Νέα επιστημονική μελέτη σε ενήλικες φέρνει στο φως τη στενή σύνδεση μεταξύ της ποιότητας του ύπνου και των διατροφικών μας συνηθειών. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η έλλειψη ξεκούρασης φαίνεται να αυξάνει κατακόρυφα την τάση για συναισθηματικό φαγητό, κατανάλωση γλυκών και τον κίνδυνο παχυσαρκίας.
Η αϋπνία οδηγεί σε συναισθηματικό φαγητό και υπερφαγία, σύμφωνα με νέα μελέτη
Μια σημαντική ανάλυση σε περισσότερους από 27.000 ενήλικες στο Ηνωμένο Βασίλειο διαπίστωσε ότι η κακή ποιότητα ύπνου και η έλλειψη ύπνου συνδέονται άμεσα με συμπεριφορές όπως το συναισθηματικό φαγητό, η κατανάλωση γλυκών σνακ, η υπερφαγία και ο αυξημένος κίνδυνος παχυσαρκίας.
Η μελέτη, η οποία διεξήχθη από τα πανεπιστήμια Loughborough και Leicester σε συνεργασία με τη Nuffield Health και την υποστήριξη του NIHR Leicester Biomedical Research Centre, ανέλυσε τις συνήθειες ύπνου και τις διατροφικές συμπεριφορές 27.263 ενηλίκων.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Appetite, έδειξαν ότι όσοι ανέφεραν κακή ποιότητα ύπνου ή κοιμούνταν λιγότερο από επτά ώρες τη νύχτα, ήταν πιο πιθανό να καταφύγουν στο φαγητό λόγω νωθρότητας, στρες ή κακής διάθεσης.
Βασικά συμπεράσματα της μελέτης:
- Στρες και πλήξη: Όσοι είχαν τη χειρότερη ποιότητα ύπνου παρουσίασαν έως και 3,5 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να τρώνε όταν ένιωθαν πίεση ή ανία.
- Παράλειψη γευμάτων και υπερφαγία: Οι “short sleepers” (κάτω από 7 ώρες) είχαν 47% περισσότερες πιθανότητες να παραλείπουν γεύματα και 24% υψηλότερες πιθανότητες για επεισόδια υπερφαγίας.
- Ανθυγιεινές επιλογές: Ο κακός ύπνος συνδέθηκε με 10-21% συχνότερη κατανάλωση τηγανητών φαγητών και 10-39% συχνότερη κατανάλωση γλυκών σνακ.
Ο ρόλος του παρατεταμένου ύπνου
Αντίθετα, όσοι συνήθιζαν να κοιμούνται για πάνω από 8 ώρες (“long sleepers”) εμφάνισαν κάποια σημάδια συναισθηματικού φαγητού, αλλά με λιγότερα «παρορμητικά» μοτίβα. Επίσης, είχαν 16-19% υψηλότερες πιθανότητες να καταφύγουν σε comfort eating, αλλά χαμηλότερες πιθανότητες για μεγάλα κενά μεταξύ των γευμάτων ενώ παράλληλα κατανάλωναν λιγότερα τηγανητά και γλυκά.
Η σύνδεση ύπνου και διατροφής
Ο Dr Scott Willis, Ερευνητής και Διδακτικός Συνεργάτης στο Πανεπιστήμιο του Leicester και Επισκέπτης Ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Loughborough, δήλωσε: «Η μελέτη αυτή δείχνει ότι ο ύπνος είναι στενά συνδεδεμένος με την διατροφή των ανθρώπων στην καθημερινότητα και όχι μόνο σε εργαστηριακό περιβάλλον.
Η κακή ποιότητα και η μικρή διάρκεια ύπνου συσχετίστηκαν σταθερά με διατροφικές συμπεριφορές που ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο υπερκατανάλωσης τροφής και κακής ποιότητας διατροφής, συμπεριλαμβανομένης της συναισθηματικής κατανάλωσης φαγητού και του μειωμένου ελέγχου γύρω από αυτό.
Λάβαμε υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση και η περιοχή, και διαπιστώσαμε ότι οι συσχετίσεις μεταξύ ύπνου και διατροφικών συνηθειών ήταν ευρέως σταθερές σε διαφορετικές ομάδες σωματικού βάρους. Αυτό υποδηλώνει ότι αυτά τα πρότυπα μπορεί να εμφανιστούν νωρίς, ακόμη και σε άτομα που δεν είναι επί του παρόντος υπέρβαρα».
Ο ύπνος ως βασικός πυλώνας της υγείας
Ο Dr James King, Αναπληρωτής Καθηγητής στην Κλινική Επιστήμη της Άσκησης στο Πανεπιστήμιο Loughborough, ανέφερε: «Η έρευνά μας υποστηρίζει την ιδέα ότι η βελτίωση παραγόντων του ύπνου, όπως η ποιότητα και η διάρκεια, θα μπορούσε να προωθήσει πιο υγιεινές διατροφικές συμπεριφορές. Θα πρέπει να εξετάζεται παράλληλα με τη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα στις προσεγγίσεις δημόσιας υγείας. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για τη δοκιμή αυτής της ιδέας σε πειραματικό πλαίσιο».
Ο Dr Kevin Deighton, Επικεφαλής Τεκμηρίωσης & Αναλυτικής στο Nuffield Health, προσθέτει: «Αν και γνωρίζουμε ότι ο ποιοτικός ύπνος και η σωστή διατροφή είναι σημαντικά για την υγεία, η μελέτη αυτή παρέχει στοιχεία για τα πρόσθετα οφέλη του ύπνου στην υποστήριξη θετικών διατροφικών συμπεριφορών. Η θετική επίδραση μιας υγιεινής συνήθειας σε μια άλλη υπογραμμίζει τη σημασία της ολιστικής φροντίδας. Αυτό είναι κάτι στο οποίο εστιάζουμε μέσω των αξιολογήσεων υγείας και των δωρεάν προγραμμάτων ευεξίας μας, μαζί με τη φυσική δραστηριότητα, για τη μεγιστοποίηση των συνδυαστικών οφελών στο πλαίσιο της αποστολής μας για ένα υγιέστερο έθνος».
Παρόλο που η μελέτη ήταν παρατηρητική και δεν μπορεί να επιβεβαιώσει σχέση αιτίας-αποτελέσματος, τα ευρήματα ενισχύουν τις ολοένα και αυξανόμενες ενδείξεις ότι η ποιότητα και η διάρκεια του ύπνου παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των διατροφικών συνηθειών και του κινδύνου παχυσαρκίας.
Σε γενικές γραμμές, η βελτίωση της ποιότητας του ύπνου μπορεί να αποτελέσει «κλειδί» για τον περιορισμό της κατανάλωσης ανθυγιεινών σνακ και της παρορμητικής διατροφής.
