Αποσύρθηκαν οι φωτογραφίες που φέρεται να απεικονίζουν την εκτέλεση των 200 Ελλήνων αντιστασιακών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944 από τη δημοπρασία του eBay. Η ιστοσελίδα «Crain’s Militaria» δημοσίευσε τις ιστορικές εικόνες και ο Βέλγος συλλέκτης – κάτοχός τους εξήγησε τον λόγο της απόφασής του να διακόψει τη δημοπρασία.
της Εύης Κατσώλη
Σε δήλωσή του στο enikos.gr, τονίζει μεταξύ άλλων ότι «το πρωί αποφάσισα προσωπικά να διακόψω τις δημοπρασίες στο eBay που αφορούσαν στις ιστορικές φωτογραφίες της Καισαριανής. Κατανοώ πλήρως τον ευαίσθητο ιστορικό χαρακτήρα που έχουν οι εν λόγω φωτογραφίες και σοκαρίστηκα βαθιά από τη ζημιά που προκλήθηκε χθες στο μνημείο της Καισαριανής. Γνωρίζω ότι τα συναισθήματα γύρω από το ζήτημα αυτό μπορεί να είναι έντονα και λυπάμαι που το θέμα εργαλειοποιείται και πολιτικά».
«Παραμένω ανοιχτός σε έναν εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές»
Ο ίδιος αναφέρει ότι «μετά την έντονη δημοσιότητα των τελευταίων ημερών, επικοινώνησε μεγάλος αριθμός ιδιωτών συλλεκτών μαζί μου, εκφράζοντας ισχυρό ενδιαφέρον για την απόκτηση των φωτογραφιών. Παρότι εκτιμώ αυτό το ενδιαφέρον, θέλω να τονίσω ότι δεν έχει ληφθεί ακόμα καμία απόφαση σχετικά με την πώληση και παραμένω ανοιχτός σε έναν εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές κρατικές Αρχές σχετικά με το μέλλον του υλικού αυτού.
Ταυτόχρονα, ζητώ με σεβασμό να αναγνωριστεί και το νόμιμο ιδιοκτησιακό μου δικαίωμα επί των φωτογραφιών και να τύχει της δέουσας μεταχείρισης. Εικόνες που έχουν τεχνητά αλλοιωθεί, αφαιρώντας την προστασία των πνευματικών μου δικαιωμάτων, έχουν διαδοθεί ευρέως, παραμορφώνοντας ακόμη και πρόσωπα των θυμάτων και προκαλώντας αχρείαστη συζήτηση σχετικά με την αυθεντικότητα των φωτογραφιών».
Και καταλήγει: «Σας ευχαριστώ για την κατανόηση, για τον σεβασμό της ιδιωτικότητάς μου και για την τιμή στην επιθυμία μου να μην προβώ σε περαιτέρω δηλώσεις ή συνεντεύξεις στα μέσα ενημέρωσης».
Σημειώνεται ότι ο Βέλγος είναι διαχειριστής της ιστοσελίδας Crain’s Militaria, με έδρα τη Γάνδη, που ιδρύθηκε το 2015 και «πλέον διαθέτει 20ετή εμπειρία στη συλλογή στρατιωτικών αντικειμένων»
«Με εξειδίκευση σε στρατιωτικές φωτογραφίες, έγγραφα και λοιπά είδη του Γ’ Ράιχ, αποτελεί μια αξιόπιστη πλατφόρμα αγορών για όσους έχουν ιστορικό ενδιαφέρον για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την ιστορία γενικότερα» αναφέρεται στην περιγραφή της ιστοσελίδας.
Οι ταυτοποιήσεις
Από την πρώτη στιγμή που δημοσιοποιήθηκαν ψηφιακά οι ανέκδοτες φωτογραφίες που αποδίδονται στις ώρες πριν από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944 από τις ναζιστικές δυνάμεις, οι πρώτες ταυτοποιήσεις μέσω συγγενικών προσώπων ξεκίνησαν. Ήδη φαίνεται να έχουν ταυτοποιηθεί ο Βασίλης Ν. Παπαδήμας και ο Ηλίας Ρίζος του Δημητρίου.
Ο Ηλίας Ρίζος ήταν αρτεργάτης σε βιοτεχνία με ζυμαρικά στη Λαμία. Για την ακρίβεια επρόκειτο για μια μικρή βιοτεχνία με ζυμαρικά, κουλουράκια και ψωμί στην περιοχή του Αγίου Λουκά στη Λαμία (Κλαραίικα), κοντά στο σπίτι του Άρη Βελουχιώτη.
