Η «R» αποκαλύπτει τι έδειξαν οι προσεισμικοί έλεγχοι σε 22.500 σχολεία, νοσοκομεία, δικαστήρια και σε άλλους χώρους συνάθροισης. Aποκαλυπτικά είναι τα αποτελέσματα του προγράμματος προσεισμικού ελέγχου σε 22.500 δημόσια κτίρια σε ολόκληρη τη χώρα, με 133 από αυτά να κρίνονται «υψηλής διακινδύνευσης σε περίπτωση συμβάντος», γεγονός που σημαίνει ότι πρέπει άμεσα να περάσουν από δευτεροβάθμιο έλεγχο.
Του ΝΕΣΤΟΡΑ ΔΗΜΑΡΑ – ΠΗΓΗ: Realnews
Ο έλεγχος της ανθεκτικότητας των κτιρίων αποφασίστηκε σε σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στις 17 Φεβρουαρίου 2023, με την ανάθεση του προγράμματος στον ΟΑΣΠ και στο ΤΕΕ. Προτεραιότητα δόθηκε σε σχολεία και νοσοκομεία, ενώ ελέγχθηκαν όλα τα κτίρια μαζικών συναθροίσεων.
Τα αποτελέσματα του ελέγχου πέρασαν σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα που δημιουργήθηκε στον ΟΑΣΠ. Όπως αποκαλύπτει η Realnews, τα συνεργεία των πολιτικών μηχανικών χαρακτήρισαν «προβληματικά» (δομικά αλλά και με φθορές και βλάβες) συνολικά 339 κτίρια από τα 22.500. Όμως, η επεξεργασία των στοιχείων από επιτροπή ειδικών δεν συμφώνησε με αυτή την εκτίμηση, με αποτέλεσμα τα 133 να θεωρούνται «υψηλής διακινδύνευσης σε περίπτωση συμβάντος».
Στα 113 κρίθηκε υπερβολική η αξιολόγηση που έχει γίνει, δηλαδή μειώθηκε η επικινδυνότητά τους, ενώ σε ακόμα 93 κτίρια κρίθηκε ότι απαιτείται επανέλεγχος ή νέα αυτοψία για να υπάρξει σαφής εικόνα. Έτσι, με τα στοιχεία που έχουν κατατεθεί στον ΟΑΣΠ μέχρι τις 31 Μαρτίου προκύπτει με σαφήνεια ότι 133 κτίρια του Δημοσίου βρίσκονται στο «κόκκινο» και τα οποία πρέπει να περάσουν άμεσα από δευτεροβάθμιο έλεγχο από συνεργεία πολιτικών μηχανικών που θα φέρουν για τις εκτιμήσεις τους ειδικά όργανα ελέγχου στατικότητας.
Έπειτα και από αυτό, οι αποφάσεις για το «μέλλον» τους θα ληφθούν από ειδική επιτροπή επιστημόνων του ΟΑΣΠ και του ΤΕΕ. «Ο έλεγχος έχει ολοκληρωθεί και μας δίνει μια πλήρη εικόνα για την κατάσταση των δημοσίων κτιρίων. Οι αυτοψίες των ειδικών μηχανικών πήγαν πολύ καλά και δεν ανέδειξαν ιδιαίτερα προβλήματα στα χιλιάδες κτίρια, καθώς σε ποσοστό άνω του 98% τα κτίρια κρίθηκαν ασφαλή. Ιδιαίτερο πρόβλημα δεν έχει προκύψει, επεξεργαζόμαστε αναλυτικά τα αποτελέσματα», τόνισε στην «R» ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ, καθηγητής Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών στο ΕΚΠΑ, Ευθύμιος Λέκκας.
Όπως εξήγησε ο ίδιος, στο μικροσκόπιο των συνεργείων των 1.600 πολιτικών μηχανικών δεν βρέθηκαν μόνο 22.500 αλλά συνολικά περίπου 40.000 κτίρια, καθώς ένα σχολείο ή ένα νοσοκομείο αποτελείτο από επιπλέον κτίρια, τα οποία όμως στην πλατφόρμα του ΟΑΣΠ περνούσαν ως ένα.
