Το αυξημένο λειτουργικό κόστος, που είναι άμεσα συνδεδεμένο με το ενεργειακό βρίσκεται στο επίκεντρο των εργασιών του ετήσιου τακτικού συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), που διεξάγεται στην Καλαμάτα. Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου σε υψηλό τόνο το έθιξε κάνοντας λόγο για «οικονομική ασφυξία» των Δήμων και κάλεσε την κυβέρνηση για αποκατάσταση των θεσμοθετημένων πόρων και απόδοση μέρους του πλεονάσματος, που προκύπτει από τα φορολογικά έσοδα. Από την πλευρά του, ο υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος εν αναμονή των ανακοινώσεων του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη δεσμεύτηκε για μέτρα έκτακτης επιχορήγησης για την κάλυψη του ενεργειακού κόστους τόσο στους Δήμους, όσο και στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ).
Της Ηλέκτρας Βισκαδουράκη
Στην εισαγωγική του τοποθέτηση, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου εξέθεσε την οικονομική κατάσταση των Δήμων χαρακτηρίζοντάς την «μείζον» θέμα. «Χωρίς χρήματα δεν μπορούμε να παρέχουμε τις απαιτούμενες υπηρεσίες στους δημότες μας», τόνισε ο Λάζαρος Κυρίζογλου. Ο ίδιος παρέθεσε ότι το 2009, οι τακτικοί πόροι (σ.σ. Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι – ΚΑΠ) ανέρχονταν σε 3 δισ. ευρώ, ενώ το 2019, περιορίστηκαν στο 1,8 δισ. ευρώ και το 2026 ανέβηκαν στο 3,04 δισ. ευρώ. Ωστόσο, ο Λάζαρος Κυρίζογλου επισήμανε ότι «η αύξηση των ΚΑΠ πρέπει να συναρτηθεί με το υπέρογκο ενεργειακό κόστος, το μισθολογικό κόστος, τα κόστη προμηθειών έχουν αυξηθεί κατά 100%».
Ειδικά για το ενεργειακό κόστος, ο Λάζαρος Κυρίζογλου στηλίτευσε το γεγονός ότι οι Δήμοι πληρώνουν 0,25 ευρώ την κιλοβατώρα, ενώ η τιμολόγηση για τους μεγάλους καταναλωτές ήτοι βιομηχανία είναι 0,06 ευρώ κιλοβατώρα. «Περισσότερα από 240 εκατ. ευρώ είναι η πρόσθετη επιβάρυνση από το ενεργειακό κόστος για το τρέχον έτος», είπε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, διευκρινίζοντας ότι «τα 240 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν σε δυο μηνιαίες δόσεις από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους».
Μεγάλη απόκλιση μεταξύ θεσμοθετημένων και αποδοθέντων πόρων για την Αυτοδιοίκηση
«Είναι απαράδεκτο για το 2027 οι ΚΑΠ να είναι μόνον 3 δισ. ευρώ ενώ από τους θεσμοθετημένους πόρους με βάση το προσχέδιο του προϋπολογισμού προβλέπεται η απόδοση 9,3 δισ. ευρώ», υπογράμμισε ο Λάζαρος Κυρίζογλου. Να σημειωθεί ότι οι θεσμοθετημένοι πόροι είναι οι αναλογίες φόροι από φόρο φυσικών και νομικών προσώπων, ΦΠΑ και ΕΝΦΙΑ όπως προβλέπονται στον Ν. 3852/2010 και το νέο Κώδικα της Αυτοδιοίκησης, που ψηφίστηκε το καλοκαίρι του 2026.
Στα 2,2 δισ. ευρώ το χρηματοδοτικό κενό για τους Δήμους
Επισημαίνοντας ότι το λειτουργικό κόστος των Δήμων για το 2025 ανήλθε στα 5,3 δισ. ευρώ και υπάρχει χρηματοδοτικό κενό ύψους 2,2 δισ. ευρώ, ο Λάζαρος Κυρίζογλου είπε: «Δεν εισπράττουμε ένα δίκαιο αναλογούν μέρισμα από το πλεόνασμα, που αποτυπώνεται στα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού».
