Μια σπουδαία αρχαιολογική ανακάλυψη φέρνει στο φως νέα στοιχεία για την ιστορία της Καππαδοκίας.
Οι αδιάλειπτες ανασκαφές στην Τουρκία αποκάλυψαν έναν άγνωστο μέχρι σήμερα ταφικό χώρο στο εσωτερικό ενός ιστορικού ναού. Τα ευρήματα αυτά προσφέρουν μια μοναδική ματιά στις θρησκευτικές και ταφικές παραδόσεις των περασμένων αιώνων.
Οι αρχαιολογικές ανασκαφές στην αρχαία πόλη των Τυάνων, στην περιοχή Κεμερχισάρ του δήμου Μπορ της Νίγδης, έφεραν στο φως 18 τάφους –από τους 42 που υπολογίζεται ότι υπάρχουν συνολικά– οι οποίοι χρονολογούνται στην Ύστερη Ρωμαϊκή περίοδο, στο εσωτερικό μιας εκκλησίας οκταγωνικού σχήματος στον αρχαιολογικό χώρο.
Το πρόγραμμα «Κληρονομιά για το Μέλλον» και η ακτινογραφία της κοινωνίας των Τυάνων
Οι ανασκαφές πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κληρονομιά για το Μέλλον» του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, το οποίο στοχεύει στην καταγραφή των ταφικών εθίμων, της κοινωνικής ζωής και των ιστορικών στρωμάτων των Τυάνων κατά τη συγκεκριμένη περίοδο.
Ο Οσμάν Ντογανάι, επικεφαλής του Τμήματος Αρχαιολογίας της Σχολής Θετικών Επιστημών και Γραμμάτων του Πανεπιστημίου Ακσαράι και διευθυντής της ανασκαφικής ομάδας, δήλωσε ότι η ανασκαφική περίοδος του 2026 ξεκίνησε την 1η Απριλίου και έχει πλέον εισέλθει στον τέταρτο μήνα της.
Ο ίδιος δήλωσε ότι η τρέχουσα εστίαση των εργασιών περιλαμβάνει την τουριστική και οικονομική αξιοποίηση των υδραγωγείων των Τυάνων, καθώς και την ανασκαφή του κεντρικού κλίτους της οκταγωνικής εκκλησίας, που αποτελεί ένα από τα εμβληματικά κτίσματα του αρχαιολογικού χώρου.
Στόχος η τουριστική αξιοποίηση και το άνοιγμα του ναού στο κοινό
Ο Ντογανάι χαρακτήρισε γρήγορη την πρόοδο στον αρχαιολογικό χώρο και ανέφερε ότι πολλές ομάδες εργάζονται ταυτόχρονα, προσθέτοντας ότι η εκκλησία συγκαταλέγεται στις περιοχές που το πρόγραμμα φιλοδοξεί να καταστήσει επισκέψιμες.
Νεκρόπολη τεσσάρων φάσεων: Τα μυστικά των σκελετικών καταλοίπων
Σύμφωνα με την Ερντάλ, η εκκλησία χτίστηκε κατά την πρώιμη χριστιανική περίοδο και ανακαινίστηκε με την πάροδο του χρόνου. Η ανάλυση των καταλοίπων έδειξε ότι οι τάφοι δεν προέρχονται από μία μόνο περίοδο, αλλά είναι στρωματογραφημένοι σε πολλαπλές φάσεις.
Η Ερντάλ δήλωσε ότι τα δεδομένα δείχνουν πως ο χώρος χρησιμοποιήθηκε ως νεκροταφείο σε τέσσερις διακριτές φάσεις, με ορισμένες κατασκευές να χρονολογούνται γύρω στον 4ο αιώνα και την Ύστερη Ρωμαϊκή περίοδο.
Η εκκλησία φαίνεται να εγκαταλείφθηκε περίπου μετά τον 10ο αιώνα. Οι παλαιότερες ταφές υποδηλώνουν ότι ο χώρος λειτουργούσε ως δημόσιο νεκροταφείο, πρόσθεσε η ίδια.
Η Ερντάλ δήλωσε ότι η ομάδα άρχισε να εντοπίζει βαθύτερους και καλύτερης ποιότητας τάφους στα χαμηλότερα στρώματα, γεγονός που ενδέχεται να υποδηλώνει ότι τα άτομα που τάφηκαν κατά τις παλαιότερες φάσεις της εκκλησίας είχαν ιδιαίτερη κοινωνική θέση.
Οι εργασίες εντοπισμού των τάφων ξεκίνησαν πέρυσι, όταν η ομάδα κατέγραψε 25 έτοιμους τάφους. Καθώς τα συνεργεία καθάριζαν τη γύρω περιοχή, ο αριθμός αυτός αυξήθηκε.
«Εντοπίσαμε περίπου 42 τάφους και έχουμε ανοίξει τους 18 από αυτούς», ανέφερε η Ερντάλ, προσθέτοντας ότι δύο ακόμη τάφοι αναμένεται να ανοιχτούν κατά την τρέχουσα ανασκαφική περίοδο, ενώ οι υπόλοιποι 22 θα παραμείνουν προετοιμασμένοι για ανασκαφή την επόμενη χρονιά.
Τα Τύανα
Τα Τύανα ήταν μια σπουδαία αρχαία πόλη της Καππαδοκίας, η οποία σήμερα βρίσκεται στην επαρχία Νίγδης της Κεντρικής Ανατολίας στην Τουρκία. Στο έργο του Κύρου Ανάβασις, ο Ξενοφών τη μνημονεύει με το όνομα Δάνα, περιγράφοντάς την ως ένα μεγάλο και πλούσιο αστικό κέντρο.
Τα ερείπια της πόλης εντοπίζονται στη σημερινή κωμόπολη Κεμερχισάρ, περίπου πέντε χιλιόμετρα νότια της Νίγδης, όπου διασώζονται τμήματα ενός εντυπωσιακού ρωμαϊκού υδραγωγείου, καθώς και λαξευτοί τάφοι σε βράχους. Η εύφορη πεδιάδα που περιέβαλλε την πόλη ονομαζόταν Τυανίτιδα. Λόγω της γεωγραφικής της θέσης, η πόλη είχε τεράστια στρατηγική σημασία, καθώς αποτελούσε βασικό πέρασμα στον δρόμο που οδηγούσε προς τη Συρία μέσω των Κιλίκιων Πυλών. Τέλος και πολύ σημαντικό: τα Τύανα είναι παγκοσμίως γνωστά ως η γενέτειρα του διάσημου φιλοσόφου Απολλώνιου του Τυανέα, ο οποίος θεωρείται αινιγματική φυσιογνωμία, καθώς σύμφωνα με τον βιογράφο του, Φιλόστρατο, ότι έκανε θαύματα και προφητείες.
Ως ρήτορας και φιλόσοφος που έζησε περίπου την εποχή του Ιησού Χριστού, συγκρίθηκε με τον Ιησού από τους Χριστιανούς τον 4ο αιώνα και από άλλους συγγραφείς στη σύγχρονη εποχή.
