Μια σοβαρή δοκιμασία για την υγεία του αντιμετωπίζει ο πάπας Λέων ΙΔ΄, καθώς, σύμφωνα με επίσημο ιατρικό ανακοινωθέν του Βατικανού διαγνώστηκε με καρκίνο του πνεύμονα, έπειτα από χειρουργική επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε την Τρίτη, για την αφαίρεση τμήματος του δεξιού του πνεύμονα.
Πρόκειται για μια σημαντική υποτροπή στην υγεία του 71χρονου Αμερικανού ποντίφικα.
Η διάγνωση και η χειρουργική επέμβαση
Όπως μεταδίδει το Reuters, ο πάπας Λέων διαγνώστηκε με αδενοκαρκίνωμα του πνεύμονα, μια συχνή μορφή καρκίνου, καθώς οι ιστολογικές εξετάσεις που διενεργήθηκαν κατά τη διάρκεια της επέμβασης επιβεβαίωσαν τις υποψίες που είχαν διατυπώσει οι θεράποντες ιατροί από τις προπαρασκευαστικές εξετάσεις.
Ο Λέων εισήχθη στο νοσοκομείο «Τζεμέλι» της Ρώμης την Τρίτη για την αφαίρεση του όζου που είχαν εντοπίσει οι γιατροί σε πρόσφατο προληπτικό έλεγχο.
Ο επικεφαλής χειρουργός του Πάπα, δρ. Στέφανο Μαργκαριτόρα, και ο προσωπικός του ιατρός, δρ. Λουίτζι Καρμπόνε, ανέφεραν σε κοινή τους δήλωση ότι η διαδικασία διήρκεσε περίπου 90 λεπτά και ολοκληρώθηκε με επιτυχία, χωρίς επιπλοκές.
«Προκειμένου η επέμβαση να έχει θεραπευτικό χαρακτήρα, αφαιρέθηκε ο κάτω λοβός του δεξιού πνεύμονα με τη χρήση βιντεο-υποβοηθούμενης τεχνικής», σημείωσαν.
Όπως διευκρινίστηκε, στόχος της χειρουργικής αφαίρεσης ήταν η πλήρης εξάλειψη του καρκινογόνου ιστού.
Σύμφωνα με το Associated Press, προς το παρόν δεν έχει προγραμματιστεί η διενέργεια χημειοθεραπείας για τον πάπα Λέων, Ωστόσο, αυτό δεν συνεπάγεται απαραίτητα ότι ο καρκίνος έχει εξαλειφθεί πλήρως ή ότι δεν θα απαιτηθεί πρόσθετη θεραπευτική αγωγή στο μέλλον.
Σημειώνεται ότι οι ανθρώπινοι πνεύμονες αποτελούνται από πέντε λοβούς — τρεις στον δεξιό πνεύμονα και δύο στον αριστερό.
Τι είναι το αδενοκαρκίνωμα του πνεύμονα
Ο καρκίνος του πνεύμονα εκδηλώνεται όταν τα κύτταρα των πνευμόνων υφίστανται μεταλλάξεις που τους επιτρέπουν να πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα.
Τα καρκινικά αυτά κύτταρα μπορούν να σχηματίσουν όγκο, να εισβάλουν στους γύρω ιστούς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να εξαπλωθούν σε άλλα όργανα. Όταν η διαδικασία αυτή εκδηλώνεται στα αδενικά κύτταρα —τα οποία είναι υπεύθυνα για την παραγωγή ουσιών όπως η βλέννα— η πάθηση ονομάζεται αδενοκαρκίνωμα του πνεύμονα.
Σύμφωνα με το Ίδρυμα για τον Καρκίνο του Πνεύμονα των ΗΠΑ (Lung Cancer Foundation of America), το οποίο επικαλείται το NPR, το αδενοκαρκίνωμα αντιπροσωπεύει περίπου το 40% των περιστατικών καρκίνου του πνεύμονα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο κύριος παράγοντας κινδύνου για τη συγκεκριμένη πάθηση είναι το κάπνισμα.
Εντούτοις, το αδενοκαρκίνωμα μπορεί να εμφανιστεί και σε ανθρώπους που δεν έχουν καπνίσει ποτέ στη ζωή τους, καθώς είναι πιθανό ο ασθενής να έχει εκτεθεί σε άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες, όπως το παθητικό κάπνισμα, το ραδόνιο (φυσικό, ραδιενεργό αέριο), ο αμίαντος και η ατμοσφαιρική ρύπανση.
Τα κύρια συμπτώματα του καρκίνου του πνεύμονα περιλαμβάνουν:
- Συνεχόμενο βήχα
- Αιμόπτυση
- Δύσπνοια
- Πόνο στο στήθος
- Συριγμό
- Βραχνάδα στη φωνή
- Ανεξήγητη απώλεια βάρους
Ωστόσο, στα αρχικά στάδια η νόσος ενδέχεται να μην προκαλεί εμφανή συμπτώματα, ενώ τα συμπτώματα αυτά δεν είναι αποκλειστικά του καρκίνου, καθιστώντας απαραίτητη την ιατρική αξιολόγηση για τη διαπίστωση των αιτίων.
