Η εσπευσμένη απόσυρση των 12 στρατηγικών αμερικανικών βομβαρδιστικών B-1 από την αεροπορική βάση RAF Fairford στη Βρετανία, αποδίδεται πλέον σε πληροφορίες για σχεδιαζόμενη επίθεση με drones από τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν (IRGC).
Η επιχείρηση εκκένωσης-εξπρές αποκάλυψε το εύρος ενός σύνθετου ιρανικού σχεδίου που στόχευε την καταστροφή αεροσκαφών και την πρόκληση αμαχών ανάμεσα στα εκατοντάδες μέλη του αμερικανικού στρατού.
Το σενάριο της επίθεσης και το ουκρανικό μοντέλο
Σύμφωνα με Αμερικανούς και Βρετανούς αξιωματούχους, η αιφνίδια απόφαση για την ανάκληση και των 12 βομβαρδιστικών της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ ελήφθη όταν οι διοικητές έλαβαν νέες, διασταυρωμένες πληροφορίες για πιθανό χτύπημα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), κατ’ εντολή των IRGC.
Πρώτη η εφημερίδα Wall Street Journal είχε αποκαλύψει την απειλή των drones ως την κύρια αιτία της αποχώρησης.
Η σχεδιαζόμενη επίθεση αποτελούσε μέρος ενός σύνθετου, πολυμετωπικού ιρανικού σχεδίου με στόχο να πληγούν τα αεροσκάφη και να σκοτωθούν ορισμένοι από τους αρκετούς εκατοντάδες Αμερικανούς στρατιώτες που σταθμεύουν στη βάση RAF Fairford.
Το σύνολο των βομβαρδιστικών αποσύρθηκε μέσα στο Σαββατοκύριακο.
Ορισμένοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι το σχέδιο ήταν χαλαρά βασισμένο στην τολμηρή επίθεση που εξαπέλυσε η Ουκρανία κατά της Ρωσίας πέρυσι, όταν εκτοξεύτηκαν drones βαθιά στο ρωσικό έδαφος, απογειώνοντάς τα μέσα από ημιφορτηγά.
Εκείνη η επίθεση είχε καταστρέψει ή προκαλέσει ζημιές σε τουλάχιστον δέκα αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένων πολλών στρατηγικών βομβαρδιστικών με πυρηνική δυνατότητα της Μόσχας, πάνω στους διαδρόμους προσγείωσης/απογείωσης (τροχόδρομος) στη Σιβηρία και την Άπω Ανατολή.
«Υπήρχε απειλή. Γιατί να τα αφήσω εκεί;»
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε τη Δευτέρα ότι μια απειλή που συνδέεται με το Ιράν προκάλεσε την απομάκρυνση των αμερικανικών βομβαρδιστικών.
«Είχαμε μια ένδειξη ότι μπορεί να υπήρχε απειλή, και γιατί να τα αφήσω εκεί; Κοστίζει πολύ λίγα χρήματα για να τα μετακινήσουμε», ανέφερε στους δημοσιογράφους.
«Έτσι είχαμε μια απειλή, και αν πρόκειται να απειληθούμε, απλώς τα μετακινούμε, και αυτό κάπως το ανακουφίζει αυτό. Και στην πραγματικότητα γνωρίζουμε τα άτομα που μας απείλησαν».
Όταν ρωτήθηκε αν συνδέονταν με το Ιράν, ο Τραμπ απάντησε: «Θα συνδέονταν με το Ιράν».
Νωρίτερα τη Δευτέρα, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι ΗΠΑ μετακίνησαν τα βομβαρδιστικά για λόγους αυξημένης προστασίας.
«Το Πεντάγωνο τα μετακίνησε γρήγορα για λόγους εξαιρετικής προφύλαξης, προσπαθώντας να προστατεύσει τους ανθρώπους μας», είπε χαρακτηριστικά.
Ο Βανς κατηγόρησε επίσης το Ιράν ότι σχεδιάζει επιθέσεις κατά των ΗΠΑ, αποφεύγοντας ωστόσο να σχολιάσει λεπτομέρειες για την πιο πρόσφατη απειλή.
«Πιστεύουμε με κάποια βεβαιότητα ότι οι Ιρανοί, ξέρετε, προσπαθούν να κάνουν αυτό που κάνει το ιρανικό κράτος εδώ και 49 χρόνια, δηλαδή να εμπλέκονται σε τρομοκρατικές πράξεις εναντίον των ΗΠΑ (και άλλων), οπότε είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί, και αυτά είναι όλά, όσα θα έλεγα γι’ αυτό».
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι δεν υπήρχε άμεση σύνδεση μεταξύ της αιφνίδιας απομάκρυνσης των βομβαρδιστικών και του πιθανολογούμενου ιρανικού σχεδίου, σημειώνοντας ότι το Πεντάγωνο «ανακατανέμει συνεχώς πόρους εκεί που πρέπει να βρίσκονται».
Ο Ρούμπιο τόνισε επίσης τη Δευτέρα ότι οι ΗΠΑ έχουν εμπιστοσύνη στην ασφάλεια όλων των βάσεών τους.
Η στάση του ΝΑΤΟ και το χρονικό των συλλήψεων
Στρατιωτική πηγή του ΝΑΤΟ σημείωσε τη Δευτέρα στο Reuters πως, «Εξακολουθεί να πιστεύεται ότι το Ιράν συνιστά απειλή για τις αμερικανικές υποδομές στο Ηνωμένο Βασίλειο».
