Κατά τη διάρκεια του πολέμου του 2006 ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, ισραηλινά μαχητικά βομβάρδισαν τον σταθμό ηλεκτροπαραγωγής της Τζιγιέ, βόρεια της παραθαλάσσιας πόλης Σιδώνα. Η πυρκαγιά ήταν ορατή από χιλιόμετρα μακριά, μια τεράστια στήλη μαύρου καπνού. Η άμμος μετατράπηκε σε γυαλί.
Οι κατεστραμμένες δεξαμενές του σταθμού διέρρευσαν περίπου 15.000 τόνους πετρελαίου στην ανατολική Μεσόγειο, τη μεγαλύτερη πετρελαιοκηλίδα σε αυτή τη θάλασσα.
Το Ισραήλ βομβάρδισε επίσης τις γέφυρες των αυτοκινητοδρόμων της χώρας, καταστρέφοντας τμήματα και δημιουργώντας κρατήρες στους δρόμους.
Το αποτέλεσμα; Βραχυπρόθεσμα, υπογράφηκε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός για τον τερματισμό του πολέμου, όσο ατελής και υπερβολικά αισιόδοξη κι αν ήταν. Το Ισραήλ, όπως κάνει μετά από κάθε σύγκρουσή του, δήλωσε νίκη. Η Χεζμπολάχ επέζησε, επανεξοπλίστηκε γρήγορα και συνέχισε να υπάρχει για να πολεμήσει ξανά μια άλλη ημέρα.
Η παραπάνω εικόνα συνοψίζει ένα από τα βασικά συμπεράσματα της ανάλυσης του Πίτερ Μπομόντ στον Guardian: ότι οι εκτεταμένοι βομβαρδισμοί σε κρίσιμες υποδομές, ακόμη και όταν προκαλούν τεράστια καταστροφή, σπάνια οδηγούν σε στρατηγική κατάρρευση του αντιπάλου ή σε ουσιαστική αλλαγή πορείας. Αντίθετα, συχνά επιτρέπουν στον αντίπαλο να επιβιώσει, να ανασυνταχθεί και να συνεχίσει τη σύγκρουση.
Οι απειλές Τραμπ και το ερώτημα της αποτελεσματικότητας
Από τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ να βομβαρδίσει το Ιράν τόσο ώστε να επιστρέψει «πίσω στη λίθινη εποχή», γεννιέται το ερώτημα όχι μόνο για τη νομιμότητα και την ηθική μιας τέτοιας εκστρατείας, αλλά και για τη χρησιμότητά της.
Την Κυριακή του Πάσχα, ο Τραμπ απείλησε με μια ανάρτηση γεμάτη ύβρεις ότι το Ιράν θα αντιμετωπίσει μια ημέρα «Power Plant Day και Bridge Day, όλα μαζί», προσθέτοντας ότι «θα ζείτε στην κόλαση» αν δεν ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ.
Τη Δευτέρα, ο Τραμπ επανήλθε στις απειλές του. «Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε, για να μην επιστρέψει ποτέ ξανά. Δεν θέλω να συμβεί αυτό, αλλά πιθανότατα θα συμβεί», έγραψε στο Truth Social.
Ακόμη και αν ο Τραμπ μεταθέσει ξανά την προθεσμία, η πρόσφατη ιστορία δεν δείχνει ότι τα πλήγματα σε υποδομές – τα οποία θεωρούνται ευρέως ως εγκλήματα πολέμου – είναι πιθανό να εξαναγκάσουν το Ιράν να αλλάξει πορεία.
Τα παραδείγματα της Ουκρανίας και του Βιετνάμ
Πιο πρόσφατο από τον Λίβανο είναι το παράδειγμα της Ουκρανίας, η οποία υπέστη τέσσερα χρόνια συνεχών ρωσικών βομβαρδισμών μετά τον παράνομο πόλεμο της Μόσχας. Αυτό κορυφώθηκε φέτος με τον χειρότερο χειμώνα διακοπών ρεύματος στο Κίεβο, καθώς η Ρωσία χτυπούσε εγκαταστάσεις θέρμανσης και ενέργειας, χωρίς όμως να καταφέρει να αναγκάσει την Ουκρανία να υποχωρήσει.
