Τα τελευταία χρόνια, μετά την καλυμμένη υπό το πέπλο του «υβριδικού πολέμου» ξαφνική προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσία το 2014, γινόμαστε αυτόπτες μάρτυρες μεγάλων γεωπολιτικών εξελίξεων αρνητικής χροιάς, που διαρκώς μεταβάλουν δραματικά τη θεώρηση που είχαμε για το Διεθνές Δίκαιο, τη σιγουριά για ειρήνη στην Ευρώπη, τα οφέλη της παγκοσμιοποίησης, την πρόοδο και την ευημερία σε πολλά σημεία του πλανήτη.
Γράφει ο Ιωάννης Βαμβάκος
Αντιπτέραρχος ε.α.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία που ήδη εισήλθε στον πέμπτο χρόνο επιχειρήσεων, το ειδεχθές απρόκλητο και απάνθρωπο τρομοκρατικό χτύπημα της Χαμάς στο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου 2023, η ισοπέδωση της Γάζας με τις εικόνες των αθώων παιδιών που καταδικάστηκαν σε ορφάνια, ζώντας καθημερινά τον κίνδυνο και η πρόσφατη σύρραξη στον Περσικό Κόλπο, κατέδειξαν περίτρανα τη μετάλλαξη του πολέμου, τη διαφοροποίηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, την τροποποίηση των πολεμικών τακτικών.
Ειδικότερα, κατά την 12ήμερη επιχείρηση του Ιουνίου στο Ιράν καθώς και στην εν εξελίξει σύρραξη στον Κόλπο, η χρήση πληθώρας αεροσκαφών για διεξαγωγή επιθετικών επιχειρήσεων από ΗΠΑ και Ισραήλ όπως F-35, F-15, F-16, συνεπικουρούμενα από ιπτάμενα τάνκερ, αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου και συλλογής πληροφοριών, επιβεβαίωσε το δόγμα ότι η κυριαρχία στην αέρα, είναι βασική παράμετρος προσβολής ευαίσθητων στόχων του αντιπάλου.
Επιπλέον, σε γενικό πλαίσιο, στο σύγχρονο δικτυοκεντρικό περιβάλλον πολεμικών επιχειρήσεων, η πλήρης και αποτελεσματική αξιοποίηση της πληροφορίας (intelligence) και η κυριαρχία στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα, αποτελούν τα δομικά και απαραίτητα στοιχεία επικράτησης, έναντι του όποιου εχθρού.
Παράλληλα, η χρήση βαλλιστικών πυραύλων, μη επανδρωμένων αεροχημάτων τύπου drone και πυραύλων cruise από το Ιράν, εναντίον του Ισραήλ αλλά και των αραβικών κρατών του Περσικού Κόλπου, έδειξε τη δυνατότητα προσβολής ευρείας ποικιλίας στόχων και μεταφοράς της πίεσης στο χώρο του αντιπάλου, χωρίς ο επιτιθέμενος να θέτει σε κίνδυνο τις δικές του δυνάμεις.
Διαπιστώνουμε συνεπώς στην πράξη, την ιδιαίτερα σημαντική και μοναδική αξία της ενοποιημένης αντιπυραυλικής, αντιβαλλιστικής και αντιαεροπορικής άμυνας. Τα εκατέρωθεν χτυπήματα στον Κόλπο, είναι αεροναυτικά. Τα αποτελέσματά τους στον φυσικό χώρο των συγκρούσεων, αλλά και στο πεδίο των ψυχολογικών επιχειρήσεων και της στρατηγικής επικοινωνίας, είναι συνάρτηση της αεράμυνας των εμπλεκομένων πλευρών. Το Ισραήλ αντιστέκεται, αποκρούει το μεγαλύτερο μέρος των Ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων και drones, αξιοποιώντας τις μοναδικές δυνατότητες της πολυεπίπεδης και αλληλοκαλυπτόμενης αεράμυνάς του.
Τα 3 βασικά συστατικά της αεράμυνας
Τα βασικά συστατικά στοιχεία της αεράμυνας είναι τρία, ήτοι τα αεροσκάφη, τα ραντάρ και τα συστήματα αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής άμυνας.
