Όμηροι του κυκλοφοριακού χάους είναι οι οδηγοί στην Αττική: Το καθημερινό μποτιλιάρισμα ταλαιπωρεί και “κλέβει” ώρες από εκατομμύρια πολίτες που βρίσκονται πλέον σε απόγνωση, καθώς η υπόμονή τους δοκιμάζεται συνεχώς. Πριν από λίγες μέρες πραγματοποιήθηκε στο Μαξίμου κλειστή σύσκεψη για τη βελτίωση του κυκλοφοριακού προβλήματος της Αττικής, με έμφαση στον Κηφισό, όπου παρουσιάστηκαν προτάσεις σε τρία επίπεδα: άμεσες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες.
Στις άμεσες προτάσεις περιλαμβάνονται μέτρα μείωσης κυκλοφορίας των φορτηγών στον Κηφισό (αποκλείστηκε το ενδεχόμενο πλήρους απαγόρευσης 07:00-10:00) και καλύτερης διαχείρισης των καθημερινών περιστατικών που δημιουργούν καθυστερήσεις. Επίσης, στις μεσοπρόθεσμες προτάσεις, το μέτρο των έξυπνων φαναριών που έχει αποδώσει στη Θεσσαλονίκη θα εξεταστεί και για την Αττική, ενώ μέχρι τέλους του 2026 αναμένεται σημαντική βελτίωση στη συχνότητα των δρομολογίων των μέσω μεταφοράς της Αττικής. Στις μακροπρόθεσμες περιλαμβάνονται νέοι παρακαμπτήριοι οδικοί άξονες, ολοκλήρωση της γραμμής 4 του Μετρό και δημιουργία ποδηλατοδρόμων.
Για τις παρεμβάσεις που έχουν δρομολογηθεί και τα σενάρια που εξετάζονται για τη βελτίωση της κυκλοφορίας και την ελάφρυνση των δρόμων από τα βαρέα οχήματα, μίλησε στο Ertnews ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας. Αρχικά ανέφερε, ότι προτεραιότητα είναι η αναβάθμιση των μέσων μαζικής μεταφοράς. «Έχουμε προχωρήσει στην αντικατάσταση σχεδόν του συνόλου του στόλου των αστικών λεωφορείων το τελευταίο 1,5 χρόνο. Τα νέα λεωφορεία είναι σύγχρονα, αντιρρυπαντικής τεχνολογίας και πλήρως προσβάσιμα. Αυτό φαίνεται σε όποιον κυκλοφορεί στους δρόμους». Παράλληλα, προχωρά η κατασκευή της γραμμής 4 του μετρό, η οποία θα συνδέει 15 πυκνοκατοικημένες περιοχές της Αθήνας.
Σημαντικές είναι και οι παρεμβάσεις στις υποδομές. «Η πρώτη παρέμβαση αφορά τον τριπλό κόμβο του Σκαραμαγκά. Σύνδεση της Δυτικής Περιφερειακής Αιγάλεω με την Εθνική Οδό και την Αττική Οδό θα δώσει διέξοδο στα βαρέα οχήματα από τον αστικό ιστό. Η σύμβαση αναμένεται να υπογραφεί εντός του 2026 και το έργο θα ολοκληρωθεί σε περίπου τρία χρόνια», τόνισε.
Επιπλέον, αναφέρθηκε στον κόμβο της Μεταμόρφωσης, όπου οι λωρίδες εισόδου των αυτοκινήτων από το αεροδρόμιο στην Αττική Οδό θα διαχωρίζονται, μειώνοντας τη συμφόρηση. Για το θέμα των φορτηγών υποστήριξε ότι η κυβέρνηση δεν έκανε «πίσω» και συνεργάζεται με όλα τα συναρμόδια υπουργεία για να μειωθεί η κίνηση βαρέων οχημάτων στον αστικό ιστό. Όπως είπε εξετάζεται το κίνητρο μετεγκατάστασης επιχειρήσεων εκτός Αθήνας.
Τα σενάρια που εξετάζονται για τον Κηφισό
Σύμφωνα με τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών για τον Κηφισό εξετάζονται διάφορα σενάρια. «Ο Κηφισός χρειάζεται σίγουρα σημαντικές παρεμβάσεις, και γι’ αυτό εξετάζουμε αρκετά διαφορετικά σενάρια. Ένα πετυχημένο παράδειγμα είναι η υπερυψωμένη λεωφόρος ταχείας κυκλοφορίας στη Θεσσαλονίκη, η οποία διπλασιάζει τον όγκο των αυτοκινήτων που μπορούν να εξυπηρετηθούν ανά ώρα, από 5.000 σε 10.000 οχήματα. Πρόκειται για ένα πραγματικά καινοτόμο έργο που προχωράει με γρήγορους ρυθμούς και έχει ήδη μειώσει σημαντικά τη συμφόρηση εκεί», τόνισε ο κ. Δήμας.
