Ως «θησαυρός» χαρακτηρίζεται από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις ο εντοπισμός του θαλάσσιου drone στο ακρωτήρι του Δουκάτου, στη Λευκάδα. Πλέον, την υπόθεση χειρίζεται αποκλειστικά το ΓΕΕΘΑ, ενώ έχει ενημερωθεί και κλιμάκιο της ΕΥΠ.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Ο εντοπισμός του θαλάσσιου drone (USV – Unmanned Surface Vehicle) στις ακτές της Λευκάδας αποτελεί σημαντική ευκαιρία για τις ελληνικές υπηρεσίες πληροφοριών και τις Ένοπλες Δυνάμεις, προκειμένου να προχωρήσουν σε εις βάθος διαδικασία αντίστροφης μηχανικής (reverse engineering) και ανάλυσης δεδομένων.
Το πρώτο και κρισιμότερο στοιχείο που εξετάζεται είναι η τεχνολογική ταυτότητα και η προέλευση του σκάφους, καθώς η αρχιτεκτονική του κύτους, τα υλικά κατασκευής, όπως υλικά χαμηλής ανιχνευσιμότητας από ραντάρ ή stealth, και ο τύπος των κινητήρων μπορούν να προδώσουν τη χώρα κατασκευής ή τον φορέα που το συναρμολόγησε.
Εκ πρώτης όψεως, όλα παραπέμπουν στον σχεδιασμό του ουκρανικού MAGURA V5, το οποίο έχει χρησιμοποιηθεί εναντίον στόχων του αποκαλούμενου σκιώδους στόλου της Ρωσίας, που μεταφέρει πετρέλαιο και φυσικό αέριο, παρά το εμπάργκο της Δύσης.
Πέρα από το «σώμα» του drone, η ανάλυση επικεντρώνεται στο ηλεκτρονικό του αποτύπωμα, δηλαδή στα συστήματα τηλεμετρίας, τους αισθητήρες και τις κάμερες που φέρει.
Το γεγονός ότι η κεντρική μονάδα ελέγχου και οι μονάδες αποθήκευσης δεδομένων είναι άθικτες αποτελεί το σημαντικότερο στοιχείο. Οι αναλυτές μπορούν να ανακτήσουν το ιστορικό της διαδρομής του μέσω του συστήματος GPS, εντοπίζοντας το σημείο εκκίνησης, τον τελικό προορισμό ή τον στόχο της αποστολής του.
Επιπλέον, η μελέτη των συχνοτήτων στις οποίες εξέπεμπε το drone παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να εξουδετερωθεί στο μέλλον μέσω συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου και παρεμβολών (jamming). Η πληροφορία αυτή μπορεί να ενισχύσει τις δυνατότητες του anti-drone συστήματος «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ».
Η εξέταση του εκρηκτικού φορτίου που έφερε, καθώς και του εξοπλισμού συλλογής πληροφοριών, επιτρέπει στις Ένοπλες Δυνάμεις να κατανοήσουν το δόγμα δράσης του αντιπάλου ή του χρήστη.
Μπορεί, επίσης, να διαπιστωθεί αν το συγκεκριμένο μέσο προοριζόταν για αποστολές αυτοκτονίας ή αν χρησιμοποιούνταν για απλή επιτήρηση των ελληνικών ακτών ή για τη χαρτογράφηση υποθαλάσσιων υποδομών.
Με αυτόν τον τρόπο, το εύρημα μετατρέπεται από ένα απλό αντικείμενο σε πηγή στρατηγικής γνώσης, η οποία βοηθά στην αναβάθμιση της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας απέναντι σε ασύμμετρες απειλές.
Τέτοια θαλάσσια drones χρησιμοποιεί η Ουκρανία για να πλήττει ρωσικά πλοία. Ωστόσο, δεδομένου ότι η Ουκρανία βρίσκεται μακριά από το Ιόνιο, το επικρατέστερο σενάριο είναι η μεταφορά και η άφεσή τους, κατά σμήνη, από φορτηγά πλοία.
Η διαδικασία άφεσης θαλάσσιων drones από φορτηγά πλοία αποτελεί επιχείρηση που βασίζεται στην απόκρυψη και στην αξιοποίηση των υπαρχόντων μηχανισμών ανύψωσης και καθέλκυσης του πλοίου. Συνήθως, τα drones αυτά μεταφέρονται μέσα σε κοινά εμπορευματοκιβώτια (containers) ή καλύπτονται με μουσαμάδες στο κατάστρωμα, ώστε να μη διακρίνονται από δορυφόρους ή διερχόμενα σκάφη. Η καθέλκυσή τους στο νερό γίνεται, συνήθως, μέσω των γερανών που διαθέτει το ίδιο το φορτηγό πλοίο για τη διακίνηση φορτίων ή μέσω ειδικών ραμπών που τοποθετούνται προσωρινά στα πλευρά ή στην πρύμνη.
Σε πολλές περιπτώσεις, η άφεση πραγματοποιείται ενώ το πλοίο κινείται σε διεθνή ύδατα ή σε πολυσύχναστες ναυτιλιακές οδούς, ώστε η δραστηριότητα να χαθεί μέσα στον όγκο της νόμιμης ναυσιπλοΐας.
Μόλις το drone έρθει σε επαφή με το νερό, ενεργοποιούνται οι κινητήρες και το σύστημα τηλεχειρισμού του, επιτρέποντάς του να ξεκινήσει την αποστολή του, ενώ το μητρικό πλοίο συνεχίζει την πορεία του χωρίς να κινήσει υποψίες. Αυτή η μέθοδος επιτρέπει την ανάπτυξη των drones σε μεγάλες αποστάσεις από τη βάση τους, μετατρέποντας ουσιαστικά ένα κοινό εμπορικό σκάφος σε προσωρινή και δυσδιάκριτη πλατφόρμα εκτόξευσης.
