«Ο Τύπος αντέχει τον ψηφιακό θόρυβο;» ήταν το θέμα της συζήτησης του δημοσιογράφου και παρουσιαστή ειδήσεων, Γιώργου Ευγενίδη με τον Πρόεδρο της ΕΙΗΕΑ και εκδότη (Real News) Νίκο Χατζηνικολάου, κατά τις εργασίες της πρώτης μέρας του διήμερου Συνεδρίου Athens Alitheia Forum, που διοργανώνει η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης και ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, Παύλος Μαρινάκης.
Ο Γιώργος Ευγενίδης χαρακτήρισε πολύ σημαντική την πρωτοβουλία για τη διοργάνωση του Συνεδρίου και ευχήθηκε να συνεχιστεί στο μέλλον και να θεσμοθετηθεί. Χαρακτήρισε ως ένα κρίσιμο τεστ για τις εφημερίδες, για τον έντυπο Τύπο, για αυτό που λένε οι αγγλοσάξονες Legacy Media, την προσαρμοστικότητα στο ψηφιακό περιβάλλον και έθεσε το ερώτημα, «εάν θα μας καταπιεί. Μιλώ και ως εργαζόμενος εφημερίδας ή εάν έχουμε άμυνες οι εργαζόμενοι και οι ιδιοκτήτες απέναντι στην ταχύτητα και στην ευκολία του διαδικτύου» τόνισε.
Αναφερόμενος στην προσωπική του εμπειρία υπογράμμισε ότι, ως νέος δημοσιογράφος, ζυμώθηκε ακριβώς αυτή την εποχή που περιγράφεται, ως τον “θάνατο” των συμβατικών μέσων ενημέρωσης και διερωτήθηκε αν αυτή τη νέα κατάσταση μπορεί κάποιος να τη δει ως ρίσκο ή ως ευκαιρία. «Εκτός από την εποχή των fake news και της πολύ γρήγορης διάδοσης της πληροφορίας έρχεται και η αυτοματοποίηση που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη. Όταν λοιπόν ένα newsroom, όπως είναι το newsroom ενός site σαν το enikos.gr θα λειτουργεί σε διπλάσιες ταχύτητες απ’ ότι λειτουργεί τώρα αυτό για τις εφημερίδες, για τα έντυπα μέσα τι θα σημαίνει;» διερωτήθηκε.
Από την πλευρά του, ο Νίκος Χατζηνικολάου τόνισε ότι ο έντυπος Τύπος δέχθηκε αρχικά τρία σοκ από τους ιστότοπους: α) της ταχύτητας, β) της δωρεάν ενημέρωσης και γ) της ευκολίας με την οποία έσκαγε η είδηση στο διαδίκτυο, συνήθως χωρίς να έχει διασταυρωθεί. «Και εδώ αρχίζει κατά τη γνώμη μου η αντίστροφη μέτρηση. Και θα κάνω μία πρόβλεψη. Είμαι εκείνος που το 1990 σε μία συνέντευξη που έδωσα στο περιοδικό ΜΕΝ του δημοσιογραφικού οργανισμού Λαμπράκη, είχα πει ότι θα έρθει η στιγμή που το διαδίκτυο θα καταπιεί την τηλεόραση. Είχα πει δηλαδή ότι θα έρθουν οι μικρότερες οθόνες και θα καταπιούν τη μεγάλη οθόνη» τόνισε και πρόσθεσε:
«Τώρα θα μου επιτρέψετε να κάνω μία δεύτερη πρόβλεψη στα γεράματά μου. Θα κάνω την πρόβλεψη ότι η εφημερίδα θα επανέλθει δυνατά το επόμενο διάστημα και ιδιαίτερα η κυριακάτικη εφημερίδα η οποία στηρίζεται ή πρέπει να στηρίζεται, δεν ξέρω σε ποιο βαθμό συμβαίνει ακόμη στην Ελλάδα αυτό, θα αναγκαστούμε από τα πράγματα να πάμε εκεί στην ανάλυση, στην επιπλέον πληροφορία, δηλαδή στο παρασκήνιο και στη γνώμη, στην άποψη».
