Οι επιστήμονες φοβούνται μια «βιολογική αποκάλυψη» που θα μπορούσε να μας αφανίσει – Τώρα βρήκαν τον τρόπο να την σταματήσουν

Η κατοπτρική ζωή αποτελεί έναν υποθετικό αλλά δυνητικά εξαιρετικά επικίνδυνο κίνδυνο για την ανθρωπότητα. Πρόκειται για μορφές ζωής που θα αποτελούνται από μόρια με αντίθετη χειρομορφία από εκείνη των φυσιολογικών βιολογικών μορίων, σαν το είδωλο ενός αντικειμένου στον καθρέφτη. Οι επιστήμονες ανησυχούν ότι τέτοιοι μικροοργανισμοί θα μπορούσαν να ξεφεύγουν από την αναγνώριση του ανθρώπινου ανοσοποιητικού συστήματος, καθώς οι φυσικές άμυνες του οργανισμού ενδέχεται να μην μπορούν να τους αντιμετωπίσουν.

Google Προσθέστε το ENIKOS ως προτιμώμενη πηγή στη Google

Όταν σκεφτόμαστε σενάρια επιστημονικής φαντασίας για το τέλος του κόσμου, το μυαλό μας πηγαίνει συνήθως σε εξωγήινους εισβολείς ή σε μηχανές που αποκτούν συνείδηση. Κι όμως, σύμφωνα με κορυφαίους ερευνητές, ο μεγαλύτερος υπαρξιακός κίνδυνος ίσως κρύβεται στο μικροσκόπιο — και μοιάζει με είδωλο στον καθρέφτη. Για να κατανοήσουμε αυτή την αόρατη απειλή, αρκεί να φανταστούμε τα δομικά στοιχεία της ζωής, όπως το DNA, να κοιτάζονται στον καθρέφτη.

Ερμής: Έφτασε το διαστημόπλοιο BepiColombo μετά από ταξίδι 9,6 δισ. χιλιομέτρων – Τι αναζητούν οι επιστήμονες στον μυστηριώδη πλανήτη

Η αντανάκλασή τους θα έδειχνε το ίδιο ακριβώς μόριο, αλλά αντεστραμμένο, όπως συμβαίνει στις κλασικές selfie μπροστά στον καθρέφτη. Όμως, αυτή η κατοπτρική εκδοχή δεν μπορεί να τοποθετηθεί ακριβώς πάνω από την αυθεντική — ακριβώς όπως το αριστερό μας χέρι δεν μπορεί να εφαρμόσει τέλεια πάνω στο δεξί. Αυτά τα υποθετικά δομικά στοιχεία της λεγόμενης «κατοπτρικής ζωής» δεν είναι γνωστό αν υπάρχουν — τουλάχιστον όχι ακόμα. Αν όμως δημιουργηθούν ποτέ, θα μπορούσαν να καταστρέψουν τη ζωή, όπως την ξέρουμε, εκ των έσω.

Κάποιοι φοβούνται μια εχθρική εισβολή εξωγήινων, την ώρα που ενδέχεται να παραμονεύει μια απειλή πολύ πιο κοντά μας (και δεν πρόκειται για ρομπότ με συνείδηση). Αν ένα μόριο όπως το DNA κοιταζόταν στον καθρέφτη, η αντανάκλασή του θα έδειχνε το ίδιο μόριο αντεστραμμένο, όπως ακριβώς συμβαίνει στις κλασικές selfie μπροστά στον καθρέφτη.

Το μυστήριο της ελεύθερης βούλησης: Νέα νευροεπιστημονική έρευνα ανατρέπει όσα ξέραμε

Ωστόσο, η κατοπτρική εκδοχή δεν μπορεί να τοποθετηθεί ακριβώς πάνω από την αυθεντική, όπως ακριβώς το αριστερό σας χέρι δεν μπορεί να εφαρμόσει τέλεια πάνω στο δεξί. Αυτά τα υποθετικά δομικά στοιχεία της «κατοπτρικής ζωής» δεν είναι γνωστό αν υπάρχουν — τουλάχιστον όχι ακόμα. Αν όμως υπάρξουν ποτέ, θα μπορούσαν να καταστρέψουν τη ζωή, όπως την ξέρουμε, εκ των έσω. Όπως οι άνθρωποι, έτσι και πολλά μόρια είναι «αριστερόχειρα» ή «δεξιόχειρα».

