Η φετινή Eurovision προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στη Μολδαβία όταν η κριτική επιτροπή της χώρας έδωσε μόλις τρεις βαθμούς στη γειτονική Ρουμανία και κανέναν βαθμό στην Ουκρανία, παρά τους στενούς ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς που συνδέουν τις χώρες αυτές. Αντίθετα, το κοινό της Μολδαβίας ψήφισε εντελώς διαφορετικά, χαρίζοντας το 12άρι στη Ρουμανία και 10 βαθμούς στην Ουκρανία.
Η απόφαση της επιτροπής προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στα social media, οδηγώντας ακόμη και στην παραίτηση του γενικού διευθυντή της δημόσιας τηλεόρασης Teleradio-Moldova, Vlad Țurcanu. Ο ίδιος χαρακτήρισε το περιστατικό «σοβαρό» και παραδέχτηκε ότι η επιτροπή απέτυχε να αναγνωρίσει τις «ευαισθησίες» που υπάρχουν ανάμεσα σε γειτονικούς λαούς.
Μεγάλο μέρος της σημερινής Μολδαβίας αποτελούσε μέρος της Ρουμανίας στις αρχές του 20ού αιώνα και οι δύο χώρες μοιράζονται γλωσσικούς και πολιτιστικούς δεσμούς. Από την ανεξαρτησία τους το 1991, περισσότεροι από 850.000 Μολδαβοί πολίτες έχουν αποκτήσει τη ρουμανική υπηκοότητα.
Η πρόεδρος της Μολδαβίας, Maia Sandu, προσπάθησε να ρίξει τους τόνους, τονίζοντας πως δεν πρέπει να επιτραπεί σε μια τηλεοπτική ψηφοφορία να επηρεάσει τις σχέσεις των δύο χωρών.
Την ίδια στιγμή, μέλη της επιτροπής μίλησαν για έντονη δημόσια πίεση και «διαδικτυακό λιντσάρισμα», υποστηρίζοντας πως η ψηφοφορία δεν είχε αντιρουμανικό χαρακτήρα.
Η Μαργαρίτα Ντρούτα, η οποία ανακοίνωσε ζωντανά τα αποτελέσματα της Eurovision, δήλωσε σε βίντεο που δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο ότι σχεδόν αρνήθηκε να τα διαβάσει.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ο πρώην υπουργός Άμυνας της Μολδαβίας Ανατόλ Σαλάρου δήλωσε ότι μόνο η ψήφος του κοινού – «μια ψήφος μεταξύ αδελφών» – είχε σημασία.
Ο Άλεξ Κόζερ, πολιτικός σχολιαστής, κατηγόρησε το Teleradio-Moldova ότι προκάλεσε «σκάνδαλο με τη Ρουμανία», ενώ ο υπουργός Πολιτισμού της Μολδαβίας, Κρίστιαν Τζαρντάν, ζήτησε το Σαββατοκύριακο εξηγήσεις για τον τρόπο με τον οποίο αποφάσισε να ψηφίσει η επταμελής κριτική επιτροπή.
«Δεν είμαστε θυμωμένοι με την κριτική επιτροπή της Μολδαβίας»
Η 22χρονη τραγουδίστρια που εκπροσώπησε τη Ρουμανία, Alexandra Căpitănescu, που τερμάτισε στην 3η θέση με το τραγούδι «Choke me», κράτησε χαμηλούς τόνους, δηλώνοντας ότι δεν υπάρχει λόγος να κατηγορείται ένας ολόκληρος λαός για την απόφαση επτά ανθρώπων.
«Δεν είμαστε θυμωμένοι με την κριτική επιτροπή της Μολδαβίας, η οποία βαθμολόγησε τις συμμετοχές όπως έκρινε κατάλληλο», ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Δεν είναι σωστό ένα ολόκληρο έθνος να θεωρείται υπεύθυνο για την απόφαση μόνο επτά ανθρώπων», πρόσθεσε η Căpitănescu. Ο διαγωνιζόμενος από τη Μολδαβία, Satoshi, ο οποίος κατέλαβε την όγδοη θέση, κάλεσε τους οπαδούς να μην «τροφοδοτούν το μίσος».
Η «γειτονική ψήφος»
Το περιστατικό ανέδειξε ξανά το διαχρονικό ζήτημα της λεγόμενης «γειτονικής ψήφου» στη Eurovision, όπου χώρες με στενούς πολιτικούς, πολιτιστικούς ή ιστορικούς δεσμούς συχνά αλληλοϋποστηρίζονται στον διαγωνισμό.
Είναι ένας από τους άγραφους νόμους της ετήσιας γιορτής πως γειτονικές χώρες και μπλοκ με ισχυρούς πολιτιστικούς και πολιτικούς δεσμούς – όπως οι Σκανδιναβικές χώρες, η Ελλάδα και η Κύπρο, τα πρώην σοβιετικά κράτη – τείνουν να βαθμολογούν η μία την άλλη υψηλά.
Μάλιστα έχει αποτελέσει ακόμη και αντικείμενο μελετών. Ωστόσο, ο ρόλος της σπάνια έχει αναγνωριστεί τόσο ρητά όσο φέτος, όταν ο επικεφαλής του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα της Μολδαβίας ένιωσε ότι έπρεπε να παραιτηθεί επειδή η κριτική επιτροπή της χώρας του έδωσε μόνο τρεις βαθμούς στη γειτονική Ρουμανία.