Εξήγησε ωστόσο ότι για την περίοδο κατασκευής, υπάρχει σκεπτικισμός για το τι θα συμβεί στην Αθήνα, αλλά η εμπειρία της Θεσσαλονίκης, όπως είπε, δείχνει ότι οι παρεμβάσεις λειτουργούν.
Ο υπουργός υπενθύμισε ότι παράλληλα με την υπερυψωμένη λεωφόρο, στη Θεσσαλονίκη ξεκίνησε η λειτουργία του Μετρό, ενώ λήφθηκαν μέτρα από την Τροχαία και τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. «Οι πολίτες βλέπουν καθημερινά τα 10–11 εργοτάξια στον περιφερειακό και αντιλαμβάνονται την πρόοδο των έργων, παρά την ταλαιπωρία κατά την κατασκευή», σημείωσε.
Σημαντικός είναι και ο ρόλος της Τροχαίας και του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη. «Θα δούμε πρωτοβουλίες για την εφαρμογή του νόμου, την πάταξη του παράνομου παρκαρίσματος και την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας. Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας που ψηφίστηκε πριν από έξι μήνες αυστηροποιεί τις κυρώσεις, ενώ προχωρά η τοποθέτηση έξυπνων καμερών για παραβάσεις και έλεγχο ανασφάλιστων ή χωρίς ΚΤΕΟ οχημάτων», ανέφερε.
Οι προτάσεις των συγκοινωνιολόγων
Ο συγκοινωνιολόγος Σταύρος Κωνσταντινίδης μίλησε αυτή την εβδομάδα στον Realfm 97,8 και στους Μάνο Νιφλή και Μπάμπη Παπαδημητρίου και υπογράμμισε τη σημασία της ενίσχυσης των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς. «Επαναφέρουμε το θέμα των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς γιατί δεν υπάρχει άλλη λύση σε ολόκληρο τον κόσμο από αυτό για να επιλυθεί το πρόβλημα. Βέβαια, υπάρχουν και χιλιάδες άλλα πράγματα που εμείς δεν κάνουμε. Ξέρετε που είμαστε σήμερα στην κλίμακα 0-100 ως Αθήνα; Είμαστε στο 10. Δέκα στα 100. Δηλαδή κρατάμε ίσα ίσα το σύστημα για να μην καταρρεύσει μια μέρα» είπε.
«Θεωρώ ότι 100 είναι το Βερολίνο που πάλι έχει ορισμένες φορές ζητήματα. Για να το καταλάβετε, η Κωνσταντινούπολη είναι στο 8. Και το Κάιρο είναι στο 7. Η Νέα Υόρκη είναι στο 75 γιατί είναι τόσο μεγάλη πολιτεία. Κάνουν όμως ότι μπορούνε. Εμείς εθελοτυφλούμε. Έχουμε κλείσει τα μάτια μας σαν τη στρουθοκάμηλο και κάνουμε ότι δεν βλέπουμε ένα πρόβλημα. Το οποίο κάθε μέρα διογκώνεται, κάθε μέρα αυξάνεται, φτάσαμε το 2004 σε ένα πολύ καλό σημείο και έκτοτε αντί να το πάμε καλύτερα το πάμε σταθερά προς το χειρότερο. Οπότε τώρα έχουμε 5,5 εκατ. αυτοκίνητα. Είναι σαν να λέμε ότι έχουμε ένα «δίκλινο αυτοκίνητο» και λέμε ότι θέλουμε να φιλοξενήσουμε δέκα ανθρώπους. Δεν γίνεται αυτό».
Ο συγκοινωνιολόγος μιλώντας για τις άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις τόνισε ότι το κρίσιμο θέμα το έλυσαν, πριν 30 χρόνια, αλλά κάναν κι ένα πολύ μεγάλο άλμα όλες τους την περίοδο της πανδημίας, ακριβώς επειδή είχαν ισχυρά ΜΜΜ. Αντίθετα, στην Ελλάδα δεν έγινε σχεδόν τίποτα. «Όσο δεν παρέχεις, δεν μπορείς να πεις στον πολίτη μην πάρεις αύριο το αυτοκίνητό σου, γιατί σου παρέχω αξιόπιστες συγκοινωνίες. Επομένως το πρόβλημα είναι φαύλος κύκλος και δεν επιλύεται με ασπιρίνες, 7-10 στον Κηφισό. Χρειαζόμαστε καινούργιο δακτύλιο».