Πέρα από την έλλειψη πραγματικών χεριών, αυτό σημαίνει ότι εμφανίζονται σε δύο κατοπτρικές μορφές, σαν είδωλα στον καθρέφτη. Στο DNA, αυτή η «χειρομορφία» φαίνεται από την κατεύθυνση προς την οποία συστρέφεται η διπλή του έλικα. Στα αμινοξέα —τα δομικά στοιχεία των πρωτεϊνών— προκύπτει από τον τρόπο με τον οποίο τέσσερις διαφορετικές ομάδες ατόμων διατάσσονται γύρω από ένα κεντρικό άτομο άνθρακα, όπως ακριβώς διαφέρει ένα αριστερό γάντι από ένα δεξί. Αν ένα από αυτά τα μόρια είχε πράγματι χέρια για να κρατήσει ένα smartphone και να βγάλει μια selfie στον καθρέφτη, η εικόνα θα το έδειχνε με την αντίθετη χειρομορφία.

Το «ατομικό» γυαλί που μπορεί να αλλάξει τους κανόνες στην τεχνολογία – Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες

Όταν η επιστήμη παίζει τον «Φρανκενστάιν»: Πώς ένα «ανάστροφο» βακτήριο μπορεί να νικήσει το ανοσοποιητικό μας

Αυτό το κατοπτρικό είδωλο είναι η εκδοχή που οι επιστήμονες δεν θέλουν να υπάρξει ποτέ. Προς το παρόν παραμένει υποθετικό σενάριο, όμως βακτήρια και άλλες μορφές ζωής φτιαγμένες από κατοπτρικά μόρια θα μπορούσαν να ξεγλιστρήσουν ανενόχλητα από το ανοσοποιητικό σύστημα και τις υπόλοιπες άμυνες ενός οργανισμού. Παρά τις προειδοποιήσεις ότι τέτοιοι οργανισμοί δεν πρέπει να κατασκευαστούν ποτέ σε εργαστήριο, ένας αδίστακτος επιστήμονας θα μπορούσε να θελήσει να το παίξει «Φρανκενστάιν».

Μικροσκοπικοί εφιάλτες θα μπορούσαν να εξαπολυθούν ως βιολογικά όπλα ή ένα πείραμα εκτός ελέγχου να διαφύγει στον έξω κόσμο προτού προλάβει κανείς να το εξουδετερώσει. Η κατοπτρική ζωή θεωρείται προς το παρόν μια αθόρυβη αλλά δυνητικά αποκαλυπτική απειλή για τη βιοασφάλεια.

Το φως που λειτουργεί ως συναγερμός

Ανήσυχη για το τι θα μπορούσε να συμβεί αν εμφανιστεί ποτέ στη Γη, μια ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Στραθκλάιντ και το Πανεπιστήμιο του Ντάραμ στο Ηνωμένο Βασίλειο πρότεινε έναν τρόπο εντοπισμού της με τη χρήση πολωμένου φωτός. Η μέθοδός τους βασίζεται στην κυκλικά πολωμένη φωταύγεια (CPL): φως του οποίου το ηλεκτρικό πεδίο περιστρέφεται ελικοειδώς καθώς ταξιδεύει, είτε δεξιόστροφα είτε αριστερόστροφα. Όπως ένα μόριο, αυτή η περιστροφή μπορεί να είναι «αριστερόχειρη» ή «δεξιόχειρη».

Οι επιστήμονες ονομάζουν αυτή την ιδιότητα χειρομορφία. Οι ζωντανοί οργανισμοί χρησιμοποιούν σχεδόν πάντα μόνο τη μία από τις δύο κατοπτρικές μορφές —ή εναντιομερή— κάθε βασικού τους μορίου, κάτι που θεωρείται ότι τους προσφέρει βιολογικό και φυσικό πλεονέκτημα.

«Αυτή η προσέγγιση βασίζεται στις οπτικές υπογραφές κυκλικά πολωμένης φωταύγειας (CPL) που παράγονται από φθορίζοντες ανιχνευτές, οι οποίοι προσδένονται σε υποκυτταρικούς στόχους (π.χ. μεμβράνες, οργανίδια, νουκλεϊκά οξέα κ.λπ.)», ανέφεραν οι ερευνητές σε μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό Royal Society Open Science. «Οι ανιχνευτές μπορούν να είναι είτε μη χειρόμορφοι είτε εγγενώς χειρόμορφοι».

Τα περισσότερα αμινοξέα που κωδικοποιούνται στους ζωντανούς οργανισμούς είναι «αριστερόχειρα», αν και ορισμένες κατοπτρικές μορφές εμφανίζονται στη φύση και δεν αποτελούν απειλή. Υπάρχει μόνο μια μικρή πιθανότητα να επιβιώνουν αρχέγονοι κατοπτρικοί οργανισμοί από τις πρώτες ημέρες της εξέλιξης ή να φτάσουν στη Γη μέσω μετεωριτών. Αυτό που ανησυχεί την ερευνητική ομάδα είναι η τεχνητή κατοπτρική ζωή.

