Την πρότασή του για ένα νέο οικονομικό και παραγωγικό μοντέλο στην Ελλάδα, αλλά και την πρόθεσή του να διεκδικήσει εκ νέου την πρωθυπουργία, παρουσιάζει ο Αλέξης Τσίπρας σε συνέντευξή του στη βελγική εφημερίδα Le Soir.
Ο πρώην πρωθυπουργός ασκεί έντονη κριτική στην κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη για την πορεία της οικονομίας, την ακρίβεια και τις εισοδηματικές ανισότητες, ενώ αναπτύσσει την πρότασή του για ένα Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης. Βασικό εργαλείο του σχεδίου, όπως αναφέρει, θα είναι ένα Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, του οποίου η συνολική επενδυτική δυνατότητα θα μπορούσε να φτάσει περίπου τα 25 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, προτείνει φόρο περιουσίας για το 1% των πλουσιότερων, τάσσεται υπέρ του κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού για επενδύσεις και υποστηρίζει ότι απαιτείται διαφορετική παραγωγική κατεύθυνση, με μεγαλύτερη έμφαση στη βιομηχανία, την αγροτική παραγωγή και την καινοτομία.
Η κριτική για την οικονομία και την ακρίβεια
Ερωτηθείς για την οικονομική, χρηματοοικονομική και κοινωνική κατάσταση της Ελλάδας, ο Αλέξης Τσίπρας υποστηρίζει ότι από το 2019 η χώρα δεν αξιοποίησε τις δυνατότητες που δημιουργήθηκαν από την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
«Από το 2019, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη χάνει κάθε ευκαιρία να ανακάμψει η χώρα. Για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) άνοιξε τη στρόφιγγα των ρευστών κατά τη διάρκεια της πανδημίας και στη συνέχεια πρόσφερε σημαντικές δυνατότητες χρηματοδότησης, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης. Η Ελλάδα θα μπορούσε να είχε επωφεληθεί από αυτές για να καλύψει τη διαφορά με τα άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ. Όμως όχι! Η κατάσταση επιδεινώθηκε, οι ανισότητες διευρύνθηκαν. Όταν αποχώρησα από το αξίωμα του πρωθυπουργού, ο μέσος ελληνικός μισθός ήταν 83% υψηλότερος από τον βουλγαρικό· σήμερα δεν είναι πλέον παρά μόνο 17% υψηλότερος. Η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις σχεδόν όλων των ευρωπαϊκών κατατάξεων», αναφέρει.
Στην επισήμανση της εφημερίδας ότι η ανεργία έχει μειωθεί και η ανάπτυξη έχει ανακάμψει, ο πρώην πρωθυπουργός αντιτείνει ότι η καθημερινότητα των πολιτών δεν έχει βελτιωθεί στον ίδιο βαθμό.
«Όχι όμως για τους Έλληνες! Το 2019, η χώρα μόλις έβγαινε από τα μνημόνια, από μια τρομερή κρίση που είχε μειώσει το ΑΕΠ της κατά 25% και υφίστατο μέτρα λιτότητας, ενώ η αγοραστική μας δύναμη παραμένει 23% χαμηλότερη σε σχέση με το 2010. Το 2026, εκτός των μνημονίων [συμφωνίες μεταξύ της Αθήνας και των πιστωτών της – ΕΕ, ΕΚΤ, ΔΝΤ – που χορηγούν δάνεια έναντι της εφαρμογής διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, Σημ. Συντ.] και με τόσες δυνατότητες χρηματοδότησης, η κατάσταση θα έπρεπε να είναι πολύ καλύτερη», σημειώνει.
Συνεχίζοντας, κάνει λόγο για αυξημένο κόστος στέγασης και διαβίωσης και αποδίδει μέρος των ανατιμήσεων στη λειτουργία της αγοράς.
«Είναι σαν να έχει επιβάλει η κυβέρνηση ένα νέο μνημόνιο στον λαό. Το 2019, δεν αφιερώνατε το 40% του εισοδήματός σας στο ενοίκιο. Το τρομακτικό κόστος ζωής επιδεινώνεται σε μεγάλο βαθμό λόγω των καρτέλ που κυριαρχούν σχεδόν σε ολόκληρη την οικονομία. Ο πληθωρισμός είναι από τους υψηλότερους στην ΕΕ. Οι τιμές μας στα σούπερ μάρκετ είναι ισοδύναμες, αν όχι υψηλότερες, από τις τιμές στο Βέλγιο. Η χώρα βρίσκεται στην τελευταία θέση της ΕΕ όσον αφορά το ΑΕΠ ανά κάτοικο σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης. Ένας μέσος Έλληνας πρέπει να έχει δύο δουλειές ή να εργάζεται δώδεκα ώρες την ημέρα για να τα βγάλει πέρα. Εν ολίγοις, οι μισθοί μας είναι βουλγαρικοί, οι τιμές μας βελγικές και γαλλικές και οι συνθήκες εργασίας μας κινεζικές», υποστηρίζει.
