Η ρωμαϊκή ύπαιθρος συνεχίζει να φέρνει στο φως κρυμμένους θησαυρούς, αποδεικνύοντας ότι το ένδοξο παρελθόν της παραμένει ζωντανό κάτω από το χώμα.
Αυτή τη φορά, το φως της δημοσιότητας βλέπει μια σπουδαία αρχαιολογική επιτυχία που μας μεταφέρει στην καρδιά της ρωμαϊκής αριστοκρατίας.
Μια εντυπωσιακή ανακάλυψη έρχεται να προσθέσει ένα νέο, λαμπερό κεφάλαιο στην ιστορία της Αυτοκρατορικής Ρώμης.
Η κοινή παρέμβαση του Υπουργείου Πολιτισμού και των Καραμπινιέρων κατέστησε εφικτό τον εντοπισμό μιας πολυτελούς κατοικίας της Αντωνίνειας περιόδου στη ρωμαϊκή ύπαιθρο, τα κατάλοιπα της οποίας θα παρουσιαστούν στο κοινό στις 20 του προσεχούς Ιουνίου.
Η ρωμαϊκή ύπαιθρος συνεχίζει να επιφυλάσσει πρώτης τάξεως αρχαιολογικές εκπλήξεις.
Μια σημαντική ρωμαϊκή έπαυλη της αυτοκρατορικής περιόδου ανακαλύφθηκε στο αγρόκτημα του Καστέλ ντι Γκουίντο (Castel di Guido), χάρη σε μια επείγουσα παρέμβαση που προκλήθηκε από την αναφορά για λαθραίες ανασκαφές στην περιοχή.
Η Ειδική Εφορεία της Ρώμης (Soprintendenza Speciale di Roma), η οποία υπάγεται στο Υπουργείο Πολιτισμού, ξεκίνησε μια αρχαιολογική ερευνητική επιχείρηση που έφερε στο φως τα κατάλοιπα μιας ευγενικής κατοικίας, η οποία συνδέεται με τα περίχωρα του Λορίου (Lorium), όπου βρίσκονταν οι αυτοκρατορικές ιδιοκτησίες της δυναστείας των Αντωνίνων.
Ο Υπουργός Πολιτισμού, Αλεσάντρο Τζούλι (Alessandro Giuli), επαίνεσε την επιχείρηση ως παράδειγμα προστασίας και έρευνας, υπογραμμίζοντας την ταχεία δράση των αξιωματούχων του Υπουργείου σε συνεργασία με τους Καραμπινιέρους.
«Μέσα σε λίγες μόνο ημέρες μπλοκάραμε μια λαθραία παρέμβαση, ασφαλίσαμε μια αρχαιολογική περιοχή και φέραμε στο φως τα κατάλοιπα μιας υπέροχης έπαυλης της αυτοκρατορικής περιόδου στη ρωμαϊκή ύπαιθρο, όπου βρίσκονταν οι αυτοκρατορικές κατοικίες της δυναστείας των Αντωνίνων», δήλωσε ο Τζούλι.
Ο υπουργός τόνισε ότι η επιχείρηση αντανακλά τον βαθύ δεσμό ανάμεσα στις Εφορείες Αρχαιοτήτων (Soprintendenze) και την περιοχή, ενώ ανακοίνωσε ότι η ανασκαφή θα κορυφωθεί με μια ημέρα ανοιχτών θυρών (open day), ώστε να επιστραφεί η γνώση της ιστορίας τους στους πολίτες.
Η επιστημονική διεύθυνση των εργασιών πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση της αρχαιολόγου Αλέσια Κοντίνο (Alessia Contino), στελέχους της Εφορείας, η οποία επέβλεψε τις έρευνες που αποκάλυψαν ένα σημαντικό τμήμα αυτού που πρέπει να ήταν μια μεγάλη προαστιακή έπαυλη.
Τα κατάλοιπα που τεκμηριώθηκαν περιλαμβάνουν εξαιρετικά καλά διατηρημένους χώρους, με τοίχους που φτάνουν σε ύψος έως και το ενάμισι μέτρο, ψηφιδωτά δάπεδα και ζωγραφισμένες επενδύσεις τοίχων.
Ανάμεσα στους χώρους που ταυτοποιήθηκαν είναι το αίθριο (atrium) της κατοικίας, το οποίο χαρακτηρίζεται από ένα κεντρικό λεκάνισμα συλλογής υδάτων (impluvium) και εκλεπτυσμένη διακόσμηση με γεωμετρικά και φυτικά μοτίβα, γύρω από το οποίο διανέμονται διάφορα δωμάτια με ψηφιδωτά δάπεδα, καθώς και δομές που συνδέονται με τις παραγωγικές δραστηριότητες της έπαυλης.
Το αρχιτεκτονικό συγκρότημα εντάσσεται στο χωροταξικό πλαίσιο του Λορίου (Lorium), μιας τοποθεσίας επί της Βία Αυρηλία (Via Aurelia) όπου τεκμηριώνεται μια αρχαία αυτοκρατορική ιδιοκτησία που συνδέεται με τον αυτοκράτορα Αντωνίνο τον Ευσεβή.
Η τοποθεσία της έπαυλης σε αυτή την περιοχή, την οποία σύχναζε αρχικά ο Αδριανός και αργότερα ο Αντωνίνος ο Ευσεβής —ο οποίος έχτισε εκεί τη δική του κατοικία— καθώς και ο Μάρκος Αυρήλιος, υποδηλώνει μια άμεση σύνδεση με τον κύκλο της αυτοκρατορικής εξουσίας.