Ήδη από το 1967, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα έλεγε σε κλειστή συνεδρίαση της υποεπιτροπής ενόπλων υπηρεσιών της Γερουσίας ότι «δεν υπάρχει βάση για να πιστεύουμε ότι οποιαδήποτε εκστρατεία βομβαρδισμών … θα μπορούσε από μόνη της να εξαναγκάσει το καθεστώς του Χο Τσι Μινχ σε υποταγή, εκτός κι αν φτάσει κανείς στην σχεδόν ολοκληρωτική εξόντωση του Βόρειου Βιετνάμ και του λαού του».
Γράφοντας αυτή την εβδομάδα στο Interpreter, ο πρώην Αυστραλός στρατηγός και θεωρητικός του σύγχρονου πολέμου Μικ Ράιαν ανέλυσε τα προβλήματα της τρέχουσας απειλής του Τραμπ.
Το ιστορικό των βομβαρδισμών και τα όριά τους
Η ιστορία τέτοιων εκστρατειών βομβαρδισμών – από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά – είναι έντονα αμφισβητούμενη, συμπεριλαμβανομένης της απόφασης της Βρετανίας το 1942 να υιοθετήσει πολιτική «μαζικών βομβαρδισμών» με στόχο την υπονόμευση του ηθικού του «εχθρικού άμαχου πληθυσμού».
Παρά την υπόσχεση του επικεφαλής της βρετανικής διοίκησης βομβαρδιστικών, σερ Άρθουρ «Bomber» Χάρις, στα τέλη του 1943 ότι θα μπορούσε να προκαλέσει την κατάρρευση της Γερμανίας μέσα σε τέσσερις μήνες, ήταν η καταστροφή της Luftwaffe από τους Συμμάχους – και όχι η στόχευση βιομηχανικών και αστικών στόχων – που αποδείχθηκε πιο καθοριστική.
Η αμερικανική εκστρατεία βομβαρδισμών Rolling Thunder κατά του Βόρειου Βιετνάμ από το 1965 έως το 1968, αν και πιο περιορισμένη ως προς τους στόχους, δεν ήταν πολύ πιο επιτυχημένη στο να πείσει το Ανόι να αποσύρει την παρέμβασή του στον Νότο.
Γιατί το Ιράν δύσκολα θα υποκύψει
«Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, της οποίας η πολιτική ταυτότητα βασίζεται στην αντίσταση στον αμερικανικό εξαναγκασμό, είναι απίθανο να αντιδράσει διαφορετικά. Το “Bridge and Power Plant Day” είναι απίθανο να αλλάξει τον στρατηγικό υπολογισμό του ιρανικού καθεστώτος και δεν θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ. Αντίθετα, θα προσφέρει στην ιρανική κυβέρνηση το πιο ισχυρό προπαγανδιστικό εργαλείο του πολέμου», ανέφερε.
Ο Ντάνι Σιτρινόβιτς, ανώτερος ερευνητής στο πρόγραμμα για το Ιράν και τον σιιτικό άξονα στο Ινστιτούτο Εθνικών Σπουδών Ασφαλείας του Ισραήλ, εμφανίστηκε επίσης σκεπτικός για το αν τέτοια πίεση από τον Τραμπ μπορεί να αποδώσει.
There Is No Clean Way Out of Iran
Iran’s predictable rejection of the latest U.S. proposal should dispel any remaining illusions in Washington: there is no simple path to ending this confrontation.
As mentioned in the past, the gap between the two sides is not merely tactical,…
— Danny (Dennis) Citrinowicz ,داني سيترينوفيتش (@citrinowicz) April 6, 2026
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν μια αξιόπιστη στρατιωτική επιλογή που να μπορεί να εξαναγκάσει το Ιράν σε υποταγή», έγραψε στο X. «Η υπόθεση ότι η πίεση από μόνη της μπορεί να “σπάσει” την Τεχεράνη δεν είναι στρατηγική, είναι ευσεβής πόθος».
