Έναν ασυνήθιστο τρόπο διάδοσης προπαγάνδας φέρεται να επιστράτευσε η Ρωσία στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, χρησιμοποιώντας επιθετικό drone τύπου Shahed για τη μεταφορά φυλλαδίων με προπαγανδιστικά μηνύματα και έναν ύποπτο κωδικό QR, αναφέρει σε σημερινό δημοσίευμα του (6/11) το Sky News. Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος, το οποίο κατευθυνόταν προς το Κίεβο και έφερε παράλληλα εκρηκτική κεφαλή, καταρρίφθηκε το βράδυ της Τετάρτης (4/11) από τις ουκρανικές δυνάμεις. Ο επικεφαλής των ουκρανικών Δυνάμεων Μη Επανδρωμένων Συστημάτων, Ρόμπερτ Μπρόβντι, προειδοποίησε ότι ο κωδικός ενδέχεται να αποτελεί ηλεκτρονική παγίδα για την υποκλοπή προσωπικών δεδομένων ή τη μόλυνση κινητών τηλεφώνων με κακόβουλο λογισμικό.
Σύμφωνα με το Sky News και ουκρανικά μέσα ενημέρωσης, το drone εντοπίστηκε και καταρρίφθηκε κοντά στις θέσεις της 427ης Ξεχωριστής Ταξιαρχίας Μη Επανδρωμένων Συστημάτων «Ράρογκ».
Ο Ρόμπερτ Μπρόβντι, γνωστός με το προσωνύμιο «Μαντιάρ» (Madyar), δημοσίευσε φωτογραφίες και βίντεο από τα συντρίμμια του αεροσκάφους, στα οποία διακρίνονται δεσμίδες φυλλαδίων που φέρεται να μετέφερε.
Όπως υποστήριξε, η Ρωσία επιχειρεί πλέον να συνδυάσει τις επιθέσεις με drones εναντίον ουκρανικών πόλεων με επιχειρήσεις ψυχολογικού πολέμου και παραπληροφόρησης.
Τι έγραφαν τα φυλλάδια που μετέφερε το Shahed
Τα φυλλάδια περιείχαν μηνύματα με τα οποία οι Ρώσοι επιχειρούσαν να προσεγγίσουν Ουκρανούς πολίτες, προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι έχει δημιουργηθεί μια «Ουκρανική Εθελοντική Ταξιαρχία» στο πλαίσιο των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων.
Σε ένα από αυτά αναγραφόταν:
«Αγαπητοί κάτοικοι του Κιέβου, χρειαζόμαστε τη βοήθειά σας!
Στον ρωσικό στρατό δημιουργήθηκε μια ουκρανική εθελοντική ταξιαρχία.
Σας καλούμε να συμμετάσχετε στην επιλογή του ονόματός της!»
Στο ίδιο φυλλάδιο παρουσιάζονταν προτεινόμενες ονομασίες για τη συγκεκριμένη στρατιωτική μονάδα, ενώ οι παραλήπτες καλούνταν να ψηφίσουν ή να προτείνουν τη δική τους.
Άλλο φυλλάδιο περιείχε μηνύματα εναντίον των ουκρανικών υπηρεσιών στρατολόγησης, με έκκληση να σταματήσουν οι καταγγελλόμενες αυθαιρεσίες των αρμόδιων κέντρων.
Τα μηνύματα αυτά εντάσσονται, σύμφωνα με τον Μπρόβντι, στην προσπάθεια της Μόσχας να επηρεάσει την ουκρανική κοινή γνώμη και να ενισχύσει την κοινωνική δυσαρέσκεια για τη στρατιωτική επιστράτευση.
Φωτογραφία: Ρόμπερτ Μπρόβντι
Η προειδοποίηση για το QR code: «Μην το σκανάρετε»
Ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε ο κωδικός QR που είχε τυπωθεί στο κάτω μέρος των φυλλαδίων.
Ο Ουκρανός διοικητής υποστήριξε ότι η σάρωσή του ενδέχεται να οδηγεί σε ηλεκτρονική παγίδα, με σκοπό την υποκλοπή δεδομένων ή την εγκατάσταση κακόβουλου λογισμικού σε κινητά τηλέφωνα.
