Για αιώνες, η Σινδόνη του Τορίνο αποτελεί ένα από τα πιο αινιγματικά κειμήλια της χριστιανοσύνης, ακροβατώντας ανάμεσα στην ακλόνητη πίστη και την επιστημονική αμφισβήτηση.
Σήμερα, η σύγχρονη γενετική έρχεται να προσθέσει ένα νέο, απροσδόκητο κεφάλαιο στην ιστορία της, αποκαλύπτοντας “αόρατα” ίχνη που μαρτυρούν ένα ταξίδι γεμάτο ανθρώπινες επαφές.
Ερευνητές ταυτοποίησαν πρόσφατα DNA τροφίμων στη Σινδόνη του Τορίνο — ένα εύρημα που υποδηλώνει ότι το ταφικό σάβανο, που πιστεύεται ότι τύλιξε τον Ιησού Χριστό, ενδέχεται να έχει επιμολυνθεί με την πάροδο του χρόνου.
Σε μια προδημοσίευση της μελέτης που κυκλοφόρησε τον Μάρτιο στο bioRxiv, μια ομάδα διεθνών ερευνητών ανέλυσε ίχνη DNA από δείγματα που ελήφθησαν το 1978 από το κειμήλιο. Οι επιστήμονες ταυτοποίησαν φυτικά ίχνη αναλύοντας την αλληλουχία μικροσκοπικών θραυσμάτων DNA που βρέθηκαν στη σκόνη και τις ίνες που συλλέχθηκαν από τη Σινδόνη, αντί να ανακαλύψουν ορατά υπολείμματα τροφών.
Από το καρότο στο σιτάρι: Τα κυρίαρχα γενετικά ίχνη
Το καρότο (Daucus carota) αποτέλεσε το πιο έντονο σήμα φυτικού DNA, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 30,9% των προσδιορισμένων φυτικών αλληλουχιών — και η μελέτη ανέφερε ότι το DNA παρουσίαζε μεγαλύτερη ομοιότητα με καλλιεργούμενες ποικιλίες καρότου.
Περίπου το 11,6% των ταυτοποιημένων φυτικών αλληλουχιών αντιστοιχούσε στο Triticum aestivum, δηλαδή το μαλακό σιτάρι (αρτοποιίας). «Άλλα δημητριακά που εντοπίστηκαν περιελάμβαναν το σκληρό σιτάρι (Triticum durum), το μονόκοκκο σιτάρι (Triticum monococcum), το καλαμπόκι (Zea mays) και τη σίκαλη (Secale cereale)», σημειώνει η μελέτη.
«Οι κηπευτικές καλλιέργειες περιελάμβαναν πιπεριές, ντομάτες και πατάτες (Σολανώδη), καθώς και πεπόνια ή αγγούρια (Κολοκυνθοειδή)». Η μελέτη σημείωσε επίσης μια «έντονη παρουσία φιστικιών (Arachis spp.) … ενώ παρατηρήθηκαν ασθενή ίχνη από πολυετές ήρα, πόα, φεστούκα, βρώμη και τριφύλλια».
Ορισμένα από τα είδη ήταν καλλιέργειες του Νέου Κόσμου, συμπεριλαμβανομένων της ντομάτας, του καλαμποκιού και των φιστικιών, γεγονός που υποδεικνύει πιθανή επιμόλυνση μετά το 1492.
Βιολογικά ίχνη αιώνων: Το «αόρατο» ημερολόγιο της Σινδόνης
Η μελέτη ταυτοποίησε DNA από καρποφόρα δέντρα, συμπεριλαμβανομένων της «μπανάνας, του αμυγδάλου, της καρυδιάς και του γλυκού πορτοκαλιού» — με ασθενέστερα σήματα από σύκο, φιστίκι Αιγίνης, μήλο, αχλάδι, φουντούκι και αμπέλι.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ηλικία της Σινδόνης «δεν μπορεί να προσδιοριστεί μέσω της μεταγονιδιωματικής (γενετικό προφίλ), καθώς η συγκεκριμένη μεθοδολογία αδυνατεί να παράσχει ισχυρά στοιχεία που να υποστηρίζουν είτε μια μεσαιωνική προέλευση είτε μια ιστορία που ανάγεται πριν από δύο χιλιετίες».
«Παρ’ όλα αυτά, τα ευρήματά μας αποτελούν μια νέα και σημαντική συνεισφορά στον τομέα, διαλευκάνοντας πλήρως τα βιολογικά ίχνη που άφησαν αιώνες κοινωνικής, πολιτιστικής και οικολογικής αλληλεπίδρασης», έγραψαν οι συγγραφείς της μελέτης.
«Συλλογικά, τα ευρήματά μας φωτίζουν σημαντικές πτυχές της ιστορίας συντήρησης της Σινδόνης».
Οι ερευνητές αρνήθηκαν να προβούν σε σχολιασμό στο Fox News Digital, σημειώνοντας ότι τα τελικά αποτελέσματα δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί. Η Σινδόνη, η οποία φυλάσσεται στο Τορίνο της Ιταλίας από το 1578, έχει μια τεκμηριωμένη ιστορία που ξεκινά από τα μέσα του 14ου αιώνα.
Το κειμήλιο υπήρξε αντικείμενο εξονυχιστικού ελέγχου ανά τους αιώνες· η ραδιοχρονολόγηση με άνθρακα που διεξήχθη το 1988 χρονολόγησε το ύφασμα μεταξύ 1260 και 1390 μ.Χ. Το 2024, το Ινστιτούτο Κρυσταλλογραφίας της Ιταλίας ανέφερε ότι η ανάλυσή του, με τη χρήση σκέδασης ακτίνων Χ ευρείας γωνίας (WAXS), παρήγαγε αποτελέσματα συμβατά με την εκδοχή ότι η Σινδόνη του Τορίνο είναι ένα κειμήλιο περίπου 2.000 ετών, ευθυγραμμιζόμενη με τη χριστιανική παράδοση.
Η μελέτη έρχεται εν μέσω μιας σειράς ανακαλύψεων που σχετίζονται με αρχαίες τροφές κατά τον τελευταίο χρόνο. Τον Δεκέμβριο, αρχαιολόγοι στην Πομπηία έφεραν στο φως διατηρημένα υπολείμματα τροφών που αποκαλύπτουν τι έτρωγαν οι υπόδουλοι άνθρωποι πριν από την έκρηξη του Βεζούβιου, συμπεριλαμβανομένων οσπρίων και φρούτων.
Το 2025, ερευνητές στο νότιο Όρεγκον ανακάλυψαν κόκκους αμύλου που αποκαλύπτουν τον τρόπο με τον οποίο οι ιθαγενείς Αμερικανοί επεξεργάζονταν την τροφή τους πριν από χιλιάδες χρόνια.
