Το γεγονός ότι το Ισραήλ παραμένει σιωπηλό, τηρώντας στάση αναμονής, ενώ αυξάνεται η παγκόσμια ανησυχία σχετικά με μια πιθανή στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ κατά του Ιράν, σχολιάζεται ιδιαίτερα από αναλυτές. Αν εξαιρέσει κανείς μερικές δηλώσεις υποστήριξης των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στην Τεχεράνη και αλλού, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν έχει σχολιάσει δημόσια τις στρατιωτικές κινήσεις της υπερδύναμης.
«Δείχνει τη σημασία που δίνει ο Νετανιάχου σε αυτή τη στιγμή», σχολίασε στο BBC ο Ντάνι Κιτρινόβιτς, ο οποίος υπηρέτησε για 25 χρόνια στις Υπηρεσίες Πληροφοριών Άμυνας του Ισραήλ και τώρα είναι ανώτερος ερευνητής για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ. «Το γεγονός ότι οι ΗΠΑ έχουν συγκεντρώσει τόσες πολλές δυνάμεις στον Κόλπο και βρίσκονται τόσο κοντά στην επίθεση στο Ιράν, είναι – για τον Νετανιάχου – μια χρυσή ευκαιρία που δεν μπορεί να αγνοήσει», επισημαίνει.
Αρκετοί είναι οι αναλυτές που συμφωνούν ότι το Ισραήλ μπορεί να κρατά μια στρατηγική σιωπή, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν γίνονται συζητήσεις με την Ουάσινγκτον στο παρασκήνιο. Άλλωστε, μόλις πριν από λίγες ημέρες, ο επικεφαλής της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, Σλόμι Μπίντερ, συναντήθηκε με Αμερικανούς συναδέλφους του στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν σε πιθανούς στόχους στο Ιράν.
Ο Νετανιάχου θεωρεί την Τεχεράνη ως την κύρια απειλή που αντιμετωπίζει το Ισραήλ και τη μεγαλύτερη πηγή αστάθειας στη Μέση Ανατολή και σύμφωνα με τον Κιτρινόβιτς πιέζει ιδιωτικά τον Τραμπ να προχωρήσει σε μαξιμαλιστικές επιθέσεις με στόχο την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, σύμφωνα με την ΕΡΤ που αναπαράγει το BBC.
Ο Αμερικανός ηγέτης εξετάζει επί του παρόντος μια σειρά από επιλογές για τις ενέργειες κατά του Ιράν – από περιορισμένα συμβολικά πλήγματα έως και πλήρη αλλαγή καθεστώτος. Δημόσια, εναλλάσσει τις στρατιωτικές απειλές με τη διάθεση να προχωρήσει σε νέες διαπραγματεύσεις.
Παρά το γεγονός ότι πολλοί σύμμαχοι των ΗΠΑ προειδοποιούν ότι η προσπάθεια εκδίωξης της ηγεσίας του Ιράν ενέχει τεράστιους κινδύνους για την περιοχή, πολλοί στο Ισραήλ βλέπουν οφέλη για την ασφάλειά τους. Εφόσον ανατραπεί το καθεστώς στην Τεχεράνη, το Ισραήλ ευελπιστεί ότι θα απαλλαγεί από την απειλή των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων και την πιθανότητα να αποκτήσει μια μέρα πυρηνικά όπλα.
Θα αποδυνάμωνε επίσης περαιτέρω τις φιλικά προσκείμενες προς το Ιράν πολιτοφυλακές, όπως η Χεζμπολάχ, η οποία εξακολουθεί να διαθέτει έως και 25.000 πυραύλους και ρουκέτες πέρα από τα σύνορα με τον Λίβανο, σύμφωνα με το ισραηλινό ερευνητικό ινστιτούτο Alma. Την ίδια ώρα, υπάρχουν Ισραηλινοί βουλευτές που πιστεύουν ότι μια επίθεση περιορισμένου εύρους, ή ακόμα χειρότερα μια νέα συμφωνία με το Ιράν, θα μπορούσε να θέσει σε μεγαλύτερο κίνδυνο την ασφάλεια του Ισραήλ, αφήνοντας το καθεστώς στη θέση του.
«Όταν έχεις να κάνεις με το απόλυτο κακό, δεν ενεργείς περιοριστικά», δήλωσε ο Μοσέ Τουρ-Παζ, μέλος του κόμματος της αντιπολίτευσης Γες Ατίντ, ο οποίος συμμετέχει στην Επιτροπή Άμυνας του ισραηλινού κοινοβουλίου.
Κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου πέρυσι , όταν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ επιτέθηκαν σε πυρηνικές και βαλλιστικές πυραυλικές εγκαταστάσεις του Ιράν, το Ιράν απάντησε με εκατοντάδες βαλλιστικούς πυραύλους σε ισραηλινές πόλεις και κωμοπόλεις. Μερικοί διέφυγαν από την περίφημη αεράμυνα του Ισραήλ, χτυπώντας αστικές περιοχές και σκοτώνοντας τουλάχιστον 28 άτομα.
Ο ισραηλινός στρατός είχε προετοιμαστεί για ακόμη περισσότερες απώλειες, όμως το αυξημένο αίσθημα ευαλωτότητας της Τεχεράνης μετά τα χτυπήματα θα μπορούσε τώρα να σημαίνει μια πιο έντονη απάντηση. Παράλληλα, αναλυτές ισχυρίζονται ότι το Ιράν έμαθε από αυτή τη σύγκρουση, προσαρμόζοντας τις τακτικές του καθώς προχωρούσε ο πόλεμος, ενώ πλέον αναπληρώνει τα αποθέματα των πυραύλων του.
Ο μεγάλος κίνδυνος
Οι κίνδυνοι από μια αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη δεν είναι αμελητέοι. Χωρίς εμφανείς ρωγμές στη στρατιωτική και κληρική συμμαχία γύρω από τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και με ένα διασπασμένο κίνημα της αντιπολίτευσης στη χώρα, δεν είναι σαφές ποιος θα αναλάβει τον έλεγχο του Ιράν σε περίπτωση πτώσης του ισλαμικού καθεστώτος.
Ένας διάδοχος από την ίδια άρχουσα ελίτ δεν θα ήταν απαραίτητα πιο ευέλικτος απέναντι στο Ισραήλ, και η πιθανότητα ενός χαοτικού εμφυλίου πολέμου δεν θα ήταν μόνο βαθιά αποσταθεροποιητική για τους Ιρανούς, αλλά και για την περιοχή στο σύνολό της.
«Ο Νετανιάχου δεν ενδιαφέρεται καθόλου για το τι θα συμβεί την επόμενη μέρα μετά τον Χαμενεΐ. Θέλει να δείξει ότι, μαζί με τον Τραμπ, κατέστρεψε το ιρανικό καθεστώς. Είναι ένα ρίσκο που είναι διατεθειμένος να αναλάβει αν ξέρει ότι οι Αμερικανοί θα φτάσουν μέχρι τέλους», λέει ο Κιτρινόβιτς.
