Αργά αλλά σταθερά, ενώ κρατά ψηλά στην ατζέντα της τα περί προσέγγισης με την Ελλάδα και την πολιτική των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο, η Τουρκία χτίζει το ανυπόστατο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» ευελπιστώντας κάθε φορά να κερδίσει και κάτι παραπάνω. Τα στοιχεία από την αρχή του έτους μέχρι σήμερα από την δραστηριότητά της κάθε άλλο παρά θετικά μηνύματα κομίζουν για το προσεχές μέλλον.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Η ανάλυση των ποιοτικών και ποσοτικών στοιχείων της τουρκικής προκλητικότητας στο Αιγαίο κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2026 αναδεικνύει μια στρατηγική «ελεγχόμενης έντασης», η οποία, αν και δεν έχει οδηγήσει σε θερμό επεισόδιο, διατηρεί την πίεση στο πεδίο και την αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας σε σταθερά επίπεδα.
Η Άγκυρα, χρησιμοποιώντας ένα ευρύ φάσμα μέσων, από παραβιάσεις του εναέριου χώρου μέχρι τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV) και τη διπλωματία των NAVTEX, επιδιώκει να παγιώσει τις αξιώσεις της, ειδικά σε περιοχές όπου εκτελούνται έργα υποδομής, όπως η πόντιση καλωδίων οπτικών ινών.
Ιανουάριος – Μάιος: 500 παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου
Από την 1η Ιανουαρίου 2026 μέχρι και τα μέσα Μαΐου, τα στατιστικά στοιχεία που προκύπτουν από τις καθημερινές ενημερώσεις του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ) αποτυπώνουν μια πυκνή δραστηριότητα. Έχουν καταγραφεί εκατοντάδες παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας (ΚΕΚ) στο FIR Αθηνών και περισσότερες από πεντακόσιες παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου. Η ποιοτική διαφορά σε σχέση με προηγούμενα έτη έγκειται στη συστηματική χρήση των UAV τύπου Anka και Bayraktar, τα οποία πραγματοποιούν πτήσεις μεγάλης διάρκειας πάνω από το κεντρικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο, συλλέγοντας πληροφορίες και αναγκάζοντας την Ελληνική Πολεμική Αεροπορία σε διαρκή ετοιμότητα. Μόνο κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο του 2026, τα τουρκικά drones ευθύνονταν για το 60% των συνολικών παραβιάσεων, γεγονός που υποδηλώνει μια στροφή της Τουρκίας προς οικονομικότερες αλλά εξίσου προκλητικές μεθόδους αμφισβήτησης.
Παρενόχληση πλοίων
Στο θαλάσσιο πεδίο, η ένταση επικεντρώθηκε κυρίως γύρω από το έργο SEA-SPINE. Η παρενόχληση πλοίων όπως το Ocean Link και το Ocean Connector δεν ήταν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά μέρος μιας συντονισμένης προσπάθειας της Άγκυρας να επιβάλει τη δικαιοδοσία της σε θαλάσσιες ζώνες που θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα. Η έκδοση αντι-NAVTEX έχει καταστεί πλέον μια αυτοματοποιημένη διαδικασία για την τουρκική πλευρά. Κάθε φορά που η Αθήνα εκδίδει αναγγελία για ερευνητικές εργασίες ή πόντιση καλωδίων, η υδρογραφική υπηρεσία της Αττάλειας ή της Σμύρνης απαντά εντός λίγων ωρών, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της αρμοδιότητα. Αυτή η «μάχη των NAVTEX» έχει κορυφωθεί το 2026, με την Τουρκία να δηλώνει μάλιστα επίσημα τον Ιανουάριο ότι οι δικές της αναγγελίες έχουν αόριστη χρονική ισχύ, σε μια προφανή κίνηση να δημιουργήσει τετελεσμένα διαρκείας.
Η επιθετική ρητορική των Τούρκων αξιωματούχων έχει ενταθεί
Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσαν ορισμένα περιστατικά κατά τον μήνα Μάρτιο, όταν τουρκικά μαχητικά F-16 εισήλθαν στο FIR Αθηνών σε οπλισμένους σχηματισμούς. Σε τουλάχιστον δέκα περιπτώσεις κατά το πρώτο τετράμηνο, οι αναχαιτίσεις από τα ελληνικά μαχητικά επιφυλακής εξελίχθηκαν σε σκληρές εμπλοκές (dogfights), κυρίως πάνω από το βορειοανατολικό Αιγαίο και την περιοχή μεταξύ Χίου και Σάμου. Παρόλο που ο αριθμός των υπερπτήσεων πάνω από κατοικημένα νησιά δεν έχει καμία σχέση με τις κρίσεις του 2020 ή του 2022, η επιθετική ρητορική των Τούρκων αξιωματούχων έχει ενταθεί. Κατά τη διάρκεια του Απριλίου και του Μαΐου του 2026, υπήρξαν επανειλημμένες δηλώσεις από το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας που καλούσαν την Ελλάδα να μην επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα ούτε στο ελάχιστο, συνδέοντας την προκλητικότητα στο πεδίο με την απειλή του casus belli.
Η ελληνική πλευρά παραμένει σε υψηλό επίπεδο επιφυλακής
Επιπλέον, η Τουρκία το 2026 έχει αναβαθμίσει τις προκλήσεις της στον τομέα του υβριδικού πολέμου. Παρατηρείται μια νευρική κινητικότητα της τουρκικής ακτοφυλακής, ενώ ταυτόχρονα παρενοχλεί Έλληνες ψαράδες κοντά στα Ίμια και το Φαρμακονήσι. Αυτές οι μικρής έντασης αλλά υψηλής συχνότητας προκλήσεις στοχεύουν στην εξάντληση των ελληνικών αντανακλαστικών και στη δημιουργία μιας εικόνας «γκρίζας ζώνης» σε ολόκληρο το Αρχιπέλαγος. Η ελληνική πλευρά παραμένει σε υψηλό επίπεδο επιφυλακής, με το Πολεμικό Ναυτικό να διατηρεί σταθερή παρουσία δίπλα σε κάθε ερευνητικό σκάφος, όπως συνέβη και στο πρόσφατο περιστατικό της 13ης Μαΐου με την παρέμβαση της φρεγάτας «Αδρίας».
Αθροίζοντας κάποιος τις καταγεγραμμένες προκλήσεις —αν συνυπολογιστούν παραβιάσεις, παραβάσεις, παρενοχλήσεις πλοίων και προκλητικές NAVTEX— ξεπερνούν τις οκτακόσιες για το πρώτο πεντάμηνο του 2026. Η τακτική αυτή της Άγκυρας φαίνεται να είναι μακροπρόθεσμη, αποσκοπώντας στην άσκηση πίεσης για μια συνολική διαπραγμάτευση εφ’ όλης της ύλης, την οποία η Ελλάδα απορρίπτει, επιμένοντας στη μοναδική διαφορά της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ βάσει του Διεθνούς Δικαίου.
