«Το Αλκαζάρ ανήκει πλέον στη Θεσσαλονίκη, στους κατοίκους και τους επισκέπτες της», δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, κατά την αποψινή τελετή παράδοσης στο κοινό του τεμένους Χαμζά Μπέη, γνωστού ως Αλκαζάρ.
Το ιστορικό μνημείο, που παρέμενε για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες περιτριγυρισμένο από σκαλωσιές, αποκαταστάθηκε και ετοιμάζεται να υποδεχθεί ξανά το κοινό από αύριο, Κυριακή.
Στην ομιλία της, η υπουργός χαρακτήρισε τη σημερινή ημέρα ιδιαίτερα χαρμόσυνη για το υπουργείο Πολιτισμού, καθώς, όπως ανέφερε, ένα ακόμη σημαντικό έργο αποδίδεται στους Θεσσαλονικείς. Παράλληλα, τόνισε ότι η αποκατάσταση του Αλκαζάρ συμβάλλει στην αναβάθμιση της ευρύτερης περιοχής, σε συνδυασμό με την ανάδειξη των αρχαιοτήτων στον σταθμό Βενιζέλου του μετρό.
«Ο σταθμός Βενιζέλου είναι πλέον ο ωραιότερος σταθμός σε ευρωπαϊκό μετρό και έχει δημιουργήσει μια σχολή στην αρχαιολογία και την αρχιτεκτονική. Έρχεται, λοιπόν, να συνδυαστεί με την αποκατάσταση του Αλκαζάρ. Βγαίνοντας κανείς από το μετρό κοιτάει προς τα πάνω. Είναι τρεις γενιές Θεσσαλονικέων που θυμούνται αυτό το μνημείο μόνο με σκαλωσιές», συμπλήρωσε η υπουργός, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά τόσο στον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Στέλιο Αγγελούδη, για τη βοήθεια του στην αντιμετώπιση σειράς προβλημάτων που προέκυψαν κατά την αποκατάσταση του μνημείου όσο και στον υφυπουργό Υποδομών Νίκο Ταχιάο, καθώς οι μελέτες που εκπονήθηκαν χρηματοδοτήθηκαν από το μετρό.
Η κ. Μενδώνη πρόσθεσε πως με την αποκατάσταση του Χαμζά Μπέη, το υπουργείο Πολιτισμού «τελειώνει έναν πρώτο κύκλο έργων στη Θεσσαλονίκη για να ανοίξει ο επόμενος». Μίλησε για τα έργα που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία 4 – 5 χρόνια λέγοντας πως «όχι μόνο ομορφαίνουν την πόλη, αλλά στην πραγματικότητα μας διδάσκουν την ιστορία μας, γιατί χωρίς τη σωστή γνώση του παρελθόντος δεν μπορείς να οικοδομήσεις ένα στέρεο μέλλον».
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης για την απόδοση του Αλκαζάρ, η Τάνια Πρωτοψάλτη, αναπληρώτρια προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, υπογράμμισε: «Η αποκατάσταση του δεν συνιστά μόνο την διάσωση ενός σημαντικού μνημείου. Αποτελεί, ταυτόχρονα, μία ουσιαστική πράξη διαφύλαξης της ιστορικής μνήμης και ανάδειξης της πολυπολιτισμικής ταυτότητας της Θεσσαλονίκης, μιας πόλης που διαμορφώθηκε μέσα από τη συνύπαρξη διαφορετικών πολιτισμών, θρησκειών και κοινοτήτων».
Από την πλευρά του, ο Θεμιστοκλής Βλαχούλης, προϊστάμενος της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, μίλησε για ένα «δύσκολο έργο» που υλοποιήθηκε με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ η Μαρία Μερτζάνη προϊσταμένη της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων επισήμανε πως «μετά από τόσα χρόνια που το μνημείο ήταν υποστυλωμένο επιστρέφει και πάλι στην πόλη».