Πώς λειτουργούν οι φθορίζοντες ανιχνευτές και το πείραμα με το Z-DNA

Οι επιστήμονες προτείνουν τη χρήση φθοριζόντων ή φωταυγιζόντων ανιχνευτών που προσκολλώνται σε βιολογικές δομές και αποκαλύπτουν αν αυτές είναι κατοπτρικές εκδοχές, με βάση την υπερμοριακή τους χειρομορφία: Τη χειρομορφία δηλαδή που προκύπτει από τον τρόπο με τον οποίο πολλά μόρια διατάσσονται μαζί, και όχι μόνο από κάθε μόριο μεμονωμένα.

Προς το παρόν πρόκειται μόνο για ένα νοητικό πείραμα, ωστόσο η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να λειτουργήσει και να προσαρμοστεί στην υπάρχουσα τεχνολογία —όπως κάμερες και μικροσκόπια— για τον εντοπισμό κατοπτρικών μορίων και την αποτροπή μιας βιολογικής αποκάλυψης.

Δείτε πώς θα λειτουργούσε: Ένας φθορίζων ανιχνευτής προσκολλάται σε έναν στόχο μέσα στο κύτταρο, όπως μια μεμβράνη ή μια αλυσίδα DNA. Όταν ο ανιχνευτής φωτοβολεί, η χειρομορφία του μορίου στο οποίο έχει προσδεθεί διαμορφώνει το φως που εκπέμπεται, κάνοντάς το να περιστρέφεται ελαφρώς περισσότερο προς τη μία κατεύθυνση απ’ ό,τι προς την άλλη. Ένας ανιχνευτής που συνδέεται με συνηθισμένα βιολογικά μόρια θα φωτοβολούσε με μία συγκεκριμένη συστροφή.

Ο ίδιος ανιχνευτής, συνδεδεμένος με τα κατοπτρικά τους αντίστοιχα, θα φωτοβολούσε με την αντίθετη συστροφή. Αυτό το αντεστραμμένο σήμα θα αποτελούσε τον συναγερμό για την ύπαρξη κατοπτρικής ζωής. Η κατοπτρική ζωή δεν χρειάζεται καν να υπάρχει για να δοκιμαστεί η μέθοδος CPL.

Οι ερευνητές θα μπορούσαν να την εφαρμόσουν στο Z-DNA, μια φυσική μορφή του DNA της οποίας η διπλή έλικα στρέφεται προς τα αριστερά αντί για τα δεξιά. Το Z-DNA δεν είναι ένα γνήσιο κατοπτρικό μόριο, καθώς αποτελείται από τα ίδια δομικά στοιχεία με το συνηθισμένο DNA, απλώς είναι περιελιγμένο διαφορετικά. Ωστόσο, η αντίστροφη συστροφή του το καθιστά ένα βολικό υποκατάστατο για να ελεγχθεί αν οι ανιχνευτές μπορούν να ξεχωρίσουν τη μία κατεύθυνση σπείρας από την άλλη.

Η χρήση διαφόρων τύπων ανιχνευτών θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στον αποκλεισμό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων που ίσως έσπερναν τον πανικό σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Παγκόσμια «βιο-επιτήρηση»: Η συνεργασία βιολόγων και χημικών ως ασπίδα απέναντι στην κατοπτρική ζωή

Οι ανιχνευτές που διαθέτουν δική τους χειρομορφία ενδέχεται να αντιδρούν διαφορετικά από εκείνους που δεν έχουν, γεγονός που βοηθά στον εντοπισμό παραπλανητικών ενδείξεων. Άλλοι ανιχνευτές που παράγουν CPL έχουν σχεδιαστεί ειδικά για το RNA, το οποίο λειτουργεί και συμπεριφέρεται με ιδιαίτερα ποικίλους και πολύπλοκους τρόπους. Ορισμένοι ανιχνευτές που ενσωματώνουν αμινοξέα παράγουν επίσης CPL όταν προσδένονται σε συγκεκριμένα μόρια και θα μπορούσαν να προστεθούν στη φαρέτρα των επιστημόνων.

«Θα απαιτηθεί στενός συντονισμός μεταξύ βιολόγων και χημικών ώστε να δημιουργηθεί μια βιβλιοθήκη φθοριζόντων βιολογικών ανιχνευτών ενεργών ως προς την CPL, οι οποίοι θα μπορούν να ταυτοποιούν με αξιοπιστία την κατοπτρική ζωή σε περίπτωση που εντοπιστεί», ανέφεραν οι ερευνητές.

«Η μέθοδος CPL θα μπορούσε να προσφέρει μια εξέταση πρώτης γραμμής για τον εντοπισμό υπαρκτών βιολογικών κινδύνων από κατοπτρική ζωή, θέτοντας παράλληλα τις βάσεις για προσπάθειες βιοεπιτήρησης που πιθανότατα θα είναι απαραίτητες για την ουσιαστική προστασία από την τεχνητή κατοπτρική ζωή».

 

Google Προσθέστε το ENIKOS στην Google
Ακολουθήστε το ENIKOS στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.