Ανοιχτά στις εκλογικές διαδικασίες παρεμβαίνει το υπουργείο Δικαιοσύνης της κυβέρνησης Ντόναλντ Τραμπ, εγκαταλείποντας μια πρακτική δεκαετιών που είχε στόχο να αποτρέψει την εντύπωση ότι οι ομοσπονδιακές διωκτικές Αρχές χρησιμοποιούνται προς όφελος συγκεκριμένων πολιτικών κομμάτων ή υποψηφίων. Μόλις μία ημέρα πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες, το υπουργείο έχει εμπλακεί σε δικαστικές διαμάχες στην Καλιφόρνια και την Αλάσκα, επιχειρώντας, μεταξύ άλλων, να απομονώσει περίπου 20.000 επιστολικές ψήφους και να εμποδίσει υπό προϋποθέσεις την επικύρωση εκλογικού αποτελέσματος.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, οι πρωτοβουλίες αυτές σηματοδοτούν μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης αντιμετωπίζει τις εκλογικές υποθέσεις, καθώς παραδοσιακά απέφευγε παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν μια εκλογική αναμέτρηση πριν από την ολοκλήρωση της καταμέτρησης και την επικύρωση των αποτελεσμάτων.
Οι επικριτές της κυβέρνησης εκφράζουν ανησυχίες ότι η νέα προσέγγιση θα μπορούσε να διευκολύνει προσπάθειες αμφισβήτησης των αποτελεσμάτων, την ώρα που ο Τραμπ υποστηρίζει ότι απαιτούνται αυστηρότεροι έλεγχοι για την προστασία της εκλογικής διαδικασίας.
Καλιφόρνια: Στο στόχαστρο 20.000 επιστολικές ψήφοι
Στην Καλιφόρνια, το υπουργείο Δικαιοσύνης ζήτησε να παραμεριστούν οι επιστολικές ψήφοι περίπου 20.000 εκλογέων, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται πιθανότατα για πρόσωπα που δεν διαθέτουν αμερικανική υπηκοότητα και, επομένως, δεν έχουν δικαίωμα συμμετοχής στις εκλογές.
Παράλληλα, ζήτησε την παράδοση σχετικών αρχείων στο πλαίσιο ποινικής έρευνας.
Οι Αρχές της Καλιφόρνιας αντέτειναν ότι έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή μέτρα για την αποτροπή της παράνομης συμμετοχής μη Αμερικανών πολιτών στις εκλογές.
Υποστήριξαν επίσης ότι το ομοσπονδιακό υπουργείο Δικαιοσύνης δεν διαθέτει την αρμοδιότητα να εμποδίσει την καταμέτρηση των συγκεκριμένων ψήφων.
Η δικαστική προσφυγή του υπουργείου απορρίφθηκε, ωστόσο η υπόθεση αναδεικνύει την προθυμία της κυβέρνησης Τραμπ να εμπλακεί σε εκλογικές διαμάχες προτού ολοκληρωθεί η εκλογική διαδικασία.
Αλάσκα: Δύο υποψήφιοι με σχεδόν το ίδιο όνομα και δικαστική παρέμβαση
Ακόμη πιο ασυνήθιστη είναι η υπόθεση στην Αλάσκα, όπου το υπουργείο Δικαιοσύνης ενίσχυσε ποινική έρευνα σχετικά με την υποψηφιότητα ενός συνταξιούχου εκπαιδευτικού, του Ντάνιελ Τζ. Σάλιβαν, ο οποίος διεκδικεί έδρα στη Γερουσία.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με την κυβέρνηση, είναι ότι ο συγκεκριμένος υποψήφιος έχει σχεδόν το ίδιο όνομα με τον εν ενεργεία Ρεπουμπλικάνο γερουσιαστή Νταν Σάλιβαν.
Το υπουργείο εξετάζει κατά πόσον η υποψηφιότητα του Ντάνιελ Τζ. Σάλιβαν αποσκοπούσε στη σύγχυση των ψηφοφόρων και στην πιθανή αποδυνάμωση της εκλογικής επίδοσης του Ρεπουμπλικάνου.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, η προεκλογική εκστρατεία της Δημοκρατικής υποψήφιας Μέρι Πελτόλα είχε εμπλακεί στη στρατολόγηση του συνταξιούχου εκπαιδευτικού ως υποψηφίου.
Η πλευρά της Πελτόλα αρνήθηκε οποιαδήποτε συμμετοχή στις εκστρατείες των δύο υποψηφίων με το επώνυμο Σάλιβαν, ενώ ο Ντάνιελ Τζ. Σάλιβαν αρνείται ότι επιχείρησε να παραπλανήσει τους εκλογείς.
