Το τελεσίγραφο που απηύθυνε ο Ντόναλντ Τραμπ προς την Τεχεράνη, με αίτημα το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, τα οποία έχουν στρατηγική σημασία για τον εφοδιασμό της παγκόσμιας αγοράς με υδρογονάνθρακες, λήγει τις πρώτες πρωινές ώρες της Τρίτης (ώρα Ελλάδας). Την ίδια στιγμή, στην 24η ημέρα του πολέμου κατά του Ιράν, το Ισραήλ διαμηνύει ότι προετοιμάζεται για αρκετές «εβδομάδες» εχθροπραξιών.
Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι, εάν το Ιράν δεν ανοίξει έως τη νύχτα της Δευτέρας προς Τρίτη το θαλάσσιο πέρασμα —όπου η ναυσιπλοΐα έχει σχεδόν παραλύσει— θα προχωρήσει σε πλήγματα κατά ιρανικών ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών. Όπως ανέφερε, θα «βομβαρδίσει και θα αφανίσει» κρίσιμες υποδομές, «αρχίζοντας από τον μεγαλύτερο». Με βάση τον χρόνο ανάρτησης του μηνύματος στην πλατφόρμα Truth Social, το τελεσίγραφο εκπνέει στις 01:44 (ώρα Ελλάδας), το απόγευμα της Δευτέρας στην Ουάσιγκτον και νωρίς το πρωί της Τρίτης στην Τεχεράνη.
Απειλές κλιμάκωσης και ενεργειακός «κόμπος»
«Ίσως χρειαστεί να κλιμακώσουμε για να αποκλιμακώσουμε», ανέφερε χθες Κυριακή ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ.
Η Τεχεράνη έχει ήδη προειδοποιήσει ότι, σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης, θα προχωρήσει σε οριστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ήδη, από την έναρξη του πολέμου, η διέλευση πλοίων έχει καταρρεύσει σχεδόν πλήρως, με μείωση που φτάνει το 95%, σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Kpler, ενώ ελάχιστα δεξαμενόπλοια συνεχίζουν να κινούνται στην περιοχή.
Ισραήλ: Προετοιμασία για «εβδομάδες μαχών»
Την ίδια ώρα, το Ισραήλ ξεκαθαρίζει ότι προετοιμάζεται για παρατεταμένη σύγκρουση. Όπως δήλωσαν αξιωματούχοι, η χώρα ετοιμάζεται «για εβδομάδες μαχών εναντίον του Ιράν και της Χεζμπολάχ». Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου, υποστράτηγος Εγιάλ Ζαμίρ, τόνισε ότι ο στρατός προτίθεται «να εντατικοποιήσει τις στοχευμένες χερσαίες επιχειρήσεις και τα πλήγματα» στον Λίβανο, με στόχο την απομάκρυνση της απειλής της Χεζμπολάχ από τα σύνορα.
Νωρίτερα, ισραηλινές δυνάμεις κατέστρεψαν στρατηγικής σημασίας γέφυρα στον νότιο Λίβανο, υποστηρίζοντας ότι χρησιμοποιούνταν από τη Χεζμπολάχ. Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, χαρακτήρισε την ενέργεια «προοίμιο χερσαίας εισβολής» και κατήγγειλε «επικίνδυνη κλιμάκωση και κατάφωρη παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας» της χώρας.
Φόβοι για πυρηνική κλιμάκωση και διεθνείς προειδοποιήσεις
Παράλληλα, η ανησυχία εντείνεται για τις επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις. Ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους, προειδοποίησε ότι ο πόλεμος έχει εισέλθει σε «επικίνδυνη φάση» και κάλεσε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να επιδείξουν «μέγιστη στρατιωτική αυτοσυγκράτηση».
Το Σάββατο, δύο ιρανικά πλήγματα προκάλεσαν τον τραυματισμό περισσότερων από 100 ανθρώπων στο νότιο Ισραήλ, σύμφωνα με τον επίσημο απολογισμό. Ένας από τους πυραύλους έπληξε κατοικημένη περιοχή κοντά σε κέντρο πυρηνικής έρευνας στη Ντιμόνα, εγκατάσταση για την οποία τηρείται αυστηρή μυστικότητα.
«Νομίζαμε πως ήμασταν ασφαλείς. Δεν το περιμέναμε αυτό», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Γκαλίτ Αμίρ, νοσηλεύτρια στη Ντιμόνα.
Αντίποινα, διαψεύσεις και ενεργειακές επιπτώσεις
Σε απάντηση, το Ιράν ανέφερε ότι στόχευσε εγκατάσταση στη Νατάνζ, υπογραμμίζοντας ότι επρόκειτο για ανταπόδοση «εχθρικού πλήγματος». Από την πλευρά του, ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι «δεν είναι ενήμερος» για το συγκεκριμένο περιστατικό, ενώ η κρατική τηλεόραση KAN έκανε λόγο για αμερικανική ενέργεια. Σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές, δεν καταγράφηκε διαρροή ραδιενέργειας.
Οι εξελίξεις αυτές έχουν ήδη επηρεάσει τις αγορές ενέργειας. Οι τιμές του πετρελαίου καταγράφουν άνοδο, με το αμερικανικό WTI να ξεπερνά τα 100 δολάρια το βαρέλι. Ο διευθύνων σύμβουλος της TotalEnergies, Πατρίκ Πουγιανέ, προειδοποίησε ότι, εάν ο πόλεμος διαρκέσει «πάνω από έξι μήνες», «όλες οι οικονομίες του κόσμου θα υποφέρουν», επισημαίνοντας ότι περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως δεν μπορούν να εξαχθούν από τον Κόλπο.
Διεθνής κινητοποίηση και κλίμα αβεβαιότητας στο Ιράν
Την ίδια στιγμή, περίπου είκοσι χώρες, μεταξύ των οποίων τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Βρετανία, η Γαλλία και η Ιαπωνία, δηλώνουν έτοιμες να συμβάλουν στις προσπάθειες για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ενιαία προσέγγιση.
Στο εσωτερικό του Ιράν, οι βομβαρδισμοί έχουν περιοριστεί τις τελευταίες ημέρες, ωστόσο η αβεβαιότητα παραμένει κυρίαρχη. «Το μοναδικό κοινό πράγμα που αισθανόμαστε αυτή την περίοδο είναι η αβεβαιότητα για την έκβαση», δήλωσε η 31χρονη Σίβα από την Τεχεράνη, αποτυπώνοντας το κλίμα ανησυχίας που επικρατεί.
