«Ξημέρωμα 18ης Σεπτεμβρίου 2013… και ξημερώνοντας μέρα κακή, τοξότες, φάλαγγες και λεγεώνες…» Οι στίχοι που έγραψε ο Μάνος Ελευθερίου στο τραγούδι «Μαλαματένια Λόγια» και μελοποίησε μοναδικά ο Γιάννης Μαρκόπουλος και το οποίο κυκλοφόρησε επίσημα στον δίσκο «Θητεία» την άνοιξη του 1974, πέντε χρόνια πριν καν γεννηθεί ο Παύλος Φύσσας, έμελλε να αποτελέσουν τον προφητικό «καθρέφτη» ενός μαύρου πρωϊνού στο Κερατσίνι.
Της Ισμήνης Λέντζου
Πριν από 13 χρόνια, η δολοφονία του 34χρονου μουσικού έμελλε να μετατραπεί σε ορόσημο ενάντια στον φασισμό, αναδεικνύοντας παράλληλα τη μητέρα του, Μάγδα Φύσσα, στη μάνα-σύμβολο ολόκληρης της χώρας.
Ο Παύλος Φύσσας (10 Απριλίου 1979 – 18 Σεπτεμβρίου 2013), ευρέως γνωστός στην underground ραπ σκηνή ως Killah P, έπεσε νεκρός από το μαχαίρι του Γιώργου Ρουπακιά, στελέχους της νεοναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής. Το έγκλημα, που από τα πρώτα λεπτά αποδόθηκε σε ξεκάθαρα πολιτικά κίνητρα, άνοιξε τον ασκό του Αιόλου. Οι ανακρίσεις ενέπλεξαν και άλλα μέλη της Χρυσής Αυγής και ήταν το έναυσμα για να «ξηλωθεί το πουλόβερ» της εγκληματικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής.
Να σημειωθεί ότι οι φετινές εκδηλώσεις στη μνήμη του Φύσσα γίνονται στην σκιά της αποφυλάκισης του Ηλία Κασιδιάρη. Υπενθυμίζεται, ότι όπως έγραψε το enikos.gr, το καταδικασμένο μέλος της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή, βγήκε από τις φυλακές Δομοκού, στις 12 το μεσημέρι της Τρίτης (15/9).
Το χρονικό της στυγερής δολοφονίας – Η ενέδρα στο «Κοράλι» και η κινητοποίηση του τάγματος εφόδου
Όλα ξεκίνησαν το βράδυ της 17ης Σεπτεμβρίου 2013. Ο Παύλος Φύσσας, συνοδευόμενος από τη σύντροφό του και μια παρέα 8-10 ατόμων, μετέβη στην καφετέρια «Κοράλι» για να παρακολουθήσει ποδοσφαιρικό αγώνα. Στον ίδιο χώρο βρισκόταν μια μικρότερη ομάδα δύο-τριών ατόμων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της προανάκρισης, η ένταση μεταξύ των δύο παρεών δεν άργησε να ξεσπάσει.
Σχεδόν αμέσως, η δεύτερη παρέα άρχισε να καλεί ενισχύσεις. Ανάμεσά τους βρισκόταν ο Ιωάννης Άγγος, υπεύθυνος ασφάλειας της Τοπικής Οργάνωσης Νίκαιας της Χρυσής Αυγής. Όπως ομολόγησε αργότερα στις ανακρίτριες, ο Άγγος επικοινώνησε με τον ιεραρχικά ανώτερό του και υπεύθυνο πολιτικής δράσης της Τ.Ο., Καζαντζόγλου, δίνοντάς του το «στίγμα» της παρουσίας του Φύσσα και της παρέας του στο μαγαζί.
Σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε η Ελληνική Αστυνομία την επομένη της δολοφονίας, στις 23:57:42 δέχθηκε κλήση ότι μια ομάδα 50 ατόμων με ρόπαλα είχε συγκεντρωθεί στη συμβολή των οδών Ιφιγένειας και της λεωφόρου Παναγή Τσαλδάρη στο Κερατσίνι και κατευθυνόταν σε κατάστημα-καφετέρια με την επωνυμία Κοράλι.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΛΑΣ στις 23:59:19 ανατέθηκε σε μια ομάδα 8 αστυνομικών της ομάδας ΔΙΑΣ να μεταβούν στο σημείο. Οι αστυνόμοι μετέβησαν στην καφετέρια, έξω από την οποία βρισκόταν πλήθος 30 ατόμων.