Πόσο επικίνδυνη είναι η πάθηση
Για να αξιολογηθεί η σοβαρότητα της κατάστασης, είναι κομβικής σημασίας να εξεταστεί το στάδιο της νόσου και όχι απλώς ο τύπος της, καθώς το αδενοκαρκίνωμα μπορεί να συμπεριφερθεί εντελώς διαφορετικά από ασθενή σε ασθενή.
Οι θεράποντες ιατροί αξιολογούν το μέγεθος του όγκου, την τυχόν εμπλοκή των γειτονικών λεμφαδένων, καθώς και την πιθανή εξάπλωση του καρκίνου σε απομακρυσμένα όργανα. Τα ευρήματα αυτά καθορίζουν το στάδιο και καθοδηγούν τη θεραπευτική προσέγγιση.
Όταν ο όγκος εντοπίζεται πριν επεκταθεί, η χειρουργική επέμβαση μπορεί να προσφέρει πιθανότητες μακροχρόνιας επιβίωσης.
Σύμφωνα με τη Washington Post, το ποσοστό πενταετούς σχετικής επιβίωσης για τον καρκίνο του πνεύμονα αγγίζει το 60% όταν η νόσος είναι εντοπισμένη, σε σύγκριση με περίπου 30% στο σύνολο των σταδίων.
Τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να ταξιδέψουν μέσω των λεμφαδένων ή της κυκλοφορίας του αίματος σε όργανα όπως ο εγκέφαλος, τα οστά, το συκώτι ή τα επινεφρίδια. Σε προχωρημένα στάδια, η θεραπεία επικεντρώνεται στον έλεγχο της νόσου και την παράταση της ζωής, παρά στην πλήρη αφαίρεση κάθε καρκινικού κυττάρου.
Ακόμη όμως και όταν ένας όγκος αφαιρείται χειρουργικά, ο καρκίνος μπορεί να επανεμφανιστεί.
Η πιθανότητα υποτροπής εξαρτάται από παράγοντες όπως το μέγεθος του όγκου, τα βιολογικά του χαρακτηριστικά και το αν παραμένουν καρκινικά κύτταρα σε άλλα σημεία.
Αύξηση των περιστατικών σε μη καπνιστές
Η είδηση της διάγνωσης του Αμερικανού ποντίφικα με καρκίνο του πνεύμονα πυροδότησε μια ευρύτερη συζήτηση σχετικά με τα αυξανόμενα ποσοστά της νόσου ανάμεσα σε ανθρώπους που δεν υπήρξαν ποτέ καπνιστές.
Ο πάπας Λέων είναι γνωστό ότι δεν καπνίζει. Ωστόσο, η αναγνώριση των ποικίλων παραγόντων που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο —ανεξάρτητα από το ιστορικό καπνίσματος— θεωρείται καθοριστική για τον έγκαιρο προληπτικό έλεγχο και τη θεραπεία.
Η μεγάλη πρόκληση έγκειται στο γεγονός ότι όσοι δεν έχουν καπνίσει ποτέ δεν περιλαμβάνονται επί του παρόντος στις κατευθυντήριες οδηγίες για προληπτικό έλεγχο καρκίνου του πνεύμονα, με αποτέλεσμα οι όγκοι να ανακαλύπτονται συνήθως τυχαία.
Η Εστελαμαρί Ροντρίγκεζ, ογκολόγος θώρακος, επισημαίνει σε άρθρο της στο The Conversation: «Έχω δει πολλές νέες γυναίκες και άτομα που δεν είχαν καπνίσει ποτέ να περνούν την πόρτα της κλινικής μου με μια νέα διάγνωση καρκίνου του πνεύμονα. Ειδικά για όσους δεν είναι καπνιστές, ο καρκίνος του πνεύμονα είναι κάτι εντελώς απρόσμενο, τόσο για τους ίδιους όσο και για τους γιατρούς τους, γεγονός που μπορεί συχνά να οδηγήσει σε καθυστερήσεις στη διάγνωση».
«Οι ερευνητές έχουν περιγράψει αυτή την τάση αύξησης των ποσοστών καρκίνου του πνεύμονα μεταξύ των γυναικών σε διάφορα μέρη του κόσμου και αρχίζουν πλέον να κατανοούν τους λόγους για τους οποίους τα περιστατικά σημειώνουν άνοδο».
Στην πραγματικότητα, όπως η ίδια επισημαίνει, ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο μεταξύ των γυναικών, καθώς κάθε χρόνο περισσότερες γυναίκες πεθαίνουν από καρκίνο του πνεύμονα παρά από καρκίνο του μαστού, των ωοθηκών και του παχέος εντέρου συνδυαστικά.