Όταν μπήκαν οι Ιταλοί στην πόλη, οι Έλληνες συνεργάτες τον παρέδωσαν και τον πήγαν αρχικά στις Φυλακές Λαμίας (σήμερα Ορφανοτροφείο Αρρένων) και κατόπιν στο Χαϊδάρι. Και τα αδέλφια του Αποστόλης και Βασιλική είχαν αντιστασιακή δράση.
Σημειώνεται ότι επειδή ακριβώς το υλικό δεν έχει αναλυθεί και δεν είναι σε επίσημα χέρια ειδικών για την τεκμηρίωσή του, η ταυτοποίηση πραγματοποιείται με την οπτική της διάσταση. Συγγενείς και κληρονόμοι καλούνται ατύπως να αναγνωρίσουν πρόσωπα, σύμφωνα με την εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ».
Ο Βασίλης Παπαδήμας
Σε άλλη φωτογραφία φαίνεται ένας ψηλός άνδρας με λευκό πουκάμισο που είναι ο Βασίλης Ν. Παπαδήμας, ο οποίος πράγματι εκτελέστηκε στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, σύμφωνα με το «Μεσσηνία Κάποτε».
Ο Βασίλης Παπαδήμας γεννήθηκε στην Πύλο το 1909. Το 1938 πήρε πτυχίο πρακτικού μηχανικού. Εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας (ΑΕΟΠ) στη Γιάλοβα Μεσσηνίας. Στις 6 Αυγούστου 1941 συνελήφθη από Ιταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες με βάση καταστάσεις ονομάτων που είχε παραδώσει η ελληνική κυβέρνηση στους κατακτητές. Μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Ναυπλίου και στη συνέχεια της Λάρισας. Ήταν αδελφός του εκδότη και αντιστασιακού Δημήτρη Παπαδήμα.
Ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης
Σύμφωνα με το 902.gr, από την μέχρι τώρα έρευνα στο αρχείο της ΚΕ του ΚΚΕ, προκύπτει ότι πολύ πιθανά σε μία από τις φωτογραφίες απεικονίζεται ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης.
Ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης του Γρηγόρη και της Πελαγίας, γεννήθηκε το 1914 στον Πλατανιά Χανίων της Κρήτης, από εύπορη και πολυμελή οικογένεια. Ήταν ψηλός, εύσωμος, αρρενωπός και χειροδύναμος. Επαγγελματικά ασχολήθηκε με την γεωργία και τη γαλακτοκομία. Παντρεύτηκε πολύ μικρός την Αικατερίνη Χάλη και απέκτησαν δύο κόρες, τη Μαρία και την Ιφιγένεια.
Από νέος, μαθητής του γυμνασίου, διακρινότανε για την επιμέλειά του και την καθαρή πολιτική του σκέψη. Οργανώθηκε στο ΚΚΕ από το μέλος της ΚΕ Βαγγέλη Κτιστάκη και συνεργάστηκε με τους Γιώργη Τσιτίλο, Χαρίλαο Ψυλλάκη, Γιώργη Πατεράκη και τους Νίκο Μαριακάκη και Παναγιώτη Κορνάρο, που εκτελέστηκαν μαζί του την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής με τους 200 πατριώτες κομμουνιστές.
Οι πιέσεις που δεχότανε σαν πρωτοπόρος του προοδευτικού κινήματος ήταν πολλές και ιδιαίτερα από τον Ενωμοτάρχη του Σταθμού Χωροφυλακής Πλατανιάς, για να υπογράψει δήλωση αποκήρυξης του ΚΚΕ. Απέρριπτε συνεχώς όλες τις προτάσεις και τις απειλές που του έκαναν. Στα χρόνια της δικτατορίας του Μεταξά συνεχίζοντας τη δράση του, οργάνωσε πολλούς νέους στο χωριό του και στα γύρω χωριά. Σαν μέλος της νομαρχιακής επιτροπής έλαβε μέρος μαζί με άλλους στο αντιδικτατορικό κίνημα τον Ιούλη του 1938. Αντέδρασαν επίσης με την ρίψη προκηρύξεων στην υποδοχή του αγγλικού πλοίου στο λιμάνι της Σούδας που είχε προσκληθεί από τον βασιλιά Γεώργιο και τον Μεταξά. Πράξη που απαιτούσε για την εποχή εκείνη μεγάλη γενναιότητα. Συνελήφθη το 1939 δικάστηκε 5 χρόνια φυλακή και τον έκλεισαν στην επανορθωτική φυλακή Χανίων. Αργότερα μεταφέρθηκε στις φυλακές Αβέρωφ της Αθήνας και από κει στην Ακροναυπλία. Στη συνέχεια πήγε στο ιταλικό στρατόπεδο της Λάρισας και στις αρχές του Σεπτέμβρη του 1943 ήρθε μαζί με τους Ακροναυπλιώτες στο Χαϊδάρι. Σαν μάγειρας του στρατοπέδου φρόντιζε τους μικρούς κρατούμενους με προσεγμένο και περισσότερο φαγητό. Προς τιμή του αξέχαστου αγωνιστή ο δήμος Χανίων έδωσε το όνομά του σ’ ένα δρόμο στην περιοχή του Αγίου Λουκά.
