Σε μια περίοδο κατάρρευσης των παγκόσμιων ψευδαισθήσεων και κρίσιμων γεωπολιτικών προκλήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στο Slemani Strategic Forum με τον δημοσιογράφο Matthew Boyle, έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα αποτροπής προς την Άγκυρα, τονίζοντας ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να ανεχθεί καμία απολύτως παρέμβαση στο στρατηγικό έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
του Χρήστου Μαζανίτη
Ανοίγοντας τη συζήτηση στο Slemani Strategic Forum, ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι ο πλανήτης διανύει μια εποχή κατά την οποία οι παραδοσιακές ισορροπίες δοκιμάζονται σκληρά και οι ψευδαισθήσεις του παρελθόντος καταρρέουν. Όπως χαρακτηριστικά επεσήμανε, ό,τι πράττει η διεθνής κοινότητα σήμερα αποτελεί προηγούμενο για το αύριο, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη διατήρησης των θεμελίων της αρχιτεκτονικής διεθνούς ασφάλειας.
Ο κ. Γεραπετρίτης στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη εστίασης στη διπλωματία, τονίζοντας ότι σε μια τόσο ασταθή περιοχή η στρατιωτική δράση δεν μπορεί να προσφέρει βιώσιμη ειρήνη. Παράλληλα, εξέφρασε τον έντονο προβληματισμό του για τη μετατροπή της γεωγραφίας σε υβριδικό όπλο, φέρνοντας ως παράδειγμα την εργαλειοποίηση κρίσιμων θαλάσσιων περασμάτων, η οποία απειλεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και προκαλεί παγκόσμια ενεργειακή και επισιτιστική ανασφάλεια.
Επεκτείνοντας την ανάλυσή του στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι η περιοχή έχει καταστεί επίκεντρο εχθροτήτων εξαιτίας του πλούτου σε υδρογονάνθρακες και των αλληλεπικαλυπτόμενων αξιώσεων από τα 21 παράκτια κράτη που τη βρέχουν. Απέναντι σε αυτό το περιβάλλον αστάθειας, η Ελλάδα επιλέγει τον δρόμο της ανάπτυξης και της σταθερότητας:
«Εμείς, στην Ελλάδα, επιδιώκουμε να αναπτύξουμε ένα μοντέλο εκτεταμένης διασυνδεσιμότητας. Έχουμε εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο, όχι μόνο μέσω αγωγών και ηλεκτρικών διασυνδέσεων, αλλά και μέσω του “Κάθετου Διαδρόμου” που αναπτύσσουμε σε συνεργασία με αμερικανικές εταιρείες. Παράλληλα, υλοποιούμε μια σειρά έργων νότια της Κρήτης, που αφορούν την έρευνα και την εξόρυξη υδρογονανθράκων, σε συνεργασία με την Chevron και την Exxon».
Το μήνυμα για την Τουρκία
Το κομβικότερο σημείο της τοποθέτησης του κ. Γεραπετρίτη αφορούσε το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης και τις τουρκικές παρεμβάσεις. Απαντώντας στις ερωτήσεις του Matthew Boyle σχετικά με τις προκλήσεις στην περιοχή και την εργαλειοποίηση της γεωγραφίας, ο Υπουργός Εξωτερικών έδωσε μια σαφή απάντηση, περιγράφοντας αναλυτικά τη θέση της Αθήνας:
«Όσον αφορά το έργο GSI, πρόκειται για ένα εγχείρημα θεμελιώδους σημασίας — κατά την άποψή μου — για την Ευρώπη, καθώς συνδέει την Ελλάδα με την Κύπρο και, εν τέλει, με τη Μέση Ανατολή. Θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την αποφυγή της υπερβολικής εξάρτησης στον ενεργειακό τομέα. Συνεπώς, είναι ζωτικής σημασίας όχι μόνο για εμάς, αλλά και για την Ευρώπη, την Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Στο παρελθόν, έχουν σημειωθεί περιστατικά παρεμβολών από την πλευρά της Τουρκίας σε αυτό το έργο. Έχουμε καταστήσει σαφές ότι το συγκεκριμένο έργο είναι ευρωπαϊκής σημασίας και δεν πρόκειται να ανεχθούμε καμία απολύτως παρέμβαση σε αυτό. Αυτό που συμβαίνει τώρα είναι ότι η Ελλάδα έχει χορηγήσει άδεια στο σκάφος για τη διεξαγωγή ερευνών και την πόντιση καλωδίων. Το έργο προχωρά. Πρέπει να πω, Matthew, ότι ολόκληρη η Μεσόγειος διαθέτει πληθώρα από τέτοιου είδους διασυνδέσεις, οπότε δεν υπάρχει λόγος για αντιπαραθέσεις. Αντιλαμβάνομαι ότι υπάρχουν αξιώσεις από πολλά κράτη, αλλά πρέπει να κατανοήσουμε ότι η διασυνδεσιμότητα αποτελεί, ουσιαστικά, την προϋπόθεση για τη μελλοντική ευημερία».
Ανθεκτικότητα και ελληνοαμερικανικές σχέσεις
Ο κ. Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι η έννοια της ανθεκτικότητας αποτελεί το απόλυτο κλειδί για την αντιμετώπιση των πολλαπλών κρίσεων. Σημείωσε ότι η Ευρώπη οφείλει να ενισχύσει την αποτρεπτική της ισχύ και να επενδύσει σε έργα πνοής, όπως ο «Κάθετος Διάδρομος» και το έργο μεταφοράς πράσινης ενέργειας GREGY με την Αίγυπτο, μετατρέποντας τη γεωγραφία σε γέφυρα φιλίας και συνεργασίας αντί για πεδίο συγκρούσεων.
Αναφερόμενος τέλος στις διμερείς σχέσεις Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών, τόνισε ότι βρίσκονται στην ακμή τους, διατηρώντας ισχυρούς ιστορικούς δεσμούς και κοινές αξίες που υπερβαίνουν τους εκλογικούς κύκλους. Ο Υπουργός κατέληξε υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα, αξιοποιώντας τον κορυφαίο εμπορικό της στόλο, τις λιμενικές υποδομές και τη γεωστρατηγική της θέση μέσω εμβληματικών έργων όπως ο IMEC, εδραιώνεται ως πυλώνας ασφάλειας, σταθερότητας και εμπορικής διασύνδεσης στην ευρύτερη περιοχή.
