Η Ελλάδα τρέχει πυρετωδώς το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας σε Viper, δημιουργώντας τον ισχυρότερο στόλο με «οχιές» όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και σε ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Σύμφωνα με πληροφορίες του enikos.gr στα τέλη Σεπτεμβρίου κλειδώνει από τις ΗΠΑ η αναβάθμισή τους.
του Χρήστου Μαζανίτη
Η αντίστροφη μέτρηση για την οριστική επισφράγιση μίας από τις σημαντικότερες εξοπλιστικές αποφάσεις των τελευταίων ετών έχει ήδη ξεκινήσει. Σύμφωνα με πληροφορίες του enikos.gr, στα τέλη Σεπτεμβρίου αναμένεται να καταφθάσει στην Αθήνα από την αμερικανική κυβέρνηση η επίσημη επιστολή αποδοχής (Letter of Offer and Acceptance – LOA) για τον εκσυγχρονισμό των 38 μαχητικών αεροσκαφών F-16 Block 50 της Πολεμικής Αεροπορίας.
Η άφιξη της LOA αποτελεί το τυπικό αλλά και ουσιαστικό έναυσμα για την τελική φάση της διαδικασίας. Αμέσως μόλις παραληφθεί το κείμενο, η ελληνική πλευρά θα προχωρήσει στην εξέταση των τελικών όρων και στη συνέχεια στην υπογραφή της συμφωνίας από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ώστε το πρόγραμμα να συμβασιοποιηθεί πλήρως. Πρόκειται για μια εξέλιξη που κατοχυρώνει τη βουλητική και στρατηγική αλληλουχία της Ελλάδας να διατηρήσει την αεροπορική της κυριαρχία.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν ήρθε χωρίς εμπόδια. Για να φτάσουμε στην τελική ευθεία του Σεπτεμβρίου, απαιτήθηκαν μήνες εξαντλητικών διαβουλεύσεων, τεχνικών αναλύσεων και στρατηγικού σχεδιασμού από το Αεροπορικό Επιτελείο, το οποίο παρέμεινε σταθερό στην απαίτησή του για μια βιώσιμη και απόλυτα συμφέρουσα λύση για τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Σκληρό παζάρι
Πίσω από τη θετική αυτή κατάληξη βρίσκεται ένας επίπονος μαραθώνιος διαπραγματεύσεων. Ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας (ΓΕΑ), Αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης, μαζί με το εξειδικευμένο επιτελείο του, επιδόθηκαν σε ένα ιδιαίτερα σκληρό «παζάρι» με την αμερικανική πλευρά και την κατασκευάστρια εταιρεία.
Η αρχική οικονομική πρόταση που είχαν καταθέσει οι Αμερικανοί για την αναβάθμιση των 38 αεροσκαφών ήταν ιδιαιτέρως υψηλή, αγγίζοντας τα 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό κρίθηκε από το Αεροπορικό Επιτελείο ως απαγορευτικό για τα δημοσιονομικά δεδομένα της χώρας, αλλά και δυσανάλογο σε σχέση με το αντικείμενο του έργου.
Ο Αρχηγός ΓΕΑ, με βαθιά γνώση των επιχειρησιακών αναγκών αλλά και των οικονομοτεχνικών παραμέτρων, έθεσε κόκκινες γραμμές. Με μεθοδικότητα, αξιοποιώντας την επαναχρησιμοποίηση παλαιότερων αραχνοΰφαντων απαρτιών και συστημάτων από τα αεροσκάφη που ήδη αναβαθμίζονται, καθώς και με την κατάλληλη αξιοποίηση των διμερών αμυντικών διαύλων, πέτυχε μια δραστική μείωση του κόστους.
Έτσι, το τελικό ποσό της συμφωνίας κλείδωσε στο 1,086 δισ. ευρώ. Η επιτυχία αυτή του Επιτελείου εξασφαλίζει ότι η Πολεμική Αεροπορία αποκτά την μέγιστη δυνατή επιχειρησιακή αξία χωρίς να επιβαρύνει ανυπόφορα τον κρατικό προϋπολογισμό.
Χρονοδιάγραμμα και προκλήσεις
Όπως συνέβη και με το κύριο πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 Block 52+ και Block 52+ Advanced, η υλοποίηση του προγράμματος για τα 38 Block 50 θα πραγματοποιηθεί στις εγκαταστάσεις της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ) στην Τανάγρα. Η επιλογή αυτή ενισχύει την εγχώρια αμυντική βιομηχανία και διατηρεί πολύτιμη τεχνογνωσία εντός των συνόρων.