Παράλληλα, ανώτερος στρατιωτικός αξιωματούχος της Συμμαχίας υπογράμμισε ότι η απομάκρυνση δεν επηρεάζει τις επιχειρησιακές δυνατότητες.
«Η αμυντική ευελιξία του ΝΑΤΟ απέναντι σε οποιαδήποτε επιθετικότητα παραμένει αμετάβλητη και ασύγκριτη, χάρη στην ενότητα, τη δύναμη και τις συνδυασμένες δυνατότητες 32 εθνών».
Η εσπευσμένη αποχώρηση των βομβαρδιστικών σημειώθηκε μία εβδομάδα μετά τη σύλληψη πέντε ανδρών από τη βρετανική αστυνομία, οι οποίοι επέβαιναν το πρωί της 27ης Σεπτεμβρίου σε λευκά φορτηγάκια κοντά στη βάση, η οποία χρησιμοποιείται από αμερικανικά βομβαρδιστικά στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.
Οι άνδρες αφέθηκαν ελεύθεροι με εγγύηση μία ημέρα αργότερα καθώς δεν βρέθηκαν εκρηκτικά μέσα στα οχήματα, αλλά παραμένουν υπό έρευνα.
Την Πέμπτη συνελήφθη ένας άνδρας με διπλή υπηκοότητα —βρετανική και ιρανική— ως ύποπτος για προετοιμασία τρομοκρατικών πράξεων.
Ο Τραμπ είχε δηλώσει κατά τις πρώτες συλλήψεις ότι το σχέδιο προέβλεπε «μεγάλη ζημιά» και ότι ενδεχομένως συνδεόταν με το Ιράν.
Το κατεπείγον της επιχείρησης και οι προειδοποιήσεις
Η εσπευσμένη διαταγή για την απόσυρση των βομβαρδιστικών ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστη: τέτοιες μετακινήσεις σπάνια γίνονται τόσο γρήγορα από αεροπορική βάση συμμαχικής χώρας σε περίοδο ειρήνης, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τη ζώνη των επιχειρήσεων, σημειώνουν οι New York Times.
Μάλιστα, η ανάγκη μετακίνησης κρίθηκε τόσο κατεπείγουσα, ώστε ορισμένα αεροσκάφη και τα πληρώματά τους αναχώρησαν ενώ τα αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού επιστρατεύονταν ακόμη για να υποστηρίξουν την πτήση τους προς τις ΗΠΑ.
Πολλές λεπτομέρειες σχετικά με την απειλή που προκάλεσε την ταχεία απόσυρση των βομβαρδιστικών -ορισμένα από τα οποία είχαν φτάσει μόλις την περασμένη εβδομάδα στο πλαίσιο τακτικής εναλλαγής δυνάμεων- παρέμεναν ασαφείς τη Δευτέρα.
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι νέες πληροφορίες αποτελούσαν μέρος των ίδιων προειδοποιήσεων που είχαν εμφανιστεί πριν από τρεις εβδομάδες, αν και η αίσθηση του κατεπείγοντος κλιμακώθηκε κατακόρυφα το Σαββατοκύριακο.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η βρετανική κυβέρνηση θεωρεί πως το Ιράν διαδραμάτισε ρόλο στον σχεδιασμό των γεγονότων που οδήγησαν στις συλλήψεις.
Αξιωματούχοι των ΗΠΑ, της Βρετανίας, της Γερμανίας και του Ισραήλ πιστεύουν ότι η επιχείρηση συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης ή άλλο στρατιωτικό αρχηγείο στην Τεχεράνη, ισχυρισμούς τους οποίους το Ιράν αρνείται.
Τη Δευτέρα, εκπρόσωπος του Μπέρναμ αρνήθηκε να σχολιάσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις άλλων κρατών. Σε ερώτηση για το αν η αεροπορική βάση είναι ασφαλής, απάντησε καταφατικά, παραπέμποντας σε δήλωση του Βρετανού υπουργού Άμυνας Γουές Στρίτινγκ, ο οποίος έκανε λόγο για «δοκιμασμένες προσεγγίσεις για την υπεράσπιση των βάσεών μας στη χώρα και σε όλο τον κόσμο».
Οι αρχές προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν μια σειρά από περίεργα γεγονότα γύρω από το Φέρφορντ την περασμένη εβδομάδα.
Ήδη από τον Ιούλιο, οι IRGC είχαν εκδώσει προειδοποίηση ότι η παραχώρηση της βάσης στις ΗΠΑ «καθιστά το Λονδίνο υπεύθυνο» για τις αμερικανικές ενέργειες, προσθέτοντας: «Κάθε βάση που χρησιμοποιείται για την εξαπόλυση επιθέσεων κατά της ιρανικής επικράτειας αποτελεί νόμιμο στόχο για τις δυνάμεις μας».
Στα μέσα Σεπτεμβρίου, Αμερικανοί διοικητές έλαβαν αυστηρή προειδοποίηση από δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών ότι η RAF Fairford αποτελούσε στόχο πιθανής επίθεσης υποστηριζόμενης από το Ιράν.
Έπειτα από αυτή την προειδοποίηση, η ανησυχία στην Ευρώπη εκτοξεύτηκε, με το Ισραήλ να προειδοποιεί τη Γερμανία ότι οι αμερικανικές βάσεις στο έδαφός της -και ειδικότερα οι βάσεις Spangdahlem και Ramstein- βρίσκονταν σε αυξημένο κίνδυνο.