«Στη συνέχεια για όσα κτίρια έχει προκύψει θέμα θα πρέπει να περάσουν από δευτεροβάθμιο έλεγχο. Πρόκειται κυρίως για παλαιά κτίρια που δεν είχαν συντηρηθεί και η ανέγερσή τους βασίστηκε σε παλαιότερους αντισεισμικούς κανονισμούς. Αυτόν τον έλεγχο θα τον πραγματοποιήσουν πολιτικοί μηχανικοί που προσλαμβάνονται από τον ΟΑΣΠ και το ΤΕΕ με ειδικές προδιαγραφές και πρωτόκολλα. Πρέπει άμεσα να βρεθούν τα κονδύλια για να ξεκινήσει ο έλεγχος», προσέθεσε ο Ευθ. Λέκκας.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «R» τα 133 «υψηλής διακινδύνευσης σε περίπτωση συμβάντος» κτίρια αντιμετώπιζαν δομική τρωτότητα και σοβαρά προβλήματα, με ρηγματώσεις, ο οπλισμός τους είχε διαβρωθεί λόγω ελλιπούς συντήρησης ή ήταν ελλιπής λόγω παλαιότητας, παρουσιάζοντας κακοτεχνίες και καθιζήσεις. Οταν ολοκληρωθεί και ο δευτεροβάθμιος έλεγχος, πρόκειται να ακολουθήσουν παρεμβάσεις στα κτίρια, ώστε να αποφασιστεί αν θα συνεχίσουν να λειτουργούν, αν μπορούν να επισκευαστούν ή να αντικατασταθούν.
Επιδότηση
Ο υποχρεωτικός προσεισμικός έλεγχος κάλυψε όλα τα δημόσια κτίρια, δηλαδή σχολεία, νοσοκομεία, κέντρα υγείας, ενώ επεκτάθηκε σε πανεπιστήμια, εκκλησίες, εφορίες, αστυνομικά τμήματα, πυροσβεστικούς σταθμούς, λιμεναρχεία, τελωνεία, δικαστήρια, υποθηκοφυλακεία, κτίρια περιφερειών και τοπικής αυτοδιοίκησης, σωφρονιστικά καταστήματα, υπουργεία, με το πρόγραμμα να επιδοτείται με 32,5 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «R», η επιτυχία του προγράμματος, σε συνδυασμό με την ανακατανομή των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, επεκτάθηκε και σε μια δεύτερη φάση που περιλαμβάνει και αθλητικές εγκαταστάσεις, όχι μόνο ως δημόσια κτίρια αλλά και ως κρίσιμες υποδομές διαχείρισης κρίσης, με το συγκεκριμένο πρόγραμμα να ολοκληρώνεται στις 30 Ιουνίου.
Από το 2002, που καθιερώθηκαν οι προσεισμικοί έλεγχοι στα δημόσια κτίρια, μέχρι το 2022 τα αποτελέσματα ήταν πενιχρά καθώς η όλη διαδικασία δεν είχε τη μορφή υποχρεωτικού ελέγχου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να έχουν ελεγχθεί μόνο 12.000 κτίρια. Σε περίπτωση που τηρούταν αυτός ο ρυθμός ο έλεγχος ίσως να είχε ολοκληρωθεί το 2030. Να σημειωθεί πως ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός είχε αποκαλύψει στην «R» πως «υπάρχουν κτίρια προ του 1955 που δεν έχουν καμία αντισεισμική θωράκιση λόγω έλλειψης σοβαρού αντισεισμικού κανονισμού». Στην Ελλάδα ο πρώτος αντισεισμικός κανονισμός θεσπίστηκε το 1959, αναθεωρήθηκε το 1984 και η ενσωμάτωση των ευρωπαϊκών κωδίκων και των σύγχρονων κανόνων έγινε το 2000 με εφαρμογή από το 2001.
