Νιώθετε φούσκωμα, πόνο ή εξάντληση κάθε φορά που τρώτε ζυμαρικά ή ψωμί, αλλά ο γιατρός σάς διαβεβαιώνει ότι δεν έχετε κοιλιοκάκη; Δεν είστε μόνοι. Μια μελέτη αποκαλύπτει ότι σχεδόν το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού βιώνει αυτή την “αόρατη” δυσφορία. Ανακαλύψτε τι πραγματικά συμβαίνει στο σώμα σας όταν οι εξετάσεις βγαίνουν φυσιολογικές, αλλά το έντερό σας επιμένει να διαμαρτύρεται.
Τι είναι ακριβώς η ευαισθησία στη γλουτένη που δεν σχετίζεται με κοιλιοκάκη
Η γλουτένη αποτελεί ένα από τα πιο πολυσυζητημένα θέματα διατροφής την τελευταία δεκαετία. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται αδιαθεσία μετά την κατανάλωση τροφών με βάση το σιτάρι, ωστόσο οι ιατρικές τους εξετάσεις δεν δείχνουν κοιλιοκάκη ή αλλεργία στο σιτάρι. Αυτό το χάσμα μεταξύ συμπτωμάτων και διάγνωσης προβληματίζει γιατρούς και ασθενείς. Μια μεγάλη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Gut» ρίχνει τώρα φως στο φαινόμενο, εξετάζοντας πόσο συχνή είναι αυτή η εμπειρία παγκοσμίως και τι σημαίνει για την πέψη και την υγεία μας.
Η Ευαισθησία στη Γλουτένη/Σιτάρι (NCGWS) περιγράφει μια κατάσταση όπου οι άνθρωποι αναφέρουν πεπτικά ή γενικευμένα συμπτώματα μετά την κατανάλωση γλουτένης. Τα άτομα αυτά:
- Δεν πάσχουν από κοιλιοκάκη.
- Δεν έχουν αλλεργία στο σιτάρι.
Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ώρες ή και μία ημέρα μετά το φαγητό και βελτιώνονται όταν η γλουτένη μειώνεται ή αφαιρείται από τη διατροφή. Αυτό καθιστά την NCGWS διαφορετική από τις κλασικές τροφικές αλλεργίες, οι οποίες προκαλούν άμεσες αντιδράσεις.
Πόσο αξιόπιστα είναι τα δεδομένα της έρευνας;
Η μελέτη με τίτλο «Global prevalence of self-reported non-coeliac gluten and wheat sensitivity» ανέλυσε δεδομένα από 25 έρευνες, στις οποίες συμμετείχαν 49.476 άτομα από 16 χώρες. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τη μέθοδο της συστηματικής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης, συνδυάζοντας αποτελέσματα πολλών μελετών για να αποκτήσουν μια σαφή παγκόσμια εικόνα, μειώνοντας την πιθανότητα σφάλματος.
Πόσο συχνή είναι η ευαισθησία στη γλουτένη παγκοσμίως
Τα ευρήματα δείχνουν ότι περίπου το 10,3% των ανθρώπων παγκοσμίως αναφέρει συμπτώματα που συνδέονται με τη γλουτένη ή το σιτάρι. Με απλά λόγια, σχεδόν ένας στους δέκα ανθρώπους νιώθει ότι επηρεάζεται.
Τα ποσοστά παρουσιάζουν διακυμάνσεις ανά χώρα, γεγονός που υποδηλώνει διαφορές στην κουλτούρα, τη διατροφή και την ενημέρωση. Αξιοσημείωτο είναι ότι μόνο το 40% όσων ανέφεραν ευαισθησία ακολουθούσε αυστηρή διατροφή χωρίς γλουτένη, δείχνοντας ότι πολλοί συνεχίζουν να την καταναλώνουν παρά τη δυσφορία που αισθάνονται.
Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της ευαισθησίας στη γλουτένη
Η πεπτική δυσφορία βρίσκεται στην κορυφή της λίστας των συμπτωμάτων. Περίπου το 71% των ατόμων αναφέρει φούσκωμα, το 46% παρουσιάζει κοιλιακή δυσφορία και το 36% βιώνει πόνο στην κοιλιά. Η κόπωση είναι επίσης συχνό φαινόμενο, επηρεάζοντας σχεδόν το ένα τρίτο των ατόμων.
Αν και αυτά τα συμπτώματα δεν είναι πάντα ξαφνικά ή έντονα, επηρεάζουν αθόρυβα την καθημερινότητα. Το αίσθημα κούρασης ή δυσφορίας μετά το φαγητό μπορεί σταδιακά να αλλάξει τις διατροφικές συνήθειες και τις κοινωνικές επιλογές του ατόμου.
Γιατί οι γυναίκες επηρεάζονται περισσότερο: Η σύνδεση εντέρου-εγκεφάλου
Η μελέτη έδειξε ότι οι γυναίκες έχουν υπερδιπλάσιες πιθανότητες από τους άνδρες να αναφέρουν ευαισθησία στη γλουτένη που δεν σχετίζεται με κοιλιοκάκη (NCGWS). Παράλληλα, διαπιστώθηκε ισχυρή σύνδεση με το άγχος, την κατάθλιψη και το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (IBS).
Όσοι αναφέρουν ευαισθησία στη γλουτένη έχουν σχεδόν πέντε φορές περισσότερες πιθανότητες να πάσχουν και από ευερέθιστο έντερο. Αυτό ενισχύει την άποψη ότι η ευαισθησία στη γλουτένη ανήκει στις «διαταραχές αλληλεπίδρασης εντέρου-εγκεφάλου», όπου η πέψη και η ψυχική υγεία αλληλοεπηρεάζονται. Το στρες και τα έντονα συναισθήματα μπορούν να εντείνουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα αντιδρά σε ορισμένες τροφές.
Τι σημαίνει αυτό για τη διατροφή και την πέψη σας
Η μελέτη δεν υποστηρίζει ότι η γλουτένη είναι επιβλαβής για όλους. Αντίθετα, επισημαίνει ότι ορισμένοι άνθρωποι νιώθουν όντως αδιαθεσία μετά την κατανάλωσή της, ακόμη και αν δεν υπάρχουν σαφείς ιατρικοί δείκτες (όπως στην κοιλιοκακή).
Τι πρέπει να προσέξετε:
- Αποφύγετε την αυτοδιάγνωση: Η αφαίρεση της γλουτένης από τη δίαιτα χωρίς καθοδήγηση μπορεί να οδηγήσει σε ελλείψεις θρεπτικών συστατικών και να αυξήσει το άγχος γύρω από το φαγητό.
- Ολιστική προσέγγιση: Η κατανόηση των παραγόντων που παραγόντων που πυροδοτούν τα συμπτώματα, της ψυχικής ευεξίας και της υγείας του πεπτικού συστήματος προσφέρει συχνά μεγαλύτερη ανακούφιση από ό,τι οι αυστηροί διατροφικοί κανόνες από μόνοι τους.