«Ο κωδικός QR έχει σκόπιμα θολωθεί στις φωτογραφίες για λόγους ασφαλείας», ανέφερε ο Μπρόβντι.
«Εάν βρείτε ένα τέτοιο φυλλάδιο, μην το σκανάρετε. Είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για εχθρική παγίδα που αποσκοπεί στην κλοπή των δεδομένων σας ή στη μόλυνση του κινητού σας τηλεφώνου με ιό», προειδοποίησε.
Η ακριβής λειτουργία του κωδικού δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητη τεχνική ανάλυση που να έχει δημοσιοποιηθεί.
Ωστόσο, η προειδοποίηση αφορά τον κίνδυνο ηλεκτρονικού «ψαρέματος» δεδομένων, γνωστού ως phishing, κατά το οποίο ένας χρήστης παρασύρεται σε κακόβουλο ιστότοπο και ενδέχεται να αποκαλύψει προσωπικές πληροφορίες ή στοιχεία πρόσβασης.
«Προσπαθούν να αποσταθεροποιήσουν την Ουκρανία»
Ο Μπρόβντι συνέδεσε το περιστατικό με τις προσπάθειες παραπληροφόρησης και ψυχολογικών επιχειρήσεων που, σύμφωνα με τον ίδιο, πραγματοποιεί η Ρωσία εναντίον της Ουκρανίας.
«Είναι ακριβώς η κατάλληλη στιγμή για αυτούς να προσπαθήσουν να αποσταθεροποιήσουν την Ουκρανία με πληροφοριακές και ψυχολογικές επιχειρήσεις, τη στιγμή που η κοινωνία βομβαρδίζεται με παραπληροφόρηση, με ένα μείγμα αλήθειας και ψεύδους», ανέφερε.
Ο διοικητής χαρακτήρισε το μη επανδρωμένο αεροσκάφος «Shahed προπαγάνδας», τονίζοντας ότι, εκτός από το πολεμικό του φορτίο, μετέφερε υλικό που προοριζόταν για την επηρεασμό των πολιτών.
Η ουκρανική πλευρά εκτιμά ότι τέτοιες ενέργειες αποσκοπούν στην υπονόμευση της εμπιστοσύνης προς τις κρατικές αρχές και στην καλλιέργεια εσωτερικών αντιπαραθέσεων.
Η συγκυρία των επεισοδίων και της παραπληροφόρησης κοντά στο Κίεβο
Το περιστατικό καταγράφηκε δύο ημέρες μετά τις επεισοδιακές κινητοποιήσεις της 2ας Νοεμβρίου στην περιφέρεια Κιέβου, οι οποίες προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις σχετικά με τις πρακτικές των ουκρανικών υπηρεσιών στρατολόγησης.
Σύμφωνα με το Kyiv Independent, οι ουκρανικές αρχές συνέλαβαν στις 4 Νοεμβρίου δύο πρόσωπα που κατηγορούνται ότι διέδωσαν ψευδείς πληροφορίες και συνέβαλαν στην πρόκληση αναταραχής.
Ο επικεφαλής του ουκρανικού προεδρικού γραφείου, Κίριλο Μπουντάνοφ, είχε αφήσει να εννοηθεί ότι τα επεισόδια ενδέχεται να συνδέονται με εξωτερική παρέμβαση, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι αντανακλούν και υπαρκτές κοινωνικές εντάσεις.
Δεν έχει αποδειχθεί ότι το συγκεκριμένο drone συνδέεται επιχειρησιακά με τα επεισόδια, ωστόσο τα προπαγανδιστικά φυλλάδια αξιοποιούν το ίδιο ευαίσθητο ζήτημα της στρατολόγησης.
Η υπόθεση αναδεικνύει μια ακόμη διάσταση του πολέμου, στην οποία τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη χρησιμοποιούνται όχι μόνο ως όπλα, αλλά και ως πιθανά μέσα διασποράς προπαγάνδας και ηλεκτρονικών απειλών.