Το Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης και το Ταμείο των 25 δισ. ευρώ
Αναφερόμενος στις προτάσεις του για την οικονομία, ο Αλέξης Τσίπρας περιγράφει ένα Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης, το οποίο, όπως λέει, βασίζεται στην ενίσχυση της παραγωγής και στη δικαιότερη αναδιανομή.
«Στη Θεσσαλονίκη σκιαγράφησα ένα εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης: Να παράγουμε περισσότερα, να αναδιανέμουμε δικαιότερα, να ζούμε καλύτερα. Το σχέδιο αυτό, απαραίτητο για να αποφύγουμε μια νέα κρίση, χαράζει μια προοπτική δίκαιης ανάπτυξης και ανασυγκρότησης της παραγωγικής βάσης της χώρας, προϋπόθεση για μια βιώσιμη οικονομία που θα ωφελεί κάθε νοικοκυριό», δηλώνει.
Κατά τον πρώην πρωθυπουργό, η Ελλάδα πρέπει να περιορίσει την εξάρτησή της από τον τουρισμό και τα ακίνητα και να κατευθύνει περισσότερες επενδύσεις σε παραγωγικούς κλάδους.
«Αντί να αναπτύσσουμε αποκλειστικά τον τουρισμό και τα ακίνητα, τομείς που είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στις οικονομικές διακυμάνσεις, πρέπει να επενδύσουμε στους κλάδους στους οποίους η χώρα μας διαθέτει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα: στην ποιοτική αγροτική παραγωγή, στη βιομηχανία —μεταποίηση, φαρμακοβιομηχανία κ.ά.— και στην καινοτομία. Και η Ελλάδα διαθέτει ένα πραγματικό ανθρώπινο κεφάλαιο», αναφέρει.
Για τη χρηματοδότηση του σχεδίου προτείνει τη δημιουργία ενός Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης, με αρχικό κεφάλαιο από εθνικούς πόρους και δυνατότητα προσέλκυσης πρόσθετων ιδιωτικών επενδύσεων.
«Για να χρηματοδοτήσουμε αυτή την προσπάθεια, θα δημιουργήσουμε ένα Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, με αρχικό κεφάλαιο που θα προέρχεται από εθνικούς πόρους —δημόσιες επενδύσεις, συμμετοχή των επιχειρήσεων κ.ά.— και όχι από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μέσω της μόχλευσης πρόσθετων ιδιωτικών επενδύσεων, η συνολική επενδυτική δυνατότητα του Ταμείου θα μπορούσε να φτάσει περίπου τα 25 δισ. ευρώ. Θα αποτελέσει ένα βασικό εργαλείο για την παραγωγική ανασυγκρότηση και για τη δημιουργία της βιώσιμης ανάπτυξης που είναι αναγκαία για τη στήριξη ενός ισχυρού κοινωνικού κράτους. Αυτή είναι η βάση ενός νέου κοινωνικού και οικονομικού πατριωτισμού», τονίζει.
Η πρόταση για φόρο στο 1% των πλουσιότερων
Εξηγώντας τι εννοεί με τον όρο «κοινωνικός και οικονομικός πατριωτισμός», ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρεται στον Δημοκρατικό βουλευτή της Καλιφόρνιας Ρο Κάννα, στον Μπέρνι Σάντερς και στους οικονομολόγους Τόμας Πικετί και Γκαμπριέλ Ζουκμάν.
«Αντλώ έμπνευση, μεταξύ άλλων, από τον Δημοκρατικό βουλευτή της Καλιφόρνιας Ρο Κάννα, τον Μπέρνι Σάντερς και τους οικονομολόγους Τόμας Πικετί και Γκαμπριέλ Ζουκμάν. Ο λαός μας πρέπει να διαφυλάξει την κοινωνική του συνοχή. Ωστόσο, αν μια μικρή μειοψηφία συνεχίσει να συσσωρεύει πλούτο, οι κοινωνικές εντάσεις θα πολλαπλασιαστούν και θα καταστρέψουν την κοινωνική συνοχή», σημειώνει.
Όπως υποστηρίζει, η παγκοσμιοποίηση έχει μεταβάλει τη σχέση μεταξύ εισοδήματος και πλούτου, καθώς η συσσώρευση κεφαλαίου πραγματοποιείται πλέον σε διεθνές επίπεδο.