Αναφερόμενος στο θέμα της διασταύρωσης των πληροφοριών και τα Fake News, ο κ. Χατζηνικολάου ήταν κατηγορηματικός: «Ακόμη και όταν ο εκδότης σου δίνει την είδηση, πρέπει να την τσεκάρεις. Αυτό προφανώς δημιουργεί πρόβλημα στην ταχύτητα αλλά σταδιακά χτίζεις πάνω στην αξιοπιστία».
Επιπλέον, ο κ. Χατζηνικολάου χαρακτήρισε την Τεχνητή Νοημοσύνη ως ένα πολύ σημαντικό εργαλείο, αλλά «Μετά το AI πρέπει να υπάρχει ο δημοσιογράφος. Πρέπει να υπάρχει η ανθρώπινη νοημοσύνη. Πρέπει να τσεκάρεις αυτό που το AI σου δίνει. Διαφορετικά ο κίνδυνος να βρεθούμε μπροστά σε δυσάρεστες εκπλήξεις είναι μεγάλος» επισήμανε.
Ερωτηθείς γιατί στο εξωτερικό οι εκδόσεις του Σαββατοκύριακου αντέχουν πολύ περισσότερο, έχουν πιο πιστή συνδρομητική βάση και τυγχάνουν μεγαλύτερης και εμπορικής αξίας συγκριτικά με τις εκδόσεις στην Ελλάδα, ο Πρόεδρος της της ΕΙΗΕΑ σημείωσε ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα με 10 εκατομμύρια κατοίκους που δεν συγκρίνεται με μεγέθη αγορών όπως η αμερικανική, η αγγλική ή η γαλλική αγορά, ότι οι ελληνικές εφημερίδες δεν έχουν την ίδια παράδοση με πολλές μεγάλες ξένες, ότι δεν έχει γίνει πλήρως κατανοητός ο ρόλος που πρέπει να έχει μια κυριακάτικη εφημερίδα στο σημερινό περιβάλλον, καθώς και ότι υπάρχει υπερπληθωρισμός Μέσων Ενημέρωσης. «Η κυριακάτικη εφημερίδα πρέπει σταδιακά και στην Ελλάδα να κατανοήσει ότι δεν είναι η πρώτη πηγή ενημέρωσης. Είναι η πρώτη πηγή ανάλυσης, γνώμης, παρασκηνίου πρέπει να στραφεί προς τομείς της δημοσιογραφικής έρευνας που δεν επηρεάζονται από την ταχύτητα, αλλά από την ποιότητα» τόνισε.
Τέλος, ερωτηθείς για τις συμβουλές που θα ήθελε να δώσει τους σύγχρονους δημοσιογράφους, ανέφερε ότι καταρχήν πρέπει να διαβάζουν τις εφημερίδες, το σύνολο του Τύπου: «Αν μου ζητούσε κάποιος νέος συνάδελφος μια συμβουλή για το πώς να γράφει καλύτερα θα του έλεγα τη συμβουλή που μου έδωσε ο Τάκης Λαμπρίας στη δεκαετία του ’80: να αφαιρείς από το κείμενό σου τις λέξεις που δεν χρειάζονται. Ακούγεται πολύ απλό, είναι πάρα πολύ δύσκολο. Να αφαιρείς από το κείμενό σου τις λέξεις που δεν χρειάζονται… Η δεύτερη είναι να θεωρούν πάντα ότι αυτό που μαθαίνουν είναι ψέμα. Να ξεκινάνε απ’ αυτό, ότι είναι ψέμα και να ψάχνουν να επιβεβαιώσουν τι ακριβώς έχει συμβεί. Η διασταύρωση. Είναι απλά τα πράγματα στη δημοσιογραφία. Και η προετοιμασία για μια συνέντευξη πρέπει να γίνεται έχοντας διαβάσει τι λέει ο άνθρωπος αυτός τα προηγούμενα χρόνια, έχοντας μιλήσει με αυτούς που γνωρίζουν τα θέματα καλύτερα από σένα. Κανένας από μας δεν γνωρίζει καλύτερα τα θέματα από έναν ειδικό».
