φορά μέσω της πλατφόρμας του.
Τα Στενά του Ορμούζ και ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών
Η Τεχεράνη έχει πρακτικά κλειδώσει το στενό, το οποίο έχει στρατηγική σημασία για τις εξαγωγές υδρογονανθράκων από τη Μέση Ανατολή προς τον υπόλοιπο κόσμο. Η κίνηση αυτή έγινε μετά την έναρξη του πολέμου, ο οποίος έχει προκαλέσει χιλιάδες νεκρούς, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο.
Η Ουάσινγκτον συνεχίζει, από την πλευρά της, τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών που άρχισε στις 13 Απριλίου. Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε χθες ότι «εξουδετερώθηκε» ιρανικό πετρελαιοφόρο, το οποίο προσπαθούσε να σπάσει τον αποκλεισμό, με πλήγμα στο πηδάλιό του.
Παράλληλα, το αεροπλανοφόρο Charles De Gaulle πλησίασε και πήρε θέση στην περιοχή του Κόλπου, σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές. Η κίνηση αυτή θεωρείται πιθανή ένδειξη εξελίξεων επί του πεδίου, καθώς η συμμαχία που συγκροτούν η Γαλλία και η Βρετανία επιδιώκει να εγγυηθεί την «ασφάλεια» του στενού, εάν υπάρξει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Το σχέδιο απόφασης στον ΟΗΕ
Στον ΟΗΕ, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους, μεταξύ των οποίων βασίλεια του Κόλπου, έχουν καταρτίσει σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας. Το σχέδιο απαιτεί από την Τεχεράνη να βάλει τέλος στις επιθέσεις της, να αποκαλύψει πού έχουν ποντιστεί θαλάσσιες νάρκες και να απόσχει από την επιβολή τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο. Η ψηφοφορία αναμένεται να διεξαχθεί τις επόμενες ημέρες, ενώ παραμένει άγνωστη η στάση της Ρωσίας και της Κίνας.
Η έναρξη της αμερικανικής επιχείρησης τη Δευτέρα στο στενό συνοδεύτηκε από ανταλλαγές πυρών στη θάλασσα ανάμεσα στους Ιρανούς και στους Αμερικανούς. Την ίδια περίοδο σημειώθηκαν επιθέσεις που αποδόθηκαν στο Ιράν εναντίον των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, έπειτα από εβδομάδες σχετικής ηρεμίας.
Η ελπίδα του Πακιστάν και η πίεση στην ιρανική κοινωνία
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σαμπάζ Σαρίφ, η χώρα του οποίου φιλοξένησε τον πρώτο και μέχρι στιγμής μοναδικό άκαρπο γύρο απευθείας συνομιλιών των ΗΠΑ και του Ιράν στις 11 Απριλίου, δήλωσε χθες ότι τρέφει την «ελπίδα» πως η τρέχουσα «ώθηση» θα οδηγήσει σε «διαρκή ειρήνη».
Στο Ιράν, μέρος της κοινωνίας εμφανίζεται εξαντλημένο από τη συνεχιζόμενη κρίση. «Η ψυχολογική πίεση είναι έντονη. Όλος ο κόσμος είναι αποκαρδιωμένος, δεν έχει καμιά ελπίδα εξαιτίας αυτού του ψυχολογικού παιγνιδιού», εκμυστηρεύτηκε η Αζαντέ, 43χρονη μεταφράστρια, η οποία μίλησε τηλεφωνικά από την Τεχεράνη σε δημοσιογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου στο Παρίσι.
Το Ισραήλ δηλώνει έτοιμο για όλα τα σενάρια
Στο Ισραήλ, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου διαβεβαίωσε ότι είναι έτοιμος «για όλα τα σενάρια» στο Ιράν. Ο ισραηλινός στρατός είναι επίσης «έτοιμος» να ξαναρχίσει «ισχυρή» επιχείρηση, σύμφωνα με τον επικεφαλής του, υποστράτηγο Εγιάλ Ζαμίρ.
Την ίδια ώρα, οι βομβαρδισμοί συνεχίζονται στον Λίβανο, στο άλλο βασικό μέτωπο του πολέμου. Ο ισραηλινός στρατός εξαπέλυσε βομβαρδισμό στη Βηρυτό εναντίον ανώτερου αξιωματικού επίλεκτης μονάδας του στρατιωτικού βραχίονα της Χεζμπολάχ.
Πηγές του AFP στο σιιτικό κίνημα, το οποίο πρόσκειται στο Ιράν, επιβεβαίωσαν ότι κορυφαίο στέλεχος της δύναμης Ραντουάν σκοτώθηκε στον βομβαρδισμό. Η επίθεση ήταν η πρώτη στη λιβανική πρωτεύουσα μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός στις 17 Απριλίου.
Συνεχίζονται οι επιθέσεις στον Λίβανο
Το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου κατέγραψε τουλάχιστον 11 νεκρούς από ισραηλινούς βομβαρδισμούς στο νότιο και στο ανατολικό τμήμα της χώρας, παρά την υποτιθέμενη ανακωχή που επέβαλαν οι ΗΠΑ.
Από την πλευρά του, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε «ύποπτο εναέριο στόχο» που κατευθυνόταν από τον Λίβανο προς βόρειο τομέα της χώρας. Η αναχαίτιση προκάλεσε την ενεργοποίηση σειρήνων συναγερμού κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Εύθραυστη αποκλιμάκωση με ανοιχτά μέτωπα
Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η πιθανότητα συμφωνίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν παραμένει ανοιχτή, αλλά το στρατιωτικό και διπλωματικό περιβάλλον εξακολουθεί να είναι εύθραυστο. Οι αγορές αντιδρούν θετικά στις ενδείξεις αποκλιμάκωσης, όμως τα μέτωπα στα Στενά του Ορμούζ και στον Λίβανο διατηρούν υψηλό τον κίνδυνο νέας έντασης.