Σύμφωνα με τα πορίσματα μίας έρευνας του ερευνητικού κέντρου Forensic Architecture του πανεπιστημίου Goldsmiths του πανεπιστημίου του Λονδίνου, που συγχρόνισε υλικό από κάμερες ασφαλείας της περιοχής και ηχητικά σήματα της ΕΛΑΣ και του ΕΚΑΒ, η πρώτη κλήση στην ομάδα ΔΙΑΣ έγινε στις 23:54:14 και τέσσερις μοτοσικλέτες με αστυνομικούς, οι ομάδες 408-01 «Κερατσίνι» και 410-01 «Πέραμα», έφτασαν στο σημείο στις 23:58:11.
Ο επικεφαλής της ομάδας ΔΙΑΣ έστειλε σήματα στα κεντρικά της αστυνομίας ότι στο σημείο βρίσκονταν «γύρω στα 20 άτομα της Χρυσής Αυγής» που τους είπαν πως «είχαν μια διαμάχη με κάτι άτομα του γνωστού χώρου» και ότι οι αστυνομικοί προσπαθούσαν «να κατευνάσουν τα πνεύματα» και έπειτα ότι διέκρινε ότι «υπάρχουν και κάτι σιδερομπουνιές και κάτι ρόπαλα». Σε επόμενο σήμα είπε ότι έβλεπαν άτομα της ΧΑ να «κυνηγάνε έτερα άτομα επί της Τσαλδάρη […] για να τους πιάσουν».
Η εν ψυχρώ δολοφονία και η σύλληψη Ρουπακιά
Καθώς το τάγμα εφόδου της Χρυσής Αυγής κατευθυνόταν προς την Παναγή Τσαλδάρη, το πλήθος άγγιξε τα 60 άτομα (σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ.). Εκεί, οι αστυνομικοί εντόπισαν τον 34χρονο μουσικό αιμόφυρτο, φέροντα τραύματα από μαχαίρι στο στήθος.
Με τις τελευταίες του δυνάμεις και διατηρώντας ακόμη τις αισθήσεις του, ο Παύλος Φύσσας υπέδειξε τον Γιώργο Ρουπακιά ως τον δράστη της επίθεσης, οδηγώντας στην άμεση σύλληψή του.
Το φονικό όπλο εντοπίστηκε πεταμένο κοντά στο αυτοκίνητο του δράστη, ο οποίος, όπως προέκυψε προανακριτικά, δεν βρισκόταν εξαρχής στην καφετέρια, αλλά κλήθηκε εκ των υστέρων.
Ο Φύσσας μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο Γενικό Κρατικό Νίκαιας, όπου απλώς διαπιστώθηκε ο θάνατός του. Η ιατροδικαστική έκθεση υπήρξε καταπέλτης: ο Ρουπακιάς του είχε καταφέρει τρεις μαχαιριές –μία στον μηρό και δύο, θανατηφόρες, στον θώρακα– πλήττοντας ζωτικά όργανα, τον αριστερό πνεύμονα και την καρδιά.
Το κύμα οργής και οι μαζικές κινητοποιήσεις
Η είδηση της εν ψυχρώ δολοφονίας λειτούργησε ως θρυαλλίδα. Άμεσα, 200-300 άτομα από αριστερές και αντεξουσιαστικές συλλογικότητες κατέκλυσαν το σημείο, ενώ την επόμενη ημέρα οργανώθηκε μεγάλη συγκέντρωση στην Αμφιάλη. Ο τόπος του εγκλήματος μετατράπηκε σε ένα άτυπο μνημείο, με εκατοντάδες πολίτες να αφήνουν λουλούδια και σημειώματα.
Η χώρα συγκλονίστηκε από ένα κύμα διαδηλώσεων σε μεγάλες πόλεις (Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο, Χανιά, Πάτρα, Ξάνθη, Καλαμάτα), τα οποία σημαδεύτηκαν από επεισόδια όταν οι διαδηλωτές προσέγγισαν τα τοπικά γραφεία της Χρυσής Αυγής. Στο Κερατσίνι και τη Νίκαια, το ογκώδες συλλαλητήριο που ξεκίνησε από τη συμβολή Τσαλδάρη και Λαμπράκη κατέληξε σε σφοδρές συγκρούσεις με τα ΜΑΤ, ατελείωτο κυνηγητό στους δρόμους, 130 προσαγωγές και 34 συλλήψεις.
Η οργή ξεπέρασε τα σύνορα της χώρας. Διαδηλώσεις διοργανώθηκαν στο Παρίσι, τη Βαρκελώνη, τη Βαλένθια και άλλες ευρωπαϊκές μητροπόλεις, με πρωτοβουλία Ελλήνων μεταναστών και φοιτητικών οργανώσεων.
Η κηδεία
Ο Παύλος Φύσσας κηδεύτηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2013 στο νεκροταφείο Σχιστού. Όταν βγήκε το φέρετρο από την εκκλησία ακούστηκαν τα συνθήματα μεταξύ των οποίων «Θάνατος στον φασισμό», ενώ την ώρα της ταφής οι παρευρισκόμενοι τραγουδούσαν στίχους των τραγουδιών του Παύλου Φύσσα.