Ο Τραμπ ζήτησε να μπλοκαριστεί η επικύρωση του αποτελέσματος
Η υπόθεση απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη πολιτική σημασία όταν το υπουργείο Δικαιοσύνης προσέφυγε στη Δικαιοσύνη ζητώντας να εμποδιστεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η επικύρωση του εκλογικού αποτελέσματος.
Ειδικότερα, ζήτησε να ανασταλεί η επικύρωση και να διαταχθεί έρευνα εφόσον ο Ρεπουμπλικάνος Νταν Σάλιβαν ηττηθεί με διαφορά τόσο μικρή, ώστε η ενδεχόμενη σύγχυση των ψηφοφόρων να μπορούσε να έχει επηρεάσει το αποτέλεσμα.
Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε ότι είχε δώσει εντολή στο υπουργείο να καταθέσει τη συγκεκριμένη προσφυγή.
Ωστόσο, την Κυριακή (1/11), η ομοσπονδιακή δικαστής Σάρον Γκλίσον, στο Άνκορατζ της Αλάσκας, απέρριψε την αγωγή.
Η δικαστής έκρινε ότι η Πολιτεία δεν θα μπορούσε να πραγματοποιήσει την προτεινόμενη έρευνα διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη μυστικότητα της ψήφου.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης άσκησε έφεση κατά της απόφασης.
Νομικοί είχαν ήδη εκφράσει επιφυλάξεις για την αρμοδιότητα του υπουργείου να κινηθεί δικαστικά με αυτόν τον τρόπο, επισημαίνοντας τον κίνδυνο να εμφανιστεί ότι υποστηρίζει τον εν ενεργεία Ρεπουμπλικάνο γερουσιαστή.
«Το υπουργείο πρέπει να μην παίρνει θέση σε κομματικές διαμάχες»
Ο Πίτερ Κάισλερ, ο οποίος είχε υπηρετήσει ως ασκών καθήκοντα υπουργού Δικαιοσύνης επί προεδρίας του Ρεπουμπλικάνου Τζορτζ Μπους του νεότερου, άσκησε έντονη κριτική στην παρέμβαση.
«Για να υπάρχει εμπιστοσύνη στις αποφάσεις επιβολής του νόμου, το υπουργείο πρέπει να διασφαλίζει ότι οι πολίτες κατανοούν πως δεν παίρνει θέση σε κομματικές πολιτικές διαμάχες», δήλωσε στο Reuters.
Σχολιάζοντας ειδικά την υπόθεση της Αλάσκας, πρόσθεσε ότι δεν πρόκειται μόνο για την εντύπωση μεροληψίας, αλλά και για μια παρέμβαση που, κατά την εκτίμησή του, συνιστά ουσιαστική επιλογή πλευράς.
Αντίστοιχα, ο Μαρκ Μπλούμπεργκ, πρώην επικεφαλής της υπηρεσίας του υπουργείου Δικαιοσύνης που αντιμετώπιζε απειλές κατά των πολιτικών δικαιωμάτων στη διάρκεια εκλογών, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να διευρύνει τον ρόλο του υπουργείου.
«Φαίνεται ότι η κυβέρνηση θέλει το υπουργείο να ασκεί επιρροή με τρόπο που προηγουμένως απαγορευόταν», ανέφερε.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης απαντά: «Εφαρμόζουμε τον νόμο»
Η ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης απορρίπτει τις κατηγορίες περί πολιτικής παρέμβασης.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Τοντ Μπλανς, υποστηρίζει ότι οι ενέργειες των ομοσπονδιακών Αρχών είναι νόμιμες και αποσκοπούν στην προστασία της ακεραιότητας των εκλογών.
«Το υπουργείο δεν βοηθά καμία προεκλογική εκστρατεία. Εφαρμόζει τον νόμο», δήλωσε η εκπρόσωπος του υπουργείου, Κίρστεν Πελς.
Απαντώντας στις επικρίσεις για την υπόθεση της Αλάσκας, αξιωματούχος του υπουργείου είχε επίσης δηλώσει την προηγούμενη Πέμπτη ότι οι δικαστικές προσφυγές κατατίθενται για την εφαρμογή της ομοσπονδιακής νομοθεσίας.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Σύνταγμα αναθέτει στις Πολιτείες την ευθύνη οργάνωσης και διεξαγωγής των εκλογών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο, υποστηρίζει ότι Πολιτείες υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών δεν λαμβάνουν επαρκή μέτρα για να αποτρέψουν τη συμμετοχή μη Αμερικανών πολιτών, κάτι που απαγορεύεται από την ομοσπονδιακή νομοθεσία.
Παράλληλα, εξακολουθεί να επαναλαμβάνει τον ατεκμηρίωτο ισχυρισμό ότι έχασε τις προεδρικές εκλογές του 2020 εξαιτίας εκτεταμένης νοθείας, παρά το γεγονός ότι ανεξάρτητες έρευνες και κρατικοί έλεγχοι έχουν διαπιστώσει πως η εκλογική απάτη είναι σπάνια.