«Η μελέτη που εκπονήσαμε ως ΚΕΔΕ μαζί με την Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης και υπηρεσιακά στελέχη του υπουργείου Εσωτερικών συνιστά πλήρη καταγραφή του λειτουργικού κόστους των Δήμων και ζητούμε αυτά τα στοιχεία να ληφθούν υπ’ όψιν στην κατάθεση του κρατικού προϋπολογισμού για το νέο έτος», υπογράμμισε ο Λάζαρος Κυρίζογλου.
«Δεν γίνεται η Ελλάδα να βρίσκεται πολύ κάτω από ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς τις χρηματοδοτήσεις προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση», τόνισε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ παραθέτοντας ότι η ελληνική τοπική Αυτοδιοίκηση λαμβάνει πόρους ύψους 4,1% ΑΕΠ έναντι 11,27%, που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος.
«Δεν θέλουμε να είμαστε επαίτες», είπε ο Λάζαρος Κυρίζογλου απευθυνόμενος στον υπουργό Εσωτερικών, Θέοδωρο Λιβάνιο, για να προσθέσει: «Δεν ζητούμε πόρους για να κάνουμε σπατάλες, αλλά για να πάρουμε οξυγόνο και να μπορούμε να υλοποιήσουμε τις αυξημένες αρμοδιότητες, που το κράτος να μας αναθέτει».
Θέτοντας το διεκδικητικό πλαίσιο της ΚΕΔΕ, ο Λάζαρος Κυρίζογλου ζήτησε:
- Γενναία αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων με απόδοση του 7% του ΑΕΠ και μακροπρόθεσμα το 8% ΑΕΠ
- Νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα για έργα (σχολεία, κοινωνικές δομές, υποδομές, αγροτική και αστική οδοποιία)
- Τριετές πρόγραμμα προσλήψεων για μικρούς Δήμους
- Κάθε μισθολογική αύξηση προς εργαζομένους να καλύπτεται με ανάλογο αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων
- Ειδικό πρόγραμμα υποστήριξης μικρών ορεινών και νησιωτικών Δήμων
- Μέτρα για μείωση ενεργειακού κόστους.
- Εφαρμογή του net metering για το παραγόμενο ρεύμα από τις ενεργειακές κοινότητες
- Άμεση απόδοση του τέλους ταφής απορριμμάτων για την δυνατότητα στους Δήμους άμεσων προμηθειών για εξοπλισμό ανακύκλωσης
- Μόνιμο μηχανισμό καταγραφής λειτουργικού κόστους
- Καμία αρμοδιότητα να μην μεταβιβάζεται στους Δήμους χωρίς τη μεταφορά των απαιτούμενων πόρων και του αναγκαίου προσωπικού.
Τι απάντησε ο υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος στα αιτήματα των δημάρχων
Από την πλευρά του ο υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος επικαλούμενος την επικείμενη έλευση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη περιορίστηκε να απαντήσει σε ορισμένα από αιτήματα της ΚΕΔΕ. Ο ίδιος αναφερόμενος στο αίτημα των προσλήψεων στους Δήμους υπενθύμισε: «Αυτή η κυβέρνηση συνεχίζει το πρόγραμμα προσλήψεων για 9.000 προσλήψεις στους παιδικούς σταθμούς και θα συνεχίσει το πρόγραμμα των voucher».
Χαρακτηρίζοντας «αμφίδρομη» τη σχέση μεταξύ Δήμων και κράτους και επικαλούμενος το σύνθημα του τακτικού συνεδρίου της ΚΕΔΕ «Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές τοπικές κοινωνίες – Ισχυρή Ελλάδα», ο Θεόδωρος Λιβάνιος είπε ότι έχουν γίνει βήματα από το 2019 έως σήμερα, καθώς από το 2019 οι ΚΑΠ ήταν 1,8 δισ. ευρώ και πλέον έχουν ανέλθει στα 3,1 δισ. ευρώ.