Ερχόμενοι στη χώρα μας, επισημαίνουμε ότι ήδη διαθέτει σύγχρονη και πλήρως αποτελεσματική ενοποιημένη αεράμυνα η οποία κατά βάση στηρίζεται σε μεγάλο αριθμό υπερσύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών (F-16 Viper, Rafale, Mirage 2000-5, ενώ αναμένονται τα F-35), ευρέως πλέγματος αποκάλυψης μέσω ραντάρ και αντιαεροπορικών/αντιβαλλιστικών συστημάτων του Στρατού Ξηράς, του Πολεμικού Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας. Η προσθήκη των νέων φρεγατών Belharra με τον Κίμωνα ήδη σε υπηρεσία να περιπολεί στην Ανατολική Μεσόγειο, αυξάνει κατακόρυφα τις δυνατότητές μας στο συγκεκριμένο πεδίο. Τα σύγχρονα αεροσκάφη, οι μονάδες επιφανείας του ΠΝ και του ΣΞ, επικοινωνούν σε ενιαίο δίκτυο, ανταλλάσσουν πληροφορίες και επιτυγχάνουν διαλειτουργική στοχοποίηση. Ο εθνικός εναέριος χώρος και το FIR Αθηνών καλύπτονται ολιστικά και αποτελεσματικά. Η πρόσφατη απόφαση για περαιτέρω ενδυνάμωση της αεράμυνάς μας, με την προσθήκη των αντιβαλλιστικών, αντιαεροπορικών και πυραυλικών στοιχείων της «Ασπίδας του Αχιλλέα», προσδίδει μοναδικές δυνατότητες ολιστικής άμυνας αλλά και προσβολής του όποιου επιτιθέμενου σε ικανό βάθος πεδίου, καθιστώντας τη Χώρα μας ουσιαστικά απρόσβλητη από αέρος.
Απαράβατη εθνική υποχρέωση η επίτευξη της μεγαλύτερης εγχώριας συμμετοχής στην προμήθεια και λειτουργία των νέων συστημάτων
Αποτελεί όμως απαράβατη εθνική υποχρέωση, η επίτευξη και εξασφάλιση μεγαλύτερης εγχώριας συμμετοχής στην προμήθεια, εγκατάσταση, λειτουργία και υποστήριξη των νέων συστημάτων, προς όφελος της αμυντικής μας βιομηχανίας και του κοινωνικού συνόλου, βελτιώνοντας τις τεχνολογικές μας δυνατότητες και υποδομές, αυξάνοντας τις θέσεις εργασίας, εκτοξεύοντας την καινοτομία και, γιατί όχι, προσβλέποντας σε εξαγωγικές δραστηριότητες σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.
Επιπρόσθετα, διαθέτουμε και εξειδικευμένα Κέντρα, όπως το μοναδικό στο είδος του Πεδίο Βολής Κρήτης, όπου ελέγχονται και πιστοποιούνται αντιαεροπορικά και αντιβαλλιστικά συστήματα και όπλα, προς όφελος της Χώρας μας και του ΝΑΤΟ και το Κέντρο Αριστείας Ενοποιημένης Αντιαεροπορικής και Αντιβαλλιστικής Άμυνας (Integrated Air and Missile Defence Centre of Excellence), τοποθετημένα στρατηγικά στην περιοχή της Σούδας.
Η αποστολή 4 αεροσκαφών F-16 και των Φρεγατών «Ψαρά» και «Κίμων» στην Κύπρο, πρωτοποριακή και ταχύτατη κίνηση από τη χώρα μας, επέφεραν σιγουριά στους Κύπριους αδελφούς μας και προκάλεσαν αμηχανία στη γειτονική και συμμαχική στο ΝΑΤΟ Τουρκία. Η τοποθέτηση Patriot στην Κάρπαθο, όπως και η αμυντική κάλυψη του εναερίου χώρου της Βουλγαρίας κατόπιν αιτήματός της με Ελληνική συστοιχία Patriot της Θράκης όπως και με αεροσκάφη επιφυλακής από τη Λήμνο, αποτέλεσαν ορθά βήματα στρατηγικής ευφυίας και επιχειρησιακής αναγκαιότητας από πλευράς μας, θέτοντας νέα δεδομένα στο Αιγαίο, προκαλώντας ακόμα περισσότερη αμηχανία και αισθήματα προβληματισμού στην Τουρκία.
Η Ελλάδα εξοπλίζεται, προασπίζει τα δικαιώματά της και την εθνική της κυριαρχία, αυξάνει το γεωπολιτικό της αποτύπωμα, συνδράμει τους Κύπριους αδελφούς μας και εφαρμόζει το ενιαίο αμυντικό δόγμα.
Έχουμε το όραμα, τα μέσα, τη θέληση, τη δύναμη, το φρόνημα, τις ικανότητες.