Οι επιστολές συγγενών
Σε επιστολή του ο ανιψιός του Σπήλιου Αμπελογιάννη που εκτελέστηκε με τους 200 Κομμουνιστές στην Καισαριανή, Βασίλης Αμπελογιάννης και την οποία δημοσιεύει το 902.gr, αναφέρει μεταξύ άλλων ότι «από την Κυριακή το πρωί, που πληροφορήθηκα για την ύπαρξη αυτών των φωτογραφιών, ήρθαν ολοζώντανα μπροστά μου όλα όσα γνώριζα για την δράση και τον ηρωικό θάνατο του θείου μου – αδελφού του πατέρα μου – Σπήλιου Αμπελογιάννη, που εκτελέστηκε στη Καισαριανή την 1η Μάη του ’44, μαζί με άλλους 199 συντρόφους του».
Επίσης αναφέρει: «Όλη τη μέρα με κυρίευαν πολλά αλληλοσυγκρουόμενα συναισθήματα. Από τη μια περίσσια συγκίνηση βλέποντας και ξαναβλέποντας αποτυπωμένες στις φωτογραφίες τη λεβεντιά, την αποφασιστικότητα, τη σιγουριά ότι πράττουν αυτό που τους πρέπει, αλλά και το ατρόμητο ύφος με τα οποία οι ήρωες κομμουνιστές βάδισαν προς τον θάνατο και από την άλλη οργή και αγανάκτηση γιατί αυτά τα απίστευτα ιστορικά ντοκουμέντα κάποιοι τα βγάζουν σε δημοπρασία, λες και είναι φωτογραφίες σταρ του κινηματογράφου.
Είμαι απόλυτα σύμφωνος με την απόφαση του ΚΚΕ να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε αυτές οι φωτογραφίες να αποδοθούν στον Δήμο Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ για να βρουν τη θέση τους δίπλα στα άλλα ντοκουμέντα της Εθνικής Αντίστασης και να συμβάλλουν στο να παραμένει διαχρονικά ζωντανή η ιστορική μνήμη».
Ο κ. Δημήτρης Κυριακούδης, συγγενής εκτελεσμένου στην Καισαριανή, τονίζει σε επιστολή του στον 902.gr:
«Έκπληκτος διάβασα άρθρο-αναφορά σχετικά με τη δημοσίευση για πρώτη φορά συγκλονιστικών φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής! Σχεδόν τρέμοντας αναζήτησα σε κάποια απ’ αυτές τον παππού μου Δημήτρη Κυριακούδη, έναν από τους 200. Δεν ήταν σε καμία απ’ αυτές… Όμως, οι συγκεκριμένες φωτογραφίες αποτυπώνουν με τον πλέον συγκλονιστικό και συνάμα συγκινητικό τρόπο στιγμές ενός από τα πιο εμβληματικά γεγονότα της νεότερης ιστορία μας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο μέρος της ιστορίας του ΚΚΕ.
Ο παππούς μου Δημήτρης Κυριακούδης, εξόριστος από το Μεταξικό καθεστώς στη Φολέγανδρο ήδη από τον Φεβρουάριο του 1937, ακολούθησε τη διαδρομή Φολέγανδρος, Ακροναυπλία, Στρατόπεδο Λάρισας, Στρατόπεδο Χαϊδαρίου κι από εκεί στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944.
Έχοντας πολύ πρόσφατα προσφέρει ως οικογένεια στο Ιστορικό Αρχείο του ΚΚΕ επιστολές του παππού μου από την Ακροναυπλία, καθώς και σχετικό φωτογραφικό υλικό από τα χρόνια της εξορίας του, πιστεύω βαθιά ότι οι φωτογραφίες που είδαν το φως τη δημοσιότητας σήμερα, ως τεράστιας αξίας ιστορικό ντοκουμέντο, πρέπει να αποκτηθούν και αποδοθούν εκεί που ανήκουν, πρωτίστως δε στο ΚΚΕ.
Οποιοδήποτε σοβαρό κράτος θα είχε ήδη κινήσει τη διαδικασία για την απόκτησή τους. Στηρίζουμε με όλη μας τη δύναμη την προσπάθεια του κόμματός μας να αποκτήσει και αξιοποιήσει αυτά τα ντοκουμέντα».