«Με την παγκοσμιοποίηση, ο πλούτος δεν συνδέεται πλέον με το εισόδημα, αλλά με τη συσσώρευση κεφαλαίου σε παγκόσμια κλίμακα, η οποία ενισχύεται από σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα όταν τα κεφάλαια τοποθετούνται σε φορολογικούς παραδείσους. Ωστόσο, η φορολόγηση των εισοδημάτων αποτελεί αρμοδιότητα των κρατών! Για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης, θα θεσπίσω φόρο περιουσίας για το 1% των πλουσιότερων της χώρας, ύψους 1% της περιουσίας τους», αναφέρει.
Ο Αλέξης Τσίπρας επισημαίνει ότι ο Γκαμπριέλ Ζουκμάν έχει προτείνει αντίστοιχο φόρο 2% σε παγκόσμιο επίπεδο, κάτι που, όπως λέει, προϋποθέτει διεθνή συντονισμό.
«Ο Ζουκμάν προτείνει 2%, αλλά σε παγκόσμια κλίμακα, κάτι που συνεπάγεται συντονισμό όλων των κρατών, ομόφωνη συμφωνία της ΕΕ και διακρατικές συμφωνίες εφαρμογής. Ας κάνουμε λοιπόν στην Ελλάδα αυτή την πατριωτική συνεισφορά του 1% των πλουσιότερων προς όφελος του υπόλοιπου 99%», προσθέτει.
Κοινός ευρωπαϊκός δανεισμός για επενδύσεις
Στο ευρωπαϊκό πεδίο, ο πρώην πρωθυπουργός τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης της κοινής δανειοληπτικής δυνατότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν επενδύσεις σε σειρά τομέων.
«Κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους, η Ελλάδα υπήρξε θύμα του νεοφιλελεύθερου δόγματος, χωρίς αλληλεγγύη. Η ΕΕ έκτοτε έχει μάθει σε κάποιο βαθμό από τα λάθη της και, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, προχώρησε στην κοινοπρακτική κάλυψη του χρέους, κάτι που μας είχε αρνηθεί στο παρελθόν. Έτσι δημιουργήθηκε το Ταμείο Ανάκαμψης, ένα σημαντικό εργαλείο», αναφέρει.
Ο Αλέξης Τσίπρας συνδέει την πρότασή του με τις οικονομικές, γεωπολιτικές και κλιματικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.
«Σήμερα, η Ευρώπη αντιμετωπίζει πολλαπλές προκλήσεις: σημαντικά δημόσια χρέη σε ορισμένες χώρες, ενεργειακή κρίση, πόλεμος στην Ουκρανία, διαρκής κλιματική κρίση… Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να βάλουν τέλος στη λογική του “ο καθένας για τον εαυτό του” και να δώσουν προτεραιότητα στην αλληλεγγύη. Η ΕΕ πρέπει να προχωρήσει σε κοινό δάνειο για τη χρηματοδότηση μεγάλων κοινών επενδύσεων, όχι μόνο στην άμυνα, αλλά και στην κοινωνική συνοχή, τη βιομηχανία, την οικολογική μετάβαση κ.λπ., καθώς και στην καθιέρωση νέων ιδίων πόρων», σημειώνει.
«Είμαι έτοιμος» για την πρωθυπουργία
Η συνέντευξη επεκτείνεται και στις πολιτικές φιλοδοξίες του Αλέξη Τσίπρα. Σε ερώτηση της Le Soir για τη δημοσκοπική θέση του νέου κόμματός του και την απήχησή του στην κοινωνία, ο πρώην πρωθυπουργός απαντά:
«Ναι, αποτελεί ελπίδα για εμάς, αλλά κυρίως για την ελληνική κοινωνία! Οι πολίτες έχουν καταλάβει ότι η πολιτική της σημερινής κυβέρνησης διευρύνει τις ανισότητες και βυθίζει τη χώρα στη διαφθορά. Επτά στους δέκα Έλληνες επιθυμούν πολιτική αλλαγή. Η κοινή γνώμη αντέδρασε πολύ θετικά στη δημιουργία του κόμματος».
Προσθέτει ότι το νέο πολιτικό εγχείρημα δεν διαθέτει κοινοβουλευτική εκπροσώπηση ούτε δημόσια χρηματοδότηση, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι έχει συγκεκριμένο προγραμματικό προσανατολισμό.
«Βεβαίως, δεν έχουμε εκπροσώπηση στο Κοινοβούλιο ούτε δημόσια χρηματοδότηση. Όμως, έχουμε προγραμματικές προτάσεις, πολιτικό λόγο και, πάνω απ’ όλα, ξέρουμε πού θέλουμε να οδηγήσουμε τη χώρα. Θέλουμε να εκφράσουμε τα συμφέροντα των μισθωτών, της παραγωγής και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων», αναφέρει.