Όμως ο καταστροφικός σεισμός της Τουρκίας στις 6 Φεβρουαρίου 2023 σήμανε συναγερμό και στις ελληνικές Αρχές για τη βιαιότητα του Εγκέλαδου. Τότε είχε σημειωθεί σφοδρή σεισμική δόνηση μεγέθους 7,8 Ρίχτερ, με βάθος 17 χιλιομέτρων στην επαρχία Καχραμανμαράς, κοντά στην πόλη Γκαζιαντέπ στη νότια Τουρκία στα σύνορα με τη Συρία κατά μήκος της μεγάλης ρηξιγενούς ζώνης της ανατολικής Ανατολίας, ενώ λίγο αργότερα, την ίδια ημέρα καταγράφηκε δεύτερος πολύ ισχυρός σεισμός βορειότερα του πρώτου με μέγεθος 7,5 Ρίχτερ, βάθους 10 χιλιομέτρων, με τους σεισμούς να γίνονται αισθητοί σε όλη την Τουρκία, στη Συρία, στο Ισραήλ, στην Κύπρο, στην Ιορδανία, στο Ιράκ, στην Αρμενία και στη Γεωργία. Συνολικά, στον απολογισμό που δημοσιοποιήθηκε στην Τουρκία έναν χρόνο μετά την καταστροφή, οι νεκροί έφτασαν τους 53.537, οι τραυματίες τους 107.213, ενώ 2,3 εκατομμύρια κτίρια υπέστησαν ζημιές από τον σεισμό, εκ των οποίων τα 60.421 κατεδαφίστηκαν.
Μελέτες
Την ίδια στιγμή, νέο σεισμικό χάρτη με αυστηρότερες προδιαγραφές αντισεισμικών κατασκευών, που θα χωρίζει τη χώρα σε πέντε νέες σεισμικές ζώνες, αντί για τρεις, με στόχο την ακριβέστερη αποτύπωση της σεισμικής επικινδυνότητας, λαμβάνοντας υπ’ όψιν και την πληθυσμιακή πυκνότητα, κατήρτισε η ερευνητική μονάδα Εδαφοδυναμικής και Γεωτεχνικής Σεισμικής Μηχανικής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ. Η ομάδα του ΑΠΘ, με επικεφαλής τον ομότιμο καθηγητή ΑΠΘ και αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Σεισμικής Μηχανικής Κυριαζή Πιτιλάκη, έχει καταθέσει την πρόταση του νέου σεισμικού χάρτη στον Οργανισμό Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) και στον Ελληνικό Οργανισμό Τυποποίησης (ΕΛΟΤ).
Οι νέες προδιαγραφές είναι γενικά πιο αυστηρές, ενώ στις βασικές διαφορές σε σχέση με τον ισχύοντα χάρτη είναι ότι η περιοχή γύρω από τον Κορινθιακό κόλπο και η δυτική Πελοπόννησος έχουν αναβαθμιστεί στην υψηλότερη ζώνη επικινδυνότητας στην οποία εντάσσονται και τα Ιόνια νησιά. Η Θεσσαλονίκη ενοποιείται με τη Χαλκιδική, κατατάσσοντάς τη σε μέση προς υψηλή ζώνη επικινδυνότητας. Ιδιαίτερες δυσκολίες, όπως τόνισε ο Κ. Πιτιλάκης, υπήρξαν στην Αττική όπου το νότιο τμήμα της -μαζί με τις Κυκλάδες- ανήκει στη χαμηλότερη κατηγορία, το βορειότερο τμήμα γειτνιάζει με τη Βοιωτία που ανήκει στη δεύτερη υψηλότερη κατηγορία, ενώ το δυτικό τμήμα συνορεύει με τη ζώνη του Κορινθιακού που ανήκει στην υψηλότερη ζώνη σεισμικής επικινδυνότητας. Ως εκ τούτου για την ομαλή μετάβαση από τη μία ζώνη στην άλλη η Αττική χωρίστηκε αναγκαστικά σε τρεις διαφορετικές ζώνες.
«Η έρευνα του ΑΠΘ είναι μια καλή πρόταση την οποία όμως δεν αποδέχονται όλοι οι φορείς. Για να θεσπιστεί και να γίνει νόμος του κράτους θα πρέπει να περάσει από επιτροπές οι οποίες θα δώσουν και την τελική έγκριση. Αυτή είναι μια πρόταση, υπάρχουν και άλλες προτάσεις οι οποίες είναι σε εξέλιξη για τη διαφοροποίηση των σεισμικών ζωνών της χώρας, δεν είναι μόνο η συγκεκριμένη. Σε μια τέτοια περίπτωση ο ΟΑΣΠ θα εισηγηθεί για να ψηφιστεί στη Βουλή και να γίνει νόμος του κράτους. Αλλά και ο ΟΑΣΠ θα αποφασίσει βάσει επιστημονικών επιτροπών», διευκρίνισε ο Ευθ. Λέκκας.