Τέλος, ο πρόεδρος του Δ.Σ. του MOMus- Μητροπολιτικού Οργανισμού Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης, Επαμεινώνδας Χριστοφιλόπουλος, στάθηκε στο ότι ο χώρος θα φιλοξενεί περιοδικές εκθέσεις και πολιτιστικές εκδηλώσεις συμβατές με την ιστορία και τον χαρακτήρα του μνημείου, με την ευθύνη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης και του MOMus.
Όπως είπε η ιδέα να αποκτήσει ο χώρος εκθεσιακή δραστηριότητα θα προσελκύσει νέο κοινό στο μνημείο και θα επιστρέψει «στη ζωή της πόλης όχι μόνο ως αρχαιολογικός χώρος, αλλά και ως ένα ζωντανό κομμάτι της σύγχρονης εικαστικής σκηνής». Η αρχή γίνεται με την έκθεση «Θεσσαλονίκη: Το αποτύπωμα της μετάβασης» (1960 – 1980) μέσα από τις φωτογραφίες του Pete Marifoglou, στην οποία ξεναγήθηκε η κ. Μενδώνη.
Στην αποψινή εκδήλωση έδωσαν, μεταξύ άλλων, το «παρών» ο υπουργός Μαργαρίτης Σχοινάς, οι υφυπουργοί Νίκος Ταχιάος, Σταύρος Καλαφάτης, Κώστας Γκιουλέκας και Άννα Ευθυμίου, οι βουλευτές Δημήτρης Κούβελας, Θεόδωρος Καράογλου, Φάνης Παπάς, Ράνια Θρασκιά, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος, ο Μητροπολίτης Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Βαρνάβας κ.α.
Τι περιλαμβάνει η πρώτη έκθεση
Η πρώτη έκθεση, που φιλοξενείται με το «άνοιγμα» του Αλκαζάρ, αποτελεί μια οπτική περιήγηση στη Θεσσαλονίκη των δεκαετιών 1960 – 1980 και μέσα από τον ασπρόμαυρο φακό του Θεσσαλονικιού Pete Marifoglou και από εικόνες που για πρώτη φορά παρουσιάζονται στο κοινό, η πόλη αποκαλύπτεται ως ένας ζωντανός οργανισμός σε μετάβαση, όπου το παραδοσιακό συνυπάρχει και συγκρούεται με το καινούργιο.
Η έκθεση διαρθρώνεται σε τρεις θεματικές ενότητες οι οποίες συνθέτουν το μωσαϊκό της μεταπολεμικής πρωτεύουσας της Μακεδονίας. Πρόκειται για την εμπορική φυσιογνωμία και αγορά, την καθημερινότητα των ανθρώπων και τα μνημεία στον σύγχρονο αστικό ιστό.
Ποιες μέρες θα είναι ανοιχτό το Αλκαζάρ
Το τέμενος Χαμζά Μπέη βρίσκεται στη συμβολή των οδών Εγνατίας και Βενιζέλου και αποτελεί τον παλαιότερο ισλαμικό ευκτήριο οίκο της Θεσσαλονίκης. Οικοδομήθηκε το 1467 από την κόρη του στρατιωτικού διοικητή Χαμζά Μπέη, ενώ αργότερα, στην περίστυλη αυλή του, λειτούργησε για δεκαετίες ο κινηματογράφος Αλκαζάρ, το όνομα του οποίου επικράτησε στη συλλογική μνήμη.
Το μνημείο προστατεύεται ως ιστορικό και αρχαιολογικό μνημείο από το 1926 και πλέον, μετά την αποκατάστασή του, επιστρέφει στη ζωή της Θεσσαλονίκης ως ένας ακόμη χώρος πολιτισμού στο ιστορικό κέντρο της πόλης.
Το Αλκαζάρ από αύριο, Κυριακή, θα είναι ανοιχτό για το κοινό, 10 το πρωί με 6 το απόγευμα, εκτός από τις Δευτέρες. Η είσοδος θα είναι δωρεάν για τις πρώτες δύο εβδομάδες λειτουργίας του χώρου, ενώ στη συνέχεια θα ισχύει χαμηλό εισιτήριο.