Η ποιότητα των υλικών που ανακτήθηκαν, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζει ένα αποσπασματικό άγαλμα από λευκό μάρμαρο εξαιρετικής δεξιοτεχνίας, το οποίο απεικονίζει μια γενειοφόρο μορφή που μεταφέρει ένα μικρό κατοικίδιο ζώο, πιθανώς ένα μοσχαράκι ή ένα γουρουνάκι, υποδηλώνει ότι η αναπαριστώμενη μορφή θα μπορούσε να είναι ο θεός Σιλβανός (Silvanus), μια αγροτική θεότητα συνδεδεμένη με τον επαρχιακό κόσμο.
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι το κοινωνικό επίπεδο των ιδιοκτητών πρέπει να ήταν πολύ υψηλό, πιθανώς μέλη της ρωμαϊκής αριστοκρατίας που βρίσκονταν κοντά στην αυτοκρατορική επικράτεια του Λορίου.
«Χάρη στην αναφορά από την τοπική κοινότητα και την ταχύτητα της παρέμβασης, καταφέραμε να εντοπίσουμε τμήμα μιας εκτενέστερης έπαυλης της αυτοκρατορικής περιόδου, η οποία δεν είχε τεκμηριωθεί ποτέ στο παρελθόν, και να φέρουμε στο φως ένα υπέροχο διακοσμητικό σύνολο, καθώς και να ανακτήσουμε ένα άγαλμα από πολύτιμο λευκό μάρμαρο», εξήγησε η Αλέσια Κοντίνο, η οποία περιέγραψε την ανακάλυψη ως έναν ακόμη σημαντικό κρίκο που ανοίγει νέες προοπτικές για τη γνώση και τη διαφύλαξη της περιοχής μας, η οποία είναι τόσο πλούσια σε ιστορία.
Η Ειδική Έφορος της Ρώμης, Ντανιέλα Πόρο (Daniela Porro), τόνισε την προστιθέμενη αξία αυτής της παρέμβασης από την άποψη της διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς.
«Η ανακάλυψη της ρωμαϊκής έπαυλης στο Καστέλ ντι Γκουίντο αποδεικνύει τον εξαιρετικό αρχαιολογικό πλούτο της πόλης μας και εκτός του ιστορικού κέντρου, καθώς και την αποτελεσματικότητα της προστασίας που βασίζεται στη συνεργασία και την ταχεία δράση», δήλωσε η Πόρο.
Η Έφορος εξέφρασε την ικανοποίησή της για τη δυνατότητα διοργάνωσης μιας ημέρας ανοιχτών θυρών, προκειμένου να επιστραφεί ένα κομμάτι της κληρονομιάς τους στους πολίτες.
Η δέσμευση για τη δημόσια διάδοση των αποτελεσμάτων θα γίνει πράξη το προσεχές Σάββατο, 20 Ιουνίου, όταν η Ειδική Εφορεία της Ρώμης θα ανοίξει τον χώρο για τους πολίτες και τους επισκέπτες μέσω μιας δωρεάν αρχαιολογικής πεζοπορίας.
Οι ξεναγήσεις, οι οποίες έχουν προγραμματιστεί για τις 17:00 και τις 18:15, θα περιλαμβάνουν μια διαδρομή περίπου ενός χιλιομέτρου μέσα από το αγρόκτημα για την πρόσβαση στην περιοχή της ανασκαφής.
Κατά τη διάρκεια του δρομολογίου, το οποίο αναμένεται να διαρκέσει από μιάμισι έως δύο ώρες, οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τα κατάλοιπα της έπαυλης και να θαυμάσουν τα ψηφιδωτά που βρίσκονται σε διαδικασία αποκατάστασης.
Το εύρημα αυτό έρχεται να προστεθεί στη μακρά σειρά ανακαλύψεων που χαρακτηρίζουν την περιοχή του αρχαίου Λατίου, όπου η αστική πίεση και οι παράνομες δραστηριότητες αποτελούν διαρκή απειλή για την υπόγεια αρχαιολογική κληρονομιά.
Η συνεργασία ανάμεσα στα ιδρύματα προστασίας και τις δυνάμεις ασφαλείας αναδεικνύεται, έτσι, σε θεμελιώδες εργαλείο για τη διαφύλαξη αγαθών τα οποία, όπως σε αυτή την περίπτωση, μπορούν ακόμη να κρύβουν εκπλήξεις, ακόμη και σε περιοχές που αξιοποιούνται για τη γεωργία ήδη από τους ιστορικούς χρόνους.
Οι εργασίες έρευνας και ανάδειξης συνεχίζονται στον χώρο, όπου οι αρχαιολόγοι συνεχίζουν να τεκμηριώνουν τις δομές και τα υλικά που ανακτήθηκαν.
Η λεπτομερής μελέτη των καταλοίπων θα επιτρέψει τον ακριβή προσδιορισμό της χρονολόγησης της έπαυλης και της σχέσης της με το περίπλοκο σύστημα αυτοκρατορικών ιδιοκτησιών που κοσμούσαν τη ρωμαϊκή ύπαιθρο κατά τον 2ο και 3ο αιώνα μ.Χ., όταν η δυναστεία των Αντωνίνων κατέστησε την περιοχή του Λορίου ένα από τα βασικά οικιστικά κέντρα της αυλής.
