Μια ασυνήθιστη δικαστική διαμάχη για ένα από τα πιο χαρακτηριστικά τρόφιμα της Αυστραλίας έφτασε στο Ανώτατο Δικαστήριο της πολιτείας Βικτόρια, όταν ένας 55χρονος ισοβίτης υποστήριξε ότι η απαγόρευση κατανάλωσης Vegemite στις φυλακές παραβιάζει το δικαίωμά του να απολαμβάνει την αυστραλιανή κουλτούρα.
Ο Αντρέ ΜακΚέχνι, ο οποίος εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης για δολοφονία, έχασε τη δικαστική μάχη τη Δευτέρα (26/10), καθώς το δικαστήριο έκρινε ότι η απαγόρευση δικαιολογείται για λόγους ασφάλειας.
Σύμφωνα με το Associated Press, ο κρατούμενος είχε προσφύγει στη Δικαιοσύνη το 2025, επικαλούμενος τη νομοθεσία της Βικτόρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα και υποστηρίζοντας ότι η στέρηση του Vegemite τον εμποδίζει να συμμετέχει σε μια σημαντική πτυχή της αυστραλιανής πολιτιστικής ταυτότητας.
Το Vegemite είναι ένα ιδιαίτερα δημοφιλές στην Αυστραλία αλμυρό άλειμμα, σκούρου χρώματος, που παρασκευάζεται από εκχύλισμα μαγιάς ζυθοποιίας και καταναλώνεται συνήθως πάνω σε ψωμί ή φρυγανιές.
Γιατί απαγορεύεται το Vegemite στις φυλακές
Η δικαστής Κλερ Χάρις αναγνώρισε ότι η απαγόρευση περιορίζει τα πολιτιστικά δικαιώματα του κρατουμένου, έκρινε ωστόσο ότι πρόκειται για δικαιολογημένο περιορισμό, καθώς οι σωφρονιστικές Αρχές επιδιώκουν να αποτρέψουν τη διακίνηση ναρκωτικών και την παράνομη παρασκευή αλκοόλ.
Κατά τη διάρκεια της δίκης, τον περασμένο Ιούλιο, στελέχη των φυλακών κατέθεσαν ότι το Vegemite απαγορεύεται εδώ και περίπου 20 χρόνια και στα 12 σωφρονιστικά καταστήματα της Βικτόρια.
Όπως εξήγησαν, υπάρχει ανησυχία ότι η έντονη οσμή του μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα των ειδικά εκπαιδευμένων σκύλων που εντοπίζουν ναρκωτικά. Παράλληλα, οι Αρχές υποστήριξαν ότι το προϊόν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να διευκολύνει τη ζύμωση κατά την παράνομη παρασκευή αλκοόλ.
Ο ΜακΚέχνι, ο οποίος εκπροσώπησε τον εαυτό του μέσω βιντεοσύνδεσης από τη φυλακή υψίστης ασφαλείας Μπάρουον, δυτικά της Μελβούρνης, αμφισβήτησε τα επιχειρήματα αυτά.
Επικαλέστηκε μάλιστα το γεγονός ότι στη γειτονική πολιτεία της Νέας Νότιας Ουαλίας δεν ισχύει αντίστοιχη απαγόρευση, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν λιγότερο περιοριστικά μέτρα για την αντιμετώπιση των ίδιων κινδύνων.
Η δικαστής, ωστόσο, έκρινε ότι δεν είχε προσκομίσει επαρκή στοιχεία για να αντικρούσει τις ανησυχίες των σωφρονιστικών Αρχών.
«Νιώθω αποκομμένος από την οικογένεια και την κουλτούρα μου»
Ο 55χρονος υποστήριξε επίσης ότι η αδυναμία κατανάλωσης Vegemite τον κάνει να αισθάνεται στερημένος από την αυστραλιανή πολιτιστική του ταυτότητα, θλιμμένος και αποκομμένος από την οικογένεια και την κοινότητά του.
Η δικαστής απάντησε ότι είναι δύσκολο να γίνει δεκτό πως η απουσία του συγκεκριμένου τροφίμου, και όχι ο ίδιος ο εγκλεισμός του, αποτελεί ουσιαστική αιτία της θλίψης και της αποξένωσης που περιγράφει.
«Ο περιορισμός της δυνατότητας του κ. ΜακΚέχνι να απολαμβάνει Vegemite μαζί με άλλα άτομα αυστραλιανής καταγωγής οφείλεται πρωτίστως στο γεγονός ότι είναι κρατούμενος», ανέφερε στη δικαστική απόφαση των 47 σελίδων.
Ο ισοβίτης είχε αρχικά υποστηρίξει ότι η απαγόρευση συνέβαλε στην έλλειψη βιταμίνης Β1 από την οποία πάσχει. Όπως εξήγησε, ακολουθεί τους κανόνες της εβραϊκής διατροφής και δεν καταναλώνει χοιρινό, το οποίο επίσης αποτελεί πηγή της συγκεκριμένης βιταμίνης.
Ωστόσο, στη συνέχεια απέσυρε το συγκεκριμένο επιχείρημα, χαρακτηρίζοντάς το δευτερεύουσας σημασίας.
Ένα τρόφιμο που θεωρείται σύμβολο της Αυστραλίας
Το Vegemite κατέχει ιδιαίτερη θέση στην καθημερινότητα των Αυστραλών, με εκτιμήσεις να αναφέρουν ότι περισσότερα από οκτώ στα δέκα νοικοκυριά διαθέτουν ένα βαζάκι στο ντουλάπι τους.
Ο ΜακΚέχνι προσπάθησε να αποδείξει τη σημασία του για την εθνική ταυτότητα, επικαλούμενος ακόμη και επιστημονική μελέτη για τη σχέση του τροφίμου με την αυστραλιανή καταγωγή, καθώς και το γνωστό τραγούδι «Down Under» του συγκροτήματος Men at Work, στο οποίο γίνεται αναφορά σε σάντουιτς με Vegemite.
Παρά τα επιχειρήματά του, το δικαστήριο αποφάσισε ότι η ασφάλεια των σωφρονιστικών καταστημάτων υπερισχύει του δικαιώματός του να καταναλώνει το αγαπημένο του άλειμμα.
Η εταιρεία Bega Group, στην οποία ανήκει το Vegemite, δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα του Associated Press για σχολιασμό της απόφασης.