Αποδυναμώθηκε η υπηρεσία που επόπτευε τις εκλογικές υποθέσεις
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά την εσωτερική λειτουργία του υπουργείου Δικαιοσύνης.
Σύμφωνα με το Reuters, η κυβέρνηση Τραμπ έχει μειώσει δραστικά το προσωπικό της Υπηρεσίας Δημόσιας Ακεραιότητας, μιας εξειδικευμένης μονάδας που διαθέτει έμπειρους νομικούς σε ζητήματα εκλογικής νομοθεσίας και διαφθοράς.
Παραδοσιακά, η υπηρεσία αυτή συμβούλευε τους ομοσπονδιακούς εισαγγελείς και τους πράκτορες να αποφεύγουν παρεμβάσεις σε εκλογικές υποθέσεις μέχρι να επικυρωθούν τα αποτελέσματα, προκειμένου να μην επηρεάζεται η εκλογική διαδικασία.
Η κυβέρνηση ανέστειλε επίσης την υποχρέωση των ομοσπονδιακών εισαγγελέων να συμβουλεύονται τη συγκεκριμένη μονάδα πριν προχωρήσουν σε έρευνες για εκλογική διαφθορά.
Οι αξιωματούχοι του υπουργείου υποστηρίζουν ότι οι κατά τόπους ομοσπονδιακές εισαγγελίες βρίσκονται σε καλύτερη θέση να αξιολογούν κατά πόσον πρέπει να ασκηθούν διώξεις.
Ωστόσο, σύμφωνα με τρία πρόσωπα που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις, πράκτορες και εισαγγελείς ενημερώθηκαν ότι διαφωνίες που δεν επιλύονται σε τοπικό επίπεδο θα παραπέμπονται πλέον σε πολιτικά διορισμένα στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ.
Το Γραφείο του αναπληρωτή υπουργού Δικαιοσύνης θα αναλαμβάνει την επίλυση τέτοιων διαφορών, αποκτώντας άμεσο ρόλο σε υποθέσεις στις οποίες, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους, σπάνια παρενέβαινε στο παρελθόν.
Η εκπρόσωπος του υπουργείου υπερασπίστηκε τη διαδικασία, τονίζοντας ότι η επίλυση διαφορών που δεν μπορούν να διευθετηθούν σε τοπικό επίπεδο αποτελεί ακριβώς μέρος των αρμοδιοτήτων του συγκεκριμένου γραφείου.
Φόβοι για αμφισβήτηση των εκλογικών αποτελεσμάτων
Η αλλαγή στάσης του υπουργείου προκαλεί ανησυχία σε νομικούς που ασχολούνται με την προστασία των εκλογικών δικαιωμάτων.
Η Λις Φροστ, δικηγόρος της Elias Law Group, η οποία εκπροσωπεί συχνά Δημοκρατικούς σε δικαστικές υποθέσεις, υποστήριξε ότι το υπουργείο εμφανίζεται πλέον διατεθειμένο να αναλάβει παρεμβάσεις που στο παρελθόν πραγματοποιούσαν εξωτερικές οργανώσεις προσκείμενες στον Τραμπ.
Μετά την ήττα του στις προεδρικές εκλογές του 2020, περισσότερες από 60 δικαστικές προσφυγές είχαν κατατεθεί από οργανώσεις που υποστήριζαν τον Τραμπ, χωρίς καμία να ανατρέψει το αποτέλεσμα.
Κατά την πρώτη προεδρική θητεία του, αξιωματούχοι του υπουργείου Δικαιοσύνης είχαν απορρίψει πιέσεις να χρησιμοποιηθεί ο μηχανισμός του υπουργείου για την αμφισβήτηση εκείνων των εκλογών.
Σήμερα, σύμφωνα με τους επικριτές της κυβέρνησης, η κατάσταση εμφανίζεται διαφορετική, καθώς το ίδιο το υπουργείο αναλαμβάνει πρωτοβουλίες σε εκλογικές αντιπαραθέσεις.
Οι ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης 3 Νοεμβρίου θα καθορίσουν ποιο κόμμα θα ελέγχει το Κογκρέσο για το υπόλοιπο της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, καθώς και τους νικητές σε δεκάδες αναμετρήσεις για θέσεις κυβερνητών.
Παρότι τα δικαστήρια έχουν μέχρι στιγμής απορρίψει τις συγκεκριμένες προσφυγές του υπουργείου Δικαιοσύνης στην Καλιφόρνια και την Αλάσκα, οι υποθέσεις αναδεικνύουν τη νέα προσέγγιση της κυβέρνησης στη διαχείριση εκλογικών διαφορών, σε μια περίοδο ιδιαίτερα έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.
