Ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμάκωσε αυτή την εβδομάδα τις απειλές του για κατάληψη της Κούβας, εγείροντας ερωτήματα για το αν θα επιδιώξει την ανατροπή του ηγέτη του κομμουνιστικού νησιού της Καραϊβικής, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, την ώρα που η χώρα αντιμετωπίζει βαθιά ενεργειακή κρίση και γενικευμένο μπλακάουτ εν μέσω αμερικανικού αποκλεισμού πετρελαίου, ο Τραμπ δήλωσε ότι θεωρεί πως θα έχει «την τιμή να αναλάβει» το νησί.
Η ενεργειακή κρίση της Κούβας επιδεινώθηκε μετά την αμερικανική επιχείρηση που οδήγησε στην ανατροπή και σύλληψη του Βενεζουελάνου ηγέτη Νικολάς Μαδούρο στο Καράκας, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ απείλησε με δασμούς τις χώρες που προμηθεύουν καύσιμα στο νησί, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο την προσφορά.
Η κατάσταση αυτή διατάραξε τον βασικό προμηθευτή πετρελαίου της Κούβας, προκάλεσε γενικευμένο μπλακάουτ τη Δευτέρα και πυροδότησε διαδηλώσεις. Ο Ντίας-Κανέλ δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί αποστολές καυσίμων προς τη χώρα εδώ και τρεις μήνες, ενώ ανακοίνωσε συνομιλίες με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Ο Τραμπ επιβεβαίωσε τη Δευτέρα ότι «συζητάμε με την Κούβα, αλλά θα ασχοληθούμε πρώτα με το Ιράν».
Νέο γεωπολιτικό περιβάλλον και ενδεχόμενο εξέγερσης
Όπως σημειώνει ο Adrian Hearn, καθηγητής Λατινοαμερικανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, «αυτό που διαφέρει σε αυτές τις διαδηλώσεις σε σχέση με τις προηγούμενες είναι ότι το γεωπολιτικό πλαίσιο έχει αλλάξει» και ότι το μπλακάουτ προκλήθηκε από δελτίο καυσίμων.
Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για μια εξέγερση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλλαγή ηγεσίας.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να αφήσει ορισμένα στελέχη του καθεστώτος στην εξουσία, όπως συνέβη και στη Βενεζουέλα, αντί να επιδιώξει πλήρη ανατροπή, λαμβάνοντας υπόψη τα αρνητικά αποτελέσματα της εκκαθάρισης του κόμματος του Σαντάμ Χουσεΐν μετά την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ το 2003.
Ο Hearn ανέφερε ότι «υπάρχουν πολλοί στην Κούβα που παραμένουν πιστοί στην επανάσταση» και ότι θα χρειαστεί ένα πρόσωπο με «τα κατάλληλα διαπιστευτήρια» για να επιφέρει αλλαγή «παρασκηνιακά».
Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει στην επιστροφή ενός μέλους της οικογένειας Κάστρο στην εξουσία.
Τα πρόσωπα που βρίσκονται στο προσκήνιο
Ο δημοσιογράφος του Axios Μαρκ Καπούτο αποκάλυψε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε μυστικές συνομιλίες με τον Ραούλ Γκιγιέρμο Ροντρίγκες Κάστρο, εγγονό του Ραούλ Κάστρο και ανιψιό του Φιντέλ Κάστρο.
Ο ίδιος είναι ένα από τα τρία μέλη της ισχυρής οικογένειας που αναδεικνύονται ως πιθανοί διάδοχοι του Ντίας-Κανέλ, ο οποίος είναι ο πρώτος μη Κάστρο ηγέτης της Κούβας από το 1959.
Ο 41χρονος, γνωστός και ως «Raulito» ή «El Cangrejo», είναι σωματοφύλακας του Ραούλ Κάστρο και υπήρξε επικεφαλής της ασφάλειάς του. Αν και θεωρείται μέρος του στενού πυρήνα εξουσίας, δεν διαθέτει σημαντική πολιτική εμπειρία, κάτι που ωστόσο δεν θεωρείται καθοριστικό, καθώς διαθέτει το απαραίτητο «πολιτισμικό κεφάλαιο».
Όπως εξηγεί ο Hearn, αναζητείται ένα πρόσωπο που μπορεί να επικοινωνήσει με διαφορετικά κοινωνικά στρώματα, από πολιτικούς και επιχειρηματίες μέχρι τον απλό κόσμο.
Οι υπόλοιποι διεκδικητές
Μεταξύ των πιθανών διαδόχων περιλαμβάνεται και ο Όσκαρ Πέρες-Ολίβα Φράγκα, 54 ετών, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικού Εμπορίου και Επενδύσεων. Πρόσφατα ανακοίνωσε πολιτική που επιτρέπει σε Κουβανούς του εξωτερικού να επενδύουν και να κατέχουν επιχειρήσεις στο νησί.
Σύμφωνα με την El País, πρόκειται για τεχνοκράτη με χαμηλό προφίλ και περιορισμένο χάρισμα, ο οποίος δεν συνδέεται άμεσα με τις πιο σκληρές πολιτικές της Αβάνας.
Ένας ακόμη πιθανός διάδοχος είναι ο 60χρονος Αλεχάντρο Κάστρο Εσπίν, πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, που είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο το 2014 στην αποκατάσταση των σχέσεων ΗΠΑ-Κούβας.
Ο ίδιος θεωρείται «αρχιτέκτονας» της προσέγγισης αυτής, ωστόσο τα τελευταία χρόνια έχει περιορισμένη δημόσια παρουσία, μετά την αποχώρηση του πατέρα του από την ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος.