Έρχεται έκτακτη ενίσχυση για την κάλυψη του ενεργειακού κόστους
Αναφερόμενος στην έκτακτη οικονομική επιχορήγηση για το ενεργειακό κόστος, ο Θεόδωρος Λιβάνιος ενημέρωσε τους δημάρχους ότι «δόθηκε μια δόση ΚΑΠ», που αντιστοιχεί σε 140 εκατ. ευρώ. «Μέχρι το τέλος θα δοθεί μια συμπληρωματική δόση ΚΑΠ, που θα είναι μικρότερη της μιας δόσης έως το τέλος του χρόνου για την κάλυψη του ενεργειακού κόστους», εξήγγειλε ο υπουργός Εσωτερικών. Επίσης, δεσμεύτηκε για απόδοση των υπεσχημένων 240 εκατ. ευρώ προς τις 136 Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης. Απαντώντας στην διαμαρτυρία των δημάρχων για το κόστος της κιλοβατώρας, που αγγίζει το 0,26 ευρώ, ο Θεόδωρος Λιβάνιος είπε: «Δεν είμαι ικανοποιημένος με τον τρόπο που οι πάροχοι ενέργειας βλέπουν τις υποδομές της Αυτοδιοίκησης». «Θα καλέσουμε τους παρόχους ενέργειας και ως 332 Δήμοι και 136 ΔΕΥΑ θα τους πούμε ότι τα χρήματά σας είναι εγγυημένα και ως εκ τούτου θα δούμε τα τιμολόγια και τα πλεονεκτήματα επιλογής», υπογράμμισε.
Πώς θα πληρωθούν οι κενές οργανικές θέσεις στους Δήμους
Αναφερόμενος στο ζήτημα των προσλήψεων, ο Θεόδωρος Λιβάνιος είπε: «Την τελευταία 7ετία έχουν εγκριθεί 20.000 θέσεις, αλλά βάλαμε τον όρο της εντοπιότητας για να υπάρχει κίνητρο, ώστε οι υπάλληλοι των Δήμω να μείνουν στον τόπο τους».
Σχετικά με τις κενές οργανικές θέσεις στους Δήμους, που δεν έχουν καλυφθεί από τον τελευταίο διαγωνισμό του ΑΣΕΠ, ο Θεόδωρος Λιβάνιος εξήγησε ότι «θα γίνει καταγραφή αυτών των κενών και όπως είπε «θα γίνει μια επιπλέον διαγωνιστική διαδικασία με σειρά προτεραιότητας». «Πρέπει να βρούμε έναν μηχανισμό αναπλήρωσης σε περίπτωση μη πλήρωσης της θέσης με γρήγορη διαδικασία στελέχωσης», επισήμανε για να προσθέσει: «Θέλουμε οι υπάλληλοι να είναι από την περιοχή τους και να εργάζονται εκεί». Ενώ, αναφερόμενος στον Κώδικα Αυτοδιοίκησης, ο Θεόδωρος Λιβάνιος αναφέρθηκε στη δυνατότητα που έχουν πλέον οι δήμοι να δίνουν επιδότηση κατοικίας για δημοσίους υπαλλήλους και να προχωρούν στην ανακαίνιση κατοικιών για αυτό τον σκοπό.
Χρηματοδοτικά εργαλεία για την ενίσχυση των μικρών Δήμων
Αναφορικά με τα χρηματοδοτικά προγράμματα προς τους Δήμους, καθώς το Ταμείο Ανάκαψης ολοκληρώθηκε και το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» βαίνει προς την λήξη του, ο Θεόδωρος Λιβάνιος αφού επανέλαβε ότι «οι Δήμοι πρέπει να αυξήσουν την απορρόφηση κονδυλίων», ο ίδιος εξέφρασε την βούλησή του η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης να καταστεί «βραχίονας» για την επιτάχυνση των έργων για ωρίμανση των μελετών ανακοίνωσε έναν ειδικό πρόγραμμα για τους μικρούς Δήμους με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).
Τέλος, αναφερόμενος το επικείμενο ερανιστικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών, ο Θεόδωρος Λιβάνιος αφού επισήμανε ότι ο Κώδικας της Αυτοδιοίκησης «δεν είναι γραμμένος στις πλάκες του Μωυσή», κάλεσε τους δημάρχους να καταθέσουν ολοκληρωμένες προτάσεις. Διευκρίνισε, πάντως, ότι «δεν θα δοθούν άλλες παρατάσεις», ενώ στηλίτευσε το γεγονός ότι ακόμη εκκρεμεί η παράταση για την ολοκλήρωση του έργου της πυρασφάλειας σε δημοτικούς παιδικούς σταθμούς.
