Σε μια προσπάθεια επαναπροσδιορισμού των αμερικανικών πολεμικών στόχων στη Μέση Ανατολή, ο Ντόναλντ Τραμπ κατέστησε σαφές ότι η αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν παραμένει ο απόλυτος σκοπός των ΗΠΑ.
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις πρόσφατες δηλώσεις του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, φανερώνοντας την έντονη αμηχανία και τη συνεχή μετατόπιση της στρατηγικής του Λευκού Οίκου, καθώς ο πόλεμος διανύει πλέον τον έκτο μήνα του.
Το «άδειασμα» στον Βανς
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός Πρόεδρος έγραψε σήμερα: «Ο νούμερο ένα στόχος είναι, και θα είναι πάντα, ότι το Ιράν δεν μπορεί να αποκτήσει, με κανέναν τρόπο, μορφή ή σχήμα, πυρηνικό όπλο».
Τα λόγια του φαίνεται να αμφισβητούν ευθέως τα όσα δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι ο κύριος στόχος των ΗΠΑ είναι η μείωση των τιμών της βενζίνης για τους Αμερικανούς, κατατάσσοντας την αποτροπή του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος στη δεύτερη θέση.
Η τοποθέτηση του Βανς αποτέλεσε την πιο πρόσφατη μετατόπιση στη δημόσια αιτιολόγηση της σύγκρουσης.
Οι δηλώσεις του Αντιπροέδρου των ΗΠΑ έγιναν την ώρα που η διοίκηση Τραμπ υιοθετεί μια μακροπρόθεσμη προσπάθεια πρόκλησης μεγαλύτερου πλήγματος στην Τεχεράνη, παρά τα αυξανόμενα σημάδια καταπόνησης των αμερικανικών δυνάμεων και τις εσωτερικές πιέσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Η μετατόπιση των στόχων από τη διοίκηση Τραμπ
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της διοίκησης Τραμπ στην προσπάθεια απεμπλοκής της από τον πόλεμο με το Ιράν είναι η λίστα των απόλυτων στόχων που είχαν θέσει αρχικά ο Αμερικανός Πρόεδρος και η ομάδα του.
Αυτοί οι στόχοι περιλάμβαναν την πλήρη συνθηκολόγηση του Ιράν, την αλλαγή καθεστώτος, την οριστική αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων και τον τερματισμό της ιρανικής υποστήριξης σε περιφερειακές οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ.
Καθώς όμως ο πόλεμος παρατείνεται, η λίστα αυτή έχει μετατοπιστεί και περιοριστεί αισθητά.
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς πρόσφατα περιόρισε τη λίστα με αξιοσημείωτο τρόπο, προσφέροντας την πιο πρόσφατη ένδειξη ότι η διοίκηση ενδέχεται να ετοιμάζεται να συμβιβαστεί με πολύ λιγότερα.
Wiceprezydent JD Vance już oficjalnie ogłasza w Fox News, że celem numer jeden wojny z Iranem jest… zbicie cen paliw w USA.
Rozumiecie?
Czyli najpierw swoimi decyzjami wywalasz ceny benzyny w kosmos topiąc miliardy $ podatników i ludzkie istnienia w bezsensownej wojnie, aby… https://t.co/gCJfTbRgWJ pic.twitter.com/PBaXs4ZM80— Maciej Czajka (@Maciej__Czajka) August 15, 2026
Εμφανιζόμενος στο Fox News την Πέμπτη, ο Βανς ερωτήθηκε για το πώς θα μπορούσε να τελειώσει ο πόλεμος και έθεσε δύο στόχους: «Είναι η διασφάλιση ότι οι χώρες του Κόλπου θα συνεχίσουν να στέλνουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο στην παγκόσμια οικονομία, ώστε να έχουμε σταθερότητα στις τιμές της ενέργειας».
«Αυτός είναι ο στόχος νούμερο ένα: Να κρατήσουμε το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο φθηνά για τους Αμερικανούς σε όλη τη χώρα μας. Και μετά, προφανώς, ο στόχος νούμερο δύο είναι να διασφαλίσουμε ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο», πρόσθεσε.
Ωστόσο, όπως σημειώνει το CNN, αυτή δεν είναι η παλιά λίστα στόχων της κυβέρνησης — και η σειρά με την οποία τους τοποθέτησε ο Βανς είναι εντυπωσιακή.
Όταν ρωτήθηκε την Παρασκευή για τα σχόλια του Βανς, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, υποστήριξε ότι «και οι δύο στόχοι είναι εξίσου σημαντικοί για τον Πρόεδρο».
Όμως, η αμερικανική διοίκηση χαρακτήριζε σχεδόν πάντα ως πρωταρχικό μέλημα το να μην αποκτήσει ποτέ το Ιράν πυρηνικό όπλο. Ακόμη κι αν οι στόχοι είναι πράγματι ισότιμοι στο μυαλό της διοίκησης Τραμπ, η συμπερίληψη των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου αποτελεί σημαντική στροφή.