Η Αμερικανική Πνευμονολογική Εταιρεία (American Lung Association) αναφέρει ότι, ενώ τα ποσοστά καρκίνου του πνεύμονα έχουν αυξηθεί κατά 79% για τις γυναίκες τα τελευταία 44 χρόνια, για τους άνδρες σημείωσαν μείωση κατά 43%.
Μάλιστα, για πρώτη φορά στην ιστορία, διαγιγνώσκονται με καρκίνο του πνεύμονα περισσότερες νέες γυναίκες απ’ ό,τι νέοι άνδρες.
Η εκτίμηση των ειδικών για τον πάπα Λέων
Ιατρικός εμπειρογνώμονας τόνισε στο Reuters ότι για να εκτιμηθεί με ακρίβεια η σοβαρότητα της κατάστασης του Ποντίφικα, είναι απαραίτητο να γίνει γνωστό το μέγεθος του όγκου, καθώς και αν ο καρκίνος έχει επεκταθεί στους λεμφαδένες — στοιχεία που το Βατικανό δεν παρείχε άμεσα.
Ο δρ. Στίβεν Λίου, ειδικός στον καρκίνο του πνεύμονα στο Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν της Ουάσινγκτον και διευθυντής του τμήματος Αιματολογίας-Ογκολογίας στο νοσοκομείο MedStar Georgetown University Hospital, ανέφερε: «Αν και έχουμε τη διάγνωση, δεν έχουμε ακόμη τη σταδιοποίηση. Αυτό είναι κρίσιμης σημασίας για την πρόγνωση και τη θεραπεία».
«Εάν πρόκειται για έναν μικρό καρκίνο του πνεύμονα χωρίς εμπλοκή των λεμφαδένων, η ίδια η χειρουργική επέμβαση είναι πιθανό να αποβεί θεραπευτική. Ωστόσο, εάν η τελική ανάλυση αποκαλύψει μεγαλύτερη έκταση της νόσου, αυτό υποδηλώνει δυσμενέστερη πρόγνωση».
Αναρρώνει στο δωμάτιό του
Σύμφωνα με το ιατρικό ανακοινωθέν, ο Πάπας ανέκτησε τις αισθήσεις του φυσιολογικά μετά την επέμβαση και επέστρεψε στο δωμάτιο νοσηλείας του, όπου αναπαύεται.
Το Βατικανό ανέφερε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι αναμένεται να παραμείνει στο νοσοκομείο για περίπου μία εβδομάδα, ενώ όλες οι δημόσιες εμφανίσεις και οι υποχρεώσεις του έχουν ακυρωθεί έως τις 20 Οκτωβρίου.
Ο πάπας Λέων, ο οποίος εκλέχθηκε από το Κολέγιο των Καρδιναλίων τον Μάιο του 2025, θεωρείται σχετικά νέος για ηγέτης της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Ασχολείται με τον αθλητισμό περιλαμβανομένου του τένις, δεν είναι καπνιστής και δεν είναι γνωστό να αντιμετώπιζε πρόσφατα άλλα προβλήματα υγείας.
Ο προκάτοχός του, ο εκλιπών πάπας Φραγκίσκος, είχε νοσηλευτεί αρκετές φορές καθώς η υγεία του εξασθενούσε στα τελευταία του χρόνια, πριν φύγει από τη ζωή σε ηλικία 88 ετών τον Απρίλιο του 2025.
Ο Λέων, ο οποίος μίλησε με σταθερή και καθαρή φωνή στη μοναδική δημόσια εμφάνισή του τη Δευτέρα, διατηρεί ένα ιδιαίτερα επιβαρυμένο πρόγραμμα. Μεταξύ 6 και 17 Νοεμβρίου έχει προγραμματίσει 11ήμερη περιοδεία στην Ουρουγουάη, την Αργεντινή και το Περού. Ωστόσο, παραμένει ασαφές εάν το ταξίδι αυτό θα πραγματοποιηθεί κανονικά.
Ο πάπας Λέων, γεννημένος στο Σικάγο το 1955 ως Ρόμπερτ Πρέβοστ, υπηρέτησε για δεκαετίες ως ιεραπόστολος και επίσκοπος στο Περού πριν αναλάβει το «τιμόνι» της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Το 1985, ως ιερέας, προσβλήθηκε από τυφοειδή πυρετό στην πόλη Τσουλουκάνας του Περού και νοσηλεύτηκε.
Ο ίδιος εξιστόρησε εκείνη την εμπειρία στη μοναδική μεγάλη συνέντευξη που έχει παραχωρήσει ως Πάπας, η οποία περιλαμβάνεται σε βιβλίο των εκδόσεων Penguin Peru.
Ο Λέων αποκάλυψε ότι ο πόνος ήταν τόσο αβάσταχτος, που ζήτησε από τον Θεό να πεθάνει παρά να συνεχίσει να υποφέρει.
Όπως είπε, εξέλαβε την επιβίωσή του ως σημάδι από τον Θεό που του έλεγε: «Σε χρειαζόμαστε εδώ [στη Γη]».