Στην ευθεία ερώτηση εάν είναι έτοιμος να επιστρέψει στην πρωθυπουργία, απαντά καταφατικά.
«Ναι, είμαι έτοιμος. Γνωρίζω τη δουλειά: την έχω κάνει ήδη. Δυστυχώς, δεν μπόρεσα να την ασκήσω χωρίς τους περιορισμούς των μνημονίων που υπέγραψαν άλλοι πριν από μένα. Και εγώ ήμουν αυτός που απελευθέρωσα τη χώρα από αυτούς τους περιορισμούς και αποκατέστησα την αξιοπιστία της», δηλώνει.
Στη συνέχεια ασκεί κριτική στον Κυριάκο Μητσοτάκη και αντιπαραβάλλει τον απολογισμό της δικής του διακυβέρνησης με εκείνον της Νέας Δημοκρατίας.
«Όμως, αυτός που αποκόμισε τους καρπούς της δουλειάς μας και τους σπατάλησε είναι ο κ. Μητσοτάκης! Απέδειξα ότι κυβέρνησα με ακεραιότητα όλα αυτά τα χρόνια, χωρίς σκάνδαλα, ενώ η παρούσα κυβέρνηση είναι τακτικός πελάτης της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Και κυβέρνησα φροντίζοντας το ευρύ κοινό και τους πιο ευάλωτους. Ένα παράδειγμα: Η δική μου κυβέρνηση αύξησε σημαντικά τα εισοδήματα των πιο μειονεκτούντων και των μεσαίων. Αντίθετα, η Νέα Δημοκρατία εξαπλασίασε τα εισοδήματα των πλουσιότερων!», υποστηρίζει.
Η τοποθέτηση για την ακροδεξιά
Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, ο Αλέξης Τσίπρας ερωτάται για τον Ηλία Κασιδιάρη και για τον κίνδυνο ενίσχυσης ακροδεξιών και νεοναζιστικών δυνάμεων στην Ελλάδα.
Απαντώντας, αναφέρει:
«Ο Κασιδιάρης φυλακίστηκε επειδή ηγούνταν εγκληματικής οργάνωσης, έχοντας συμμετάσχει στη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, καθώς και σε βιαιοπραγίες εναντίον Αιγυπτίων ψαράδων… Αφού εξέτισε την ποινή του, αποφυλακίστηκε. Ωστόσο, οι ιδέες του πρέπει να καταπολεμηθούν και να νικηθούν στο πολιτικό και κοινωνικό πεδίο».
Ο πρώην πρωθυπουργός συνδέει την ενίσχυση της ακροδεξιάς με την κοινωνική ανασφάλεια και τον φόβο που, κατά την εκτίμησή του, προκαλούν ζητήματα όπως η ανεργία, η υγεία και η εκπαίδευση.
«Η άνοδος της ακροδεξιάς και του νεοναζισμού οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον φόβο και την κοινωνική ανασφάλεια —ανεργία, υγεία, εκπαίδευση…— που βιώνουν οι πολίτες. Το εναλλακτικό μας σχέδιο, ριζοσπαστικό αλλά ρεαλιστικό, μας επιτρέπει να καταπολεμήσουμε αυτή την αναζωπύρωση», σημειώνει.
Αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή διάσταση του φαινομένου, επικαλείται την άνοδο της AfD στη Γερμανία και του RN στη Γαλλία.
«Ναι, ο κίνδυνος είναι πραγματικός. Το βλέπουμε στη Γερμανία με την άνοδο της AfD, στη Γαλλία με το RN… Η ιστορία αποδεικνύει ότι η ακροδεξιά είναι η πιο συστημική δύναμη που υπάρχει. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Χίτλερ ανέβηκε στην εξουσία χάρη στην υποστήριξη συγκεκριμένων οικονομικών συμφερόντων στη Γερμανία», δηλώνει.
Καταλήγοντας, υποστηρίζει ότι οι ακροδεξιές δυνάμεις επιχειρούν να εμφανιστούν ως αντισυστημικές και καλεί την Αριστερά να προβάλλει μια διαφορετική πολιτική πρόταση.
«Σήμερα, η ακροδεξιά καλύπτεται με ένα πέπλο αντισυστημικής στάσης για να προσελκύσει την ψήφο των λαϊκών τάξεων. Αλλά αν αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες, θα αποκαλύψει γρήγορα τον πραγματικό της χαρακτήρα ως υπερασπιστή του συστήματος. Η Αριστερά πρέπει, λοιπόν, να είναι έτοιμη να αποτελέσει την εναλλακτική λύση χωρίς να χάσει τον προσανατολισμό της: τις αξίες της και τα συμφέροντα των λαϊκών τάξεων που θέλει να υπερασπιστεί απέναντι στην οικονομική ολιγαρχία».