Μάλιστα, ο Τραμπ είχε απορρίψει ρητά αυτόν τον στόχο τον Μαΐου. Όταν ρωτήθηκε αν λαμβάνει υπόψη την οικονομική κατάσταση των Αμερικανών κατά την προσπάθεια επίλυσης του πολέμου, ο Τραμπ είχε απαντήσει: «Ούτε κατά διάνοια».
Είχε δώσει έτσι το σήμα ότι η αποπυρηνικοποίηση ήταν τόσο σημαντική που δεν υπολόγιζε τίποτα άλλο.
Σημειώνεται πως ο Τραμπ επανέλαβε αυτή τη γραμμή την Παρασκευή, λέγοντας ότι δεν θα «ζητούσε ποτέ συγγνώμη» επειδή οι Αμερικανοί πληρώνουν λίγο περισσότερο για τη βενζίνη, δεδομένου του διακυβεύματος στο Ιράν.
Ρευστή ατζέντα και υποχώρηση απαιτήσεων
Ήδη από τον Μάρτιο, το CNN σημείωνε ότι η διοίκηση ανέφερε συχνά τέσσερις στόχους για τον πόλεμο, οι οποίοι όμως διέφεραν ανάλογα με το ποιος μιλούσε.
Ορισμένες λίστες περιλάμβαναν τον τερματισμό της χρηματοδότησης περιφερειακών οργανώσεων (proxies), ενώ άλλες όχι. Κάποιες άλλες ανέφεραν την καταστροφή των πυραυλικών υποδομών του Ιράν, ενώ άλλες το παρέλειπαν. Ορισμένες ανέφεραν την εξάλειψη της ιρανικής αεροπορίας και του ναυτικού, ενώ άλλες ανέφεραν μόνο το ναυτικό.
Ήταν σαν η διοίκηση να διαμόρφωνε τη λίστα σε πραγματικό χρόνο. Το κρίσιμο σημείο όμως είναι ότι καμία από εκείνες τις λίστες δεν περιλάμβανε τη διατήρηση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου σε χαμηλά επίπεδα στις ΗΠΑ.
Δεδομένου ότι τα Στενά του Ορμούζ ήταν ανοιχτά πριν ξεκινήσει ο πόλεμος, ο συγκεκριμένος στόχος θα μπορούσε απλώς να ερμηνευθεί ως επιστροφή στο προπολεμικό status quo — με την αποπυρηνικοποίηση να είναι ο μόνος στόχος που θα αντιπροσώπευε ένα νέο επίτευγμα.
Η νέα έμφαση στις χαμηλές τιμές της βενζίνης φαίνεται ως η πιο πρόσφατη ένδειξη χαλάρωσης των στόχων για την προετοιμασία ενός τερματισμού του πολέμου που θα απέχει πολύ από τους αρχικούς σκοπούς του Τραμπ.
Μέχρι τον Μάιο, έγινε σαφές ότι η διοίκηση δεν θα έδινε πλέον έμφαση σε ορισμένους στόχους. Τον Ιούνιο, η κυβέρνηση Τραμπ υπέγραψε Μνημόνιο Συναντίληψης (MoU) με το Ιράν, ενώ σήμερα ο Τραμπ ανέφερε τον προηγούμενο κεντρικό στόχο των ΗΠΑ – το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Παρ’ όλα αυτά, τους τελευταίους δύο και πλέον μήνες, ο Τραμπ προέβη σε δηλώσεις που υποδήλωναν ότι ενδέχεται να περιορίσει τις πυρηνικές του απαιτήσεις.
Ενώ η αμερικανική διοίκηση έδινε προηγουμένως έμφαση στην παράδοση του εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν, ο Τραμπ ανέφερε ότι ενδεχομένως έχει προκληθεί αρκετή ζημιά στο πυρηνικό του πρόγραμμα και ότι τα πυρηνικά υλικά είναι θαμμένα πολύ βαθιά υπόγεια για να προσπελαστούν.
Ο ίδιος ανέφερε επίσης ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα μπορούσε απλώς να παρακολουθεί από το διάστημα για να βεβαιωθεί ότι το Ιράν δεν θα προσπαθήσει να τα ανακτήσει, ενώ ισχυρίστηκε ακόμη και ότι το Ιράν έχει ήδη αποπυρηνικοποιηθεί.
Με άλλα λόγια, ο Τραμπ εκπέμπει την εικόνα κάποιου που γνωρίζει ότι μπορεί να μην μπορέσει να εξαναγκάσει το Ιράν να αποδεχθεί μια πραγματικά περιοριστική πυρηνική συμφωνία.
Το γεγονός ότι η κυβέρνησή του χαρακτηρίζει τις τιμές της ενέργειας ως «στόχο νούμερο ένα» —ακόμη κι αν δεν το κάνει ο ίδιος ο Τραμπ— ταιριάζει απόλυτα με αυτή τη σταδιακή απομάκρυνση από τους αυστηρούς στόχους που είχαν τεθεί αρχικά.
Εάν η επιστροφή στο προπολεμικό καθεστώς είναι πράγματι ο «στόχος νούμερο ένα» αυτή τη στιγμή, αυτό φανερώνει πόσα λίγα έχει επιτύχει αυτός ο πόλεμος.