Σύμφωνα με το επιχειρησιακό χρονοδιάγραμμα, τα πρώτα αεροσκάφη Block 50 αναμένεται να μπουν στα υπόστεγα της ΕΑΒ στις αρχές του 2028. Η χρονική αυτή μετατόπιση κρίνεται απαραίτητη, καθώς τότε θα έχει ολοκληρωθεί το τρέχον πρόγραμμα των 83 αεροσκαφών, εξασφαλίζοντας έτσι την ομαλή μετάβαση των γραμμών παραγωγής και του εξειδικευμένου προσωπικού χωρίς κενά.
Το συνολικό πρόγραμμα υπολογίζεται να έχει ολοκληρωθεί έως το 2031. Η χρονική αυτή διάρκεια εξηγείται από την πολυπλοκότητα των τεχνικών διαδικασιών. Το πλέον κρίσιμο και χρονοβόρο στάδιο είναι η είσοδος του πρώτου αεροσκάφους (prototype), το οποίο πρέπει να αποσυναρμολογηθεί, να αναβαθμιστεί, να δοκιμαστεί εξαντλητικά στον αέρα και στη συνέχεια να πιστοποιηθεί πλήρως από τις αμερικανικές αεροπορικές αρχές.
Μέσα από τη διαδικασία αυτή για το πρώτο αεροσκάφος θα δημιουργηθεί η απαραίτητη βιβλιογραφία, τα τεχνικά εγχειρίδια και τα πρωτόκολλα εργασιών που θα ακολουθηθούν με ταχύτητα και ακρίβεια για τα επόμενα 37 αεροσκάφη.
Ο μοναδικός στόλος των 121 «Οχιών»
Με την ολοκλήρωση του προγράμματος των Block 50, η Ελλάδα επιτυγχάνει ένα ιστορικό ορόσημο. Θα διαθέτει έναν συμπαγή, ομοιογενή στόλο από συνολικά 121 μαχητικά αεροσκάφη F-16 Viper (83 από το πρώτο πρόγραμμα και 38 από τα Block 50).
Η εξέλιξη αυτή καθιστά την ελληνική Πολεμική Αεροπορία τη μόνη αεροπορική δύναμη σε ολόκληρη την Ευρώπη, τη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή που θα διαθέτει έναν τόσο ογκώδη και σύγχρονο στόλο «οχιών». Η ομοιογένεια αυτή προσφέρει τεράστια επιχειρησιακά και εφοδιαστικά πλεονεκτήματα:
- Κοινές γραμμές υποστήριξης και ανταλλακτικών.
- Ίδιες τακτικές εκπαίδευσης για τους πιλότους.
- Πλήρης διαλειτουργικότητα μεταξύ των πολεμικών μοιρών.
Τα αναβαθμισμένα F-16 Block 50 θα φέρουν το κορυφαίο ραντάρ ενεργής ηλεκτρονικής σάρωσης AESA (AN/APG-83 SABR), νέους υπολογιστές αποστολής MMC, προηγμένα συστήματα αυτοπροστασίας, καθώς και το σύστημα ζεύξης δεδομένων Link-16. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούν να ανταλλάσσουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο όχι μόνο μεταξύ τους, αλλά και με τα γαλλικά Rafale, τα ιπτάμενα radar Erieye, τα πολεμικά πλοία του Ναυτικού και κυρίως τις FDI Belharra αλλά και τις FREMM – Bergamini καθώς και με τα μαχητικά 5ης γενιάς F-35.
Η αναβάθμιση των 38 F-16 Block 50 σε Viper δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική βελτίωση, αλλά μια κίνηση τακτικού και στρατηγικού ματ. Σε ένα περιβάλλον μεταβαλλόμενων ισορροπιών και προκλήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, η Πολεμική Αεροπορία θωρακίζει την αποτρεπτική της ισχύ.
Με 121 Viper, 24 Rafale F3R και την προσθήκη των 20 +20 F-35, η Ελλάδα δημιουργεί μια αδιαπέραστη αεροπορική ομπρέλα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Η τεχνολογική υπεροχή των ραντάρ AESA και των προηγμένων όπλων ακριβείας που θα φέρουν οι «οχιές» δίνει στους Έλληνες χειριστές το αποφασιστικό πλεονέκτημα της πρώτης ανίχνευσης και της πρώτης εμπλοκής πέρα από τον ορίζοντα.
Για να γίνει αντιληπτό το κενό αεροπορικής ισχύος που δημιουργείται με την Τουρκία, αυτή τη στιγμή η Τουρκία έχει κυρίως F-16 block 50 κι αυτά σε διαθεσιμότητες που δεν ξεπερνούν το 20%-30% ενώ δεν προβλέπεται να έχει την επόμενη πενταετία ούτε ένα Viper.