Η καλλιτεχνική απάντηση δεν άργησε. Στις 24 Σεπτεμβρίου, μετά από πρωτοβουλία φίλου του θύματος, εκπρόσωποι της ελληνικής hip hop και low bap σκηνής παραχώρησαν κοινή συνέντευξη Τύπου, υψώνοντας τείχος απέναντι στον φασισμό. Την επομένη (25/9), ένα γιγαντιαίο αντιφασιστικό συλλαλητήριο, υπό την αιγίδα της ΓΣΕΕ, της ΑΔΕΔΥ και πληθώρας φορέων, πραγματοποίησε πορεία προς τα κεντρικά γραφεία της Χρυσής Αυγής στη λεωφόρο Μεσογείων.
Φύσσας: Η μνήμη που έγινε μνημείο
Ο Παύλος Φύσσας πέρασε στο πάνθεον των συμβόλων του αντιφασιστικού αγώνα. Έναν χρόνο αργότερα (2014), στο σημείο της δολοφονίας στήθηκε άγαλμα προς τιμήν του –ένα μνημείο που έχει βεβηλωθεί επανειλημμένα από βανδαλιστές και νοσταλγούς της Χρυσής Αυγής.
Τον Οκτώβριο του 2013, αφουγκραζόμενο το κοινωνικό αίτημα, το δημοτικό συμβούλιο Κερατσινίου αποφάσισε ομόφωνα τη μετονομασία της οδού Παναγή Τσαλδάρη σε οδό Παύλου Φύσσα (η επίσημη εκδήλωση έλαβε χώρα τον Νοέμβριο του 2015).
Η επιγραφή στο μνημείο
Η επιγραφή στο μνημείο του παραμένει αδιάψευστος μάρτυρας της θυσίας του: «Σε αυτό το σημείο, ξημερώματα της 18ης Σεπτεμβρίου 2013, ομάδα φασιστών επιτέθηκε και σκότωσε τον μουσικό Παύλο “Κillah P” Φύσσα, ο οποίος αντιστάθηκε μάχιμος όταν δέχθηκε απειλές για τις ζωές των φίλων του και της δικής του με μόνα όπλα τις ιδέες και τα ιδανικά του… Ο Παύλος χάθηκε από μαχαίρι στην καρδιά…όρθιος, σε δημόσια θέα…»
H Ιστορική απόφαση για τη Χρυσή Αυγή και η «μισή χιλιετία» ποινών
Ο θάνατος του Παύλου δεν ήταν μάταιος. Γράφοντας τον επίλογο μιας από τις πιο πολύκροτες δίκες της Μεταπολίτευσης, το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Αθηνών ανακοίνωσε στις 7/10/2021 την ιστορική του ετυμηγορία, κηρύσσοντας τη Χρυσή Αυγή ως εγκληματική οργάνωση «με τη βούλα» της Δικαιοσύνης.
Το δικαστήριο έκρινε ενόχους τους 50 από τους 65 κατηγορουμένους, μοιράζοντας αθροιστικά πάνω από μισή χιλιετία (500 χρόνια) φυλάκισης. Μετά και τις τελικές εισηγήσεις της εισαγγελέως και την απόφαση επί των συγχωνεύσεων, ο πέλεκυς της Δικαιοσύνης έπεσε βαρύς, ορίζοντας το τέλος της εγκληματικής δράσης της οργάνωσης:
-
Στον φυσικό αυτουργό της δολοφονίας, Γιώργο Ρουπακιά, επιβλήθηκε η αυστηρότερη των ποινών: ισόβια κάθειρξη και επιπλέον 14 χρόνια, χωρίς να του αναγνωριστεί κανένα απολύτως ελαφρυντικό.
-
Το «διευθυντήριο» της εγκληματικής οργάνωσης (Νίκος Μιχαλολιάκος, Ηλίας Κασιδιάρης, Ιωάννης Λαγός, Χρήστος Παππάς, Γιώργος Γερμενής και Ηλίας Παναγιώταρος) καταδικάστηκε σε 13 χρόνια κάθειρξη για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, ενώ στον Αρτέμη Ματθαιόπουλο επιβλήθηκαν 10 χρόνια.
-
Στα μέλη του τάγματος εφόδου της Νίκαιας, που έδρασαν ως άμεσοι συνεργοί στη δολοφονία του 34χρονου μουσικού, επιβλήθηκαν ποινές κάθειρξης που κυμαίνονται από 7 έως 10 έτη.
Με τις αποφάσεις αυτές έκλεισε οριστικά ο νομικός κύκλος μιας υπόθεσης που συντάραξε συθέμελα τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία, μετατρέποντας τον Παύλο Φύσσα (Killah P) σε αιώνιο ανάχωμα απέναντι στο σκοτάδι του φασισμού.