«Χρειαζόμαστε έναν καινούργιο δακτύλιο, έναν πράσινο δακτύλιο με προτεραιότητα στα πράσινα αυτοκίνητα και στα αυτοκίνητα που πληρούν κάποιες προϋποθέσεις, όπως για παράδειγμα η προϋπόθεση της υψηλής σκληρότητας 3 άτομα και πάνω, που τέθηκε χτες στη σύσκεψη, καλά το είπαν και αυτό πρέπει να οργανωθεί σε συνεργασία με τις μεγάλες εταιρείες της χώρας τις ιδιωτικές αλλά και τις δημόσιες. Ο ΟΤΕ στο Μαρούσι στο Δαχτυλίδι που φέρνει εκεί ας πούμε 1.500 εργαζόμενους και έρχονται με 1.500 αυτοκίνητα. Αυτά μπορεί να γίνουν 500. Αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε να έχει γίνει» σημείωσε ο κ. Κωνσταντινίδης.
«Αυτή τη στιγμή έχουμε 900 λεωφορεία, είχαμε φτάσει μάλλον το 2004 τα 1.500. Κατά την άποψή μου χρειαζόμαστε 3.000 λεωφορεία προκειμένου να κερδίσουμε και το gap της αναμονής του πλήρους μετρό αν και όποτε γίνει σε 15 χρόνια που θα είναι από την Κηφισιά ως τη Γλυφάδα συν τη γραμμή 4 η οποία θα ολοκληρωθεί σε 4 χρόνια. Επίσης τα λεωφορεία που έχουμε λειτουργούν με έναν προγραμματισμό της δεκαετίας του 90» ανέφερε ακόμη.
Ο συγκοινωνιολόγος Γιώργος Γιαννής μιλώντας στην εκπομπή του Νίκου Στραβελάκη και της Λουκίας Γκάτσου εξήγησε πως το κυκλοφοριακό δεν λύνεται στις μεγάλες πόλεις από τη μια μέρα στην άλλη, ωστόσο, μπορούν να γίνουν βήματα και να βελτιώνεται συνεχώς η εξυπηρέτηση. «Τα έξυπνα φανάρια δεν είναι κάτι τόσο δύσκολο να υλοποιηθεί και σχετικά γρήγορα. Αλλά στην ώρα αιχμής δεν θα είναι αποτελεσματικά. Όταν είναι όλα τα αυτοκίνητα μποτιλιαρισμένα, όσο έξυπνα κι αν είναι τα φανάρια, δεν πρόκειται να αλλάξει κάτι δραματικά. Θα έχουμε μία βελτίωση της τάξης του 5%. Όταν όμως βγούμε από την αιχμή, εκεί μπορούμε να φτάσουμε στο 20% και στο 30% βελτίωσης της κυκλοφορίας. Το οποίο δεν είναι αμελητέο. Τα έξυπνα φανάρια μπορούν να βοηθήσουν δεν θα λύσουν σε καμία περίπτωση το πρόβλημα».
«Η καλύτερη διαχείριση μπορεί να μειώσει πάρα πολύ τις καθυστερήσεις. Να πούμε χαρακτηριστικά ότι στην Αττική Οδό που έχουν 20-25 περίπολα κάθε στιγμή ενεργά τα μποτιλιαρίσματα στο συμβάν κρατάνε 10 – 15 λεπτά ενώ στον Κηφισό που έχουν 2,3 περίπολα όλα κι όλα τα μποτιλιαρίσματα κρατάνε από 1-3 ώρες. Άρα θα είναι σημαντική η βελτίωση άμα βάλουμε επαρκή περίπολα της τροχαίας και των υπηρεσιών να απομακρύνουν τα οχήματα (που εμπλέκονται σε ένα τροχαίο)» είπε.
Σχετικά με τα φορτηγά το χαρακτήρισε αρκετά σύνθετο ζήτημα. «Ο νόμος λέει 9 με 9. Εννιά το βράδυ με εννιά το πρωί πρέπει να κάνουν τροφοδοσία. Η συζήτηση που έγινε για το 7 με 10 ήταν ότι θα εξετασθεί. Προφανώς για να κάνουμε μια τέτοιας κλίμακας αλλαγή θα πρέπει να κάνουμε μια μελέτη, το οποίο είναι ένα μεσοπρόθεσμο σχέδιο. Από κει και πέρα για τον Κηφισό σκέφτονται διάφορες λύσεις για τα βαρέα οχήματα. Αν μπουν μόνο φορτηγά στη δεξιά λωρίδα τότε δεν θα αξιοποιείται πλήρως η λωρίδα και θα φέρει καθυστέρηση στις άλλες λωρίδες. Αυτό το ζήτησαν το επιμελητήριο και οι εταιρείες τροφοδοσίας. Θα τα δούμε, το 7-10 μπορεί να γίνει άλλες ώρες. Μπορεί να γίνει με άλλο τρόπο και όχι σε όλες τις περιοχές» ανέφερε ακόμη.
Οι “λαιμοί των μπουκαλιών”
«Οι “λαιμοί των μπουκαλιών”, τα σημεία συμφόρησης όπως τα λένε οφείλονται σε δύο αιτίες: Η μία αιτία δεν λύνεται. Όταν σε έναν άξονα μπαίνει και ένας δεύτερος άξονας όπως είναι η λεωφόρος Αθηνών στα ΚΤΕΛ εκεί έχουμε φόρτιση, στις 3 λωρίδες μπαίνουν άλλες 3. Άρα εκεί αναγκαστικά θα δημιουργηθεί ουρά. Αυτό που έχουμε να κάνουμε είναι σε ορισμένα σημεία που ο Κηφισός είναι 4 λωρίδες, μετά 3, μετά 4, εάν τον κάνουμε παντού 3 θα έχει μια πολύ καλύτερη ροή. Γιατί όταν είναι 4 απλώνονται και μετά που θα ξαναγίνονται 3 έχουμε συμφόρηση. Άρα να φροντίσουμε άμεσα η διατομή του Κηφισού να είναι ίδια από πάνω μέχρι κάτω.
Οπότε, το μέρος που έχουμε σύγκλιση από άλλους άξονες δεν λύνεται αυτό καθεαυτό, μόνο αν φροντίσουμε να έχουμε εναλλακτικές διαδρομές. Πρέπει όμως να ολοκληρωθεί η σήραγγα της δυτικής περιφερειακής Αιγάλεω, πρέπει να γίνει το πάρκο logistics στη Φυλή και μακροπρόθεσμα να γίνει η σύνδεση Ελευσίνα – Θήβα» τόνισε ο κ. Γιαννής.
«Δεν υπάρχει άξονας σαν τον Κηφισό στην Ευρώπη που να μπορεί να αποφορτιστεί. Ο περιφερειακός άξονας του Παρισιού που ναι 70 χιλιόμετρα 4 λωρίδες ανά κατεύθυνση είναι μποτιλιαρισμένος από το 1986 μέχρι σήμερα. Αυτό που αλλάζει στις άλλες πόλεις και μας διαφοροποιεί είναι ότι δίνουν καλές εναλλακτικές με τα λεωφορεία. Το υπουργείο Μεταφορών και ο ΟΑΣΑ έχουν βάλει μαζί με την τροχαία και επιτηρούν τις λεωφορειολωρίδες. Και δίνουν προτεραιότητα στα λεωφορεία. Και εξυπηρετούν καλύτερα. Αυτό είναι ένα άμεσο μέτρο. Έχουν ξεκινήσει να προσλάβουν και τους οδηγούς. Θα έχουμε πιο πολλά λεωφορεία άρα ήδη θα μπορεί κάποιος με το λεωφορείο να έχει πολύ καλύτερους χρόνους σε σχέση με το ΙΧ του και να αλλάξει αυτή η κατάσταση. Κι εκεί κρύβεται μια μικρή δυνατότητα του Κηφισού, όταν αρχίσουν περισσότεροι να παίρνουν το λεωφορείο κάποιοι θα εγκαταλείψουν τον Κηφισό και θα ανακουφισθεί» σημείωσε.
Ο συγκοινωνιολόγος παραδέχθηκε ότι εάν κάποιος θέλει να πάει από περιφερειακή σε περιφερειακή θα υποστεί ταλαιπωρία. Αλλά υπάρχει μεγάλο μέρος του πληθυσμού που παίρνει το ΙΧ του γιατί το λεωφορείο δεν πάει γρήγορα. Δεν είναι δυνατόν, τόνισε, να εξυπηρετηθούν όλοι οι προορισμοί. Αλλά αν δοθούν καλύτερα λεωφορεία, οι πολίτες θα αφήσουν τα ΙΧ τους γιατί θα πηγαίνουν πιο γρήγορα, εκτίμησε και τάχθηκε υπέρ της χρήσης και της αύξησης του ποδηλάτου στην Αθήνα και υποστήριξε ότι είναι σωστό που είπαν ότι πρέπει να μπει το ποδήλατο.
«Αλλά δεν μπορεί να μπει από τη μια μέρα στην άλλη. Προφανώς η αρχή θα ναι δύσκολη. Αρχίζεις και φτιάχνεις έναν έναν τον ποδηλατόδρομο, εξυπηρετείς μερικούς, εξυπηρετείς περισσότερους και συνεχώς περισσότερους. Δεν μπήκε το ποδήλατο πουθενά μέσα σε μια νύχτα» συμπλήρωσε.